Το ξεκίνημα του 2026 βρίσκει τους πολίτες περισσότερο επιφυλακτικούς, όπως καταδεικνύει η έρευνα Οικονομικής Συγκυρίας του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), με το ποσοστό των καταναλωτών μου "μόλις τα βγάζει πέρα" να αυξάνεται στο 65% - από 59% τον προηγούμενο μήνα - καθώς η πλειοψηφία αναμένει επίσης μεγαλύτερη ακρίβεια, περιορίζοντας τις μεγάλες αγορές.
Την ίδια ώρα, σχεδόν εννέα στα δέκα (86%) νοικοκυριά δεν θεωρεί πιθανή την αποταμίευση στο επόμενο 12μηνο, ενώ έξι στους δέκα θα μειώσει τα έξοδα για μεγάλες αγορές με το 65% (από 56%) των νοικοκυριών να αναμένει μεγαλύτερη ακρίβεια και το 70% των καταναλωτών εκτιμά ότι η οικονομική κατάστασης της χώρας θα επιδεινωθεί.
Αναλυτικότερα, ο δείκτης οικονομικού κλίματος υποχώρησε ελαφρά τον Ιανουάριο, καθώς διαμορφώθηκε στις 105,4 μονάδες, από 106,9 μονάδες τον Δεκέμβριο. Η επιδείνωση προέρχεται από εξασθένιση των προσδοκιών στις Υπηρεσίες και την πτωτική τάση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, με τις προσδοκίες στη Βιομηχανία να παραμένουν ουσιαστικά αμετάβλητες. Αντίθετα, στις κατασκευές, τα ιδιωτικά έργα συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία με τον σχετικό δείκτη να φτάνει σε μια από τις υψηλότερες επιδόσεις διαχρονικά, ενώ στο Λιανικό εμπόριο σημειώνεται μικρή βελτίωση. Στην πλευρά των νοικοκυριών, οι Έλληνες καταναλωτές, παραμένουν οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ, διατυπώνοντας περισσότερο αρνητικές προβλέψεις για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα αλλά και τη γενικότερη οικονομική κατάσταση στη χώρα, ενώ εξασθενεί και η πρόθεσή τους για μείζονες αγορές. Η νέα χρονιά ξεκινά επομένως με τα νοικοκυριά να είναι περισσότερο διστακτικά, ενώ στις επιχειρήσεις η εικόνα παραμένει γενικά σταθερή. Κατά τους επόμενους μήνες, το οικονομικό κλίμα αναμένεται να προσδιοριστεί από παράγοντες όπως ο πληθωρισμός, οι επενδυτικές τάσεις και ευκαιρίες, καθώς και τις εξελίξεις στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία, όπου η κατάσταση παραμένει ευμετάβλητη.
Αναλυτικότερα:
- στη Βιομηχανία, το ήπια αρνητικό ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και την τρέχουσα ζήτηση ενισχύθηκε ελαφρά, το θετικό ισοζύγιο προβλέψεων για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες βελτιώθηκε σημαντικά ενώ το ύψος των αποθεμάτων κλιμακώθηκε ήπια.
- στις Κατασκευές, οι ήπια θετικές προβλέψεις για το πρόγραμμα εργασιών των επιχειρήσεων βελτιώθηκαν ελαφρά, ενώ παράλληλα οι θετικές προβλέψεις για την απασχόληση ενισχύθηκαν περαιτέρω.
- στο Λιανικό Εμπόριο, οι ήπια θετικές εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις ενισχύονται περαιτέρω, με το ύψος των αποθεμάτων να αποκλιμακώνεται σημαντικά και τις προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη των πωλήσεων να υποχωρούν έντονα.
- στις Υπηρεσίες, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων εξασθένισαν ελαφρά, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα ζήτηση υποχώρησαν ήπια, ενώ αντίθετα οι προβλέψεις της βραχυπρόθεσμης εξέλιξής της βελτιώθηκαν αισθητά.
- στην Καταναλωτική Εμπιστοσύνη, οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας ενισχύθηκαν, όπως και εκείνες για τη δική τους οικονομική κατάσταση. Παράλληλα, εξασθένισαν ήπια οι προβλέψεις για μείζονες αγορές, ενώ υποχώρησε οριακά η πρόθεση για αποταμίευση.
Εξασθένιση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης
Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης εξασθένισε ελαφρά τον Ιανουάριο και διαμορφώθηκε στις -50,3 μονάδες, έναντι -47,0 μονάδες τον Δεκέμβριο. Και αυτόν τον μήνα οι Έλληνες καταναλωτές εμφανίζονται ως οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ, με διαφορά από τους επόμενους, με τους καταναλωτές στη Ρουμανία με επίπεδο δείκτη –34,6 και τη Σλοβακία (-25,1) να ακολουθούν. Οι επιμέρους δείκτες για τα οικονομικά των νοικοκυριών υποχωρούν, ενώ και η γενικότερη οικονομική κατάσταση στην χώρα εμφανίζει επιδείνωση. Παράλληλα, η πρόθεση για μείζονες αγορές εξασθενεί ελαφρά, με την αποταμίευση να υποχωρεί οριακά. Στις χαμηλότερες θέσεις αυτής της κατάταξης, όπως και μέσα στο 2025 βρίσκεται η Μάλτα (+6,6) και η Λιθουανία (+1,6) με την θετική τιμή του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης να συνεπάγεται ουσιαστικά αισιοδοξία από τους καταναλωτές της χώρας. Οι μέσοι ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις -11,7 μονάδες στην ΕΕ και στις -12,4 μονάδες στην Ευρωζώνη.
Αναλυτικά:
● Μικρή εξασθένιση των αρνητικών εκτιμήσεων των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών τους τελευταίους 12 μήνες
Οι αρνητικές εκτιμήσεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους τους προηγούμενους 12 μήνες περιορίστηκαν ήπια στις -49,0 (από -48,1) μονάδες. Το 67% των νοικοκυριών εκτίμησε ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ το 2% θεωρεί πως επήλθε μικρή βελτίωση. Οι αντίστοιχοι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -8,5 και -8,4 μονάδες αντίστοιχα.
● Περισσότερο απαισιόδοξες οι προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών
Οι αρνητικές προβλέψεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους τους προσεχείς 12 μήνες ενισχύθηκαν τον Ιανουάριο στις –46,4 (από -42,6). Το 60% των νοικοκυριών αναμένει ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ το 4% προβλέπει μικρή βελτίωση. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -2,2 και -2,6 μονάδες αντίστοιχα.
● Μικρή επιδείνωση στις προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση της χώρας
Ήπια εξασθένιση στην πρόθεση για μείζονες αγορές
Η πρόθεση των καταναλωτών για σημαντικές αγορές τους προσεχείς 12 μήνες (επίπλων, ηλεκτρικών συσκευών κ.λπ.) εξασθένισε ήπια με το σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις -50,4 (από -47,4) μονάδες. Το 60% (από 56%) των καταναλωτών προέβλεψε ότι θα προβεί σε λιγότερες ή πολύ λιγότερες δαπάνες, ενώ το 4% (από 5%) αναμένει το αντίθετο. Οι ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις -12,1 μονάδες στην ΕΕ και στις -12,8 μονάδες στην Ευρωζώνη.
● Οριακή εξασθένιση της πρόθεσης για αποταμίευση
Ο δείκτης της πρόθεσης για αποταμίευση τους προσεχείς 12 μήνες εξασθένισε οριακά στις –68,7 μονάδες από -68,3 τον Δεκέμβριο. Το 86% των νοικοκυριών δεν θεωρεί πιθανή την αποταμίευση στο επόμενο 12μηνο, ενώ το 13% τη θεωρεί πιθανή ή πολύ πιθανή.
Οι σχετικοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις +9,6 μονάδες στην ΕΕ και στις +9,7 στην Ευρωζώνη.
● Μικρή αποκλιμάκωση στις προβλέψεις για την ανεργία
Ο δείκτης πρόβλεψης για την εξέλιξη της ανεργίας τους προσεχείς 12 μήνες αποκλιμακώθηκε ήπια τον Ιανουάριο, στις +18,2 μονάδες, από +21,5 τον Δεκέμβριο. Το ποσοστό των νοικοκυριών που προέβλεψε μικρή ή αισθητή άνοδο της ανεργίας διαμορφώθηκε στο 35% (από 40%), με το 13% των ερωτηθέντων να αναμένει ελαφρά μείωσή της. Οι αντίστοιχοι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις +23,0 και +23,1 μονάδες αντίστοιχα.
● Σημαντική ενίσχυση των προβλέψεων για άνοδο των τιμών
Ο θετικός δείκτης για τις προβλέψεις μεταβολών στις τιμές τους προσεχείς 12 μήνες κλιμακώθηκε έντονα τον Ιανουάριο και διαμορφώθηκε στις +38,6 μονάδες, έναντι +29,9 μονάδων τον Δεκέμβριο. Το 65% (από 56%) των νοικοκυριών προέβλεψε άνοδο τιμών με τον ίδιο ή ταχύτερο ρυθμό και το 12% (από 13%) αναμένει σταθερότητα. Οι σχετικοί δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις +24,1 μονάδες αντίστοιχα.
● Αύξηση του ποσοστού που "μόλις τα βγάζει πέρα"
Σχετικά με τις εκτιμήσεις για την τρέχουσα οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού, το ποσοστό των καταναλωτών που δηλώνει ότι "μόλις τα βγάζει πέρα" διαμορφώθηκε στο 65%, από 59% τον προηγούμενο μήνα, ενώ στο 7% υποχώρησε οριακά το ποσοστό όσων αναφέρουν ότι αντλούν από τις αποταμιεύσεις τους. Οι καταναλωτές που δήλωσαν ότι αποταμιεύουν λίγο ή πολύ αποτελούν το 21% του συνόλου, ενώ το ποσοστό όσων δήλωσαν ότι "έχουν χρεωθεί" διαμορφώθηκε στο 7% από 12% τον προηγούμενο μήνα.
● Ενίσχυση του ποσοστού των νοικοκυριών που είναι αβέβαια για τη μελλοντική οικονομική κατάστασή τους
Στο ερώτημα το οποίο αξιολογεί το βαθμό αβεβαιότητας των νοικοκυριών ως προς τις μελλοντικές οικονομικές εξελίξεις, το 62,7% έκρινε τον Ιανουάριο ότι η οικονομική κατάστασή του μπορεί να προβλεφθεί δύσκολα ή σχετικά δύσκολα, υψηλότερα από το 58,1% τον προηγούμενο μήνα. Τον Ιανουάριο, εξετάζονται σε τριμηνιαία βάση στην έρευνα καταναλωτών τρία πρόσθετα ζητήματα, τα οποία εξειδικεύουν περισσότερο την πρόθεση για μείζονες αγορές διαρκών καταναλωτικών αγαθών (αυτοκίνητο, κατοικία) και έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως πρόδρομοι δείκτες για την ιδιωτική κατανάλωση.
Αναλυτικά:
• Οριακή βελτίωση σημειώθηκε στην πρόθεση για αγορά ή κατασκευή κατοικίας εντός των επόμενων 12 μηνών, με το σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις -93,0 (από -93,4) μονάδες, ισοζύγιο επίσης αρκετά χειρότερο από τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς δείκτες, καθώς αυτός διαμορφώθηκε στην ΕΕ στις -71,3 (από -74,6) και στην Ευρωζώνη στις -71,9 μονάδες (από -75,3). Το 2,9% των νοικοκυριών εγχωρίως δηλώνει ότι ίσως να προβεί σε αγορά ή κατασκευή κατοικίας τον επόμενο χρόνο.
• Μικρή υποχώρηση καταγράφηκε στο δείκτη της πρόθεσης πραγματοποίησης σημαντικών δαπανών για βελτίωση/ανανέωση της κατοικίας εντός των επόμενων 12 μηνών, ο οποίος διαμορφώθηκε τον Ιανουάριο στις -77,9 (από -77,7) μονάδες. Οι ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις -43,8 (από -44,7) μονάδες και στις -45,7 (από 46,6) μονάδες στην Ευρωζώνη. Το ποσοστό των νοικοκυριών στην Ελλάδα που στην ΕΕ δηλώνει ότι είναι αρκετά ή πολύ πιθανό να πραγματοποιήσει σημαντικές δαπάνες αυτού του είδους εντός ενός έτους διαμορφώθηκε στο 10,3% από 9,2% το προηγούμενο τρίμηνο.
