Κυριακή 1 Μαρτίου 2026

Πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης: - Διανύουμε την χειρότερη, από το 1974, περίοδο της Δικαιοσύνης - Η κυβέρνηση επεμβαίνει συνεχώς στο έργο των Δικαστών


 




Συνυφασμένος, επί δεκαετίες, με τον χώρο της Δικαιοσύνης, ο Αντώνης Ρουπακιώτης μιλά στην «Εφ.Συν.» με αιχμηρό λόγο για τη σημερινή κατάσταση και τα δομικά προβλήματα που η Δικαιοσύνη αντιμετωπίζει, με ειδική αναφορά εξάλλου στην πρόσφατη απόφαση για τις τηλεφωνικές παρακολουθήσεις. Από τη συνέντευξη μαζί του δεν θα μπορούσε να λείπει, ασφαλώς, το θέμα της Συνταγματικής Αναθεώρησης.

Παίρνω αφορμή, κύριε πρόεδρε, από την πρόσφατη επιστολή παραίτησης του Γιάννη Ευαγγελάτου από το δικαστικό Σώμα. «Ως πότε», διερωτάται, «οι δικαστές θα σιωπούν για όσα βλέπουν να συμβαίνουν στον χώρο της Δικαιοσύνης;». Τι, αλήθεια, συμβαίνει, στον χώρο της Δικαιοσύνης;

Προφανώς δεν άντεξε άλλο να βλέπει τις πολύμορφες επεμβάσεις της κυβέρνησης κυρίως, αλλά και άλλων εξωδικαστικών εξουσιών, καθώς και τον τρόπο άσκησης εξουσίας σε βάρος δικαστών κατώτερων βαθμίδων από τα θεσμικά όργανα, κυρίως το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο. Υποθέτω ότι δεν άντεξε και τις σχέσεις μεταξύ δικαστών (ανταγωνισμοί, ομαδοποιήσεις κ.ά.).

Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν δικαστές και εισαγγελείς οι οποίοι, παρά τις όποιες προσωπικές ή λειτουργικές δυσκολίες, εκτελούν το καθήκον τους, όπως δείχνει και η απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου που καταδίκασε τους κατηγορουμένους στην υπόθεση του Predator και δίνει την απάντηση στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, που έσπευσε να θέσει βιαστικά την υπόθεση στο αρχείο, αλλά πρόσθετα δείχνει ότι υπάρχουν και δικαστές στη φωτεινή πλευρά του φεγγαριού.

 Αναζητώντας τα αίτια της κακοδαιμονίας, φαντάζομαι πως κάποιος θα επικαλεστεί την έλλειψη ανθρώπων και τεχνικών μέσων. Είναι, όμως, μόνον αυτή που ευθύνεται; Μήπως ο τρόπος ανάδειξης των δικαστών στα ανώτερα αξιώματα απλά ανακυκλώνει το πρόβλημα;

Σε ό,τι αφορά τον αριθμό δικαστών, είναι ο μεγαλύτερος από τις χώρες της Ε.Ε. Δικαστικοί υπάλληλοι λείπουν. Στις υλικοτεχνικές συνθήκες η βελτίωση είναι ορατή, μόνο που δεν είναι κάτι από τα δύο αυτά η αιτία που έχει μειωθεί η εμπιστοσύνη της κοινωνίας στο δικαστικό σύστημα στο έσχατο επίπεδο από το 1974 μέχρι σήμερα, αλλά και της κάθε άλλο παρά θετικής αξιολόγησής του από ξένα θεσμικά όργανα.

Σχετικά, να μη λησμονούμε ότι το δικαστικό σύστημα στην πατρίδα μας δεν έχει παράδοση ανεξαρτησίας, αντίθετα μάλιστα, σε δύσκολες, περισσότερο, και σε ήρεμες, λιγότερο, περιόδους εξέλιξης της κοινωνικής και πολιτικής ζωής -και πάντα με εξαιρέσεις-, το δικαστικό σύστημα είτε είχε «ρίξει λευκή πετσέτα» είτε έχει γενικότερα καμφθεί.

Στα νεότερα χρόνια μέχρι σήμερα βιώνουμε την εικόνα ενός εξαρτημένου δικαστικού συστήματος, ανήμπορου να ενισχύσει το κύρος του αλλά και να δώσει ποιότητα στη δημοκρατία.

 Να σας ρωτήσω για ένα θέμα που απασχολεί έντονα το τελευταίο διάστημα: Συνταγματική Αναθεώρηση. Τι θα πρέπει να διασφαλίσει το επόμενο Σύνταγμα και ποια, κατά τη γνώμη σας, πρέπει να είναι η στάση της προοδευτικής αντιπολίτευσης; Τι πρέπει να γίνει, τέλος, με το άρθρο 86;

Εκτιμώ ότι δεν υπάρχει τόσο ανάγκη ευρείας αναθεώρησης όσο τήρησης διατάξεων του Συντάγματος, οι οποίες δεινά παραβιάζονται, γι’ αυτό και γίνεται λόγος για την προστασία του.

Ωστόσο εμμένω στην απόλυτα αναγκαία αναθεώρηση των διατάξεων εκλογής της δικαστικής ηγεσίας, σχετικά δε επαναλαμβάνω την πρόταση να γίνεται η επιλογή από ένα σώμα υπό την προεδρία του Προέδρου της Δημοκρατίας, στο οποίο να συμμετέχουν εκπρόσωποι της κυβέρνησης, των κομμάτων της Βουλής, ανάλογα με τη δύναμή τους, των δικαστών κατά μεγαλύτερο αριθμό, δικηγόρων, καθηγητών νομικής σχολής και δικαστικών υπαλλήλων, χωρίς να αποκλείω και εκπροσώπους από τριτοβάθμιες επαγγελματικές οργανώσεις.

Υπ’ όψιν ότι, με παραλλαγές, η διαδικασία αυτή τηρείται από άλλες χώρες της Ευρώπης.

Ετσι θα προκύψει νέα μορφή συγκρότησης του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου, προσθέτοντας, στο πλαίσιο εκδημοκρατισμού του δικαστικού συστήματος, και την ανάγκη να οριστεί ρητά στο Σύνταγμα ότι οι δικαστές έχουν το δικαίωμα να συνδικαλίζονται αλλά και να υπερασπίζονται τις πολιτικές απόψεις, όπως ισχύουν στις άλλες χώρες της Ευρώπης, πλην μιας ή δύο εξαιρέσεων.

Οσο για το άρθρο 86 Σ εκτιμώ ότι, εφόσον η παραγραφή αδικημάτων υπουργών είναι πλέον η συνήθης για όλους, το ζήτημα δεν είναι η αναθεώρηση του άρθρου 86 Σ, αλλά η εφαρμογή αυτού, ώστε να μην ευτελίζεται, όπως στις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής (υποκλοπές, Τέμπη και, όπως φαίνεται, και του ΟΠΕΚΕΠΕ).

Κατά τα άλλα, η πρόταση να αναλάβει η δικαστική εξουσία εξ αρχής τη διαδικασία αναζήτησης ποινικής ευθύνης υπουργών είναι γοητευτική μεν, αλλά ας προσέξουμε, γιατί η προσδοκία ότι με αυτή θα αποδοθεί αξιόπιστη δικαιοσύνη, προαπαιτεί να αλλάξει ο τρόπος ορισμού της ηγεσίας της δικαστικής εξουσίας και συγκρότησης του ΑΔΣ, γενικότερα δε να αναπτυχθεί κουλτούρα αντίστασης στους δικαστές. Ο νοών νοείτω.

Προσωπικά εκτιμώ ότι πρέπει να επιλεγεί ένα μικτό όργανο από βουλευτές και δικαστές, προκειμένου να ολοκληρωθεί η προδικασία στη Βουλή.

 Η κατάσταση σήμερα είναι καλύτερη ή χειρότερη με το παρελθόν; Υπήρξε και αν ναι, πότε, μια φωτεινή παρένθεση για τον χώρο απονομής της δικαιοσύνης;

Η περίοδος που διανύουμε είναι η χειρότερη από το 1974 μέχρι σήμερα. Ετσι, όταν από το 2019 βιώνουμε τις συνθήκες λειτουργίας ενός πρωθυπουργοκεντρικού συστήματος με τον πρωθυπουργό να ασκεί εξουσία με τον πλέον αδιάφορο για την τήρηση νομιμότητας τρόπο, ελέγχοντας τη λειτουργία του δικαστικού συστήματος, με τους δικούς του ανθρώπους που τοποθετεί στη δικαστική ηγεσία, να παρεμβαίνει -παραβιάζοντας το Σύνταγμα και αποδυναμώνοντας τις Ανεξάρτητες Αρχές (ΑΔΑΕ Χρήστος Ράμμος)- και όταν στην ΕΥΠ, με τη σφραγίδα εισαγγελέα, δημιουργείται περιβάλλον παραβίασης, με μεθόδους παρακράτους, του δικαιώματος της ελεύθερης επικοινωνίας των ανθρώπων, πώς μπορούμε να μιλήσουμε για αξιόπιστη Δικαιοσύνη αλλά και για τήρηση δημοκρατικών αρχών.

 ...Και όλα αυτά που συζητήσαμε ώς τώρα αποτελούν το αντικείμενο ενός βιβλίου που ετοιμάζετε…

Ευχαριστώ, κ. Παπαδημητρίου, για την ερώτηση. Το πιθανότερο, έως το τέλος Μαρτίου θα κυκλοφορήσει το βιβλίο μου, για το οποίο με ερωτάτε. Δεν θα σας αποκαλύψω βέβαια τα θέματα… Αστειεύομαι. Είναι όμως για τα παραπάνω και άλλα πολλά. Είναι ένα δικαιοπολιτικό βιβλίο, που με αφηγηματικό τρόπο φιλοδοξώ να αναδειχθεί η ζοφερή πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί στο δικαστικό σύστημα, στο πλαίσιο μιας βαριά πάσχουσας δημοκρατίας. Μπορώ να σας πω ωστόσο τον τίτλο, «Ανατομία της δικαστικής εξουσίας», με υπότιτλο «Αλήθειες και μύθοι», καθώς και τον ιστορικό οίκο ΘΕΜΕΛΙΟ που έχει αναλάβει την έκδοσή του.


πηγή:https://www.efsyn.gr/politiki/synenteyxeis/502621_i-heiroteri-apo-1974-periodos-tis-dikaiosynis