Ήταν μια αθέμιτη πολιτική πράξη του Ελευθέριου Βενιζέλου, όταν πρότεινε τον σφαγέα του Ελληνισμού Κεμάλ Ατατούρκ για Νόμπελ Ειρήνης; Ίσως και να ήταν..
Τον Μάρτιο, στις 18, συμπληρώνονται 90 χρόνια από τον θάνατο του Ελευθερίου Βενιζέλου. Αναμφίβολα, στη συνείδηση των πολλών, ο πολιτικός από τα Χανιά κατέχει υψίστη θέση για την προσφορά του στο έθνος: ήταν ο πραγματοποιός των ιδανικών της Επανάστασης του 1909, συνέδεσε το όνομα του με τη θαυμαστή εξόρμηση των Βαλκανικών Πολέμων· από το 1919 ανέλαβε την ευθύνη της πραγματοποιήσεως του μεγαλύτερου ιδανικού των Ελλήνων της εποχής, εκείνο της Μεγάλης Ιδέας· επί των ημερών του στον πρωθυπουργικό θώκο τα ελληνικά στρατεύματα αποβιβάστηκαν στη Σμύρνη και η Ελλάδα προσάρτησε την Ανατολική Θράκη.
Όμως, δεν μπορεί ο ιστορικός να μην προσάψει στον Βενιζέλο τις αναλογούντες ευθύνες για τον ολέθριο Εθνικό Διχασμό που οδήγησε στην Μικρασιατική Καταστροφή, την οικονομική κρίση του 1929 (παγκόσμιο το φαινόμενο μετά το κραχ στη Νέα Υόρκη) που οδήγησε στη χρεοκοπία του 1932 και άλλα λάθη, μείζονος ή ήσσονος σημασίας. Θα σταθούμε ιδιαιτέρως στην Μικρασιατική Καταστροφή.
«Είμαστε πανέτοιμοι»... για την Καταστροφή
Στις 6 Μαΐου του 1919, ο Ελευθέριος Βενιζέλος, τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας, βρισκόταν στο Παρίσι όταν δέχτηκε τηλεφώνημα από τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου Λόιδ Τζωρτζ, ο οποίος του ζητούσε να τον δει από κοντά. Οι δύο άνδρες συναντήθηκαν στις 14:45 και ο βρετανός πρωθυπουργός ρώτησε τον Βενιζέλο: «Έχετε διαθέσιμο στρατό;». «Έχομεν...», απάντησε δίχως δισταγμό ο Βενιζέλος που διερωτήθει: «...αλλά περί τίνος πρόκειται;» «Αποφασίσαμε με τον πρόεδρο Ουίλσον (των ΗΠΑ) και τον Κλεμανσώ (πρωθυπουργός τη Γαλλίας), ότι δέον να καταλάβετε την Σμύρνη»! Ο Βενιζέλος δίχως σκέψη και χωρίς να ζητήσει διευκρινίσεις σε τι αποσκοπούσε εκείνη η προτροπή απάντησε: «Είμαστε πανέτοιμοι»! Πραγματικά δύο εβδομάδες μετά, ελληνική μεραρχία αποβιβαζόταν στη Σμύρνη. Η κερκόπορτα για την άλωση του Ελληνισμού της Μικρασίας είχε μόλις ανοίξει.
Ακόμα μια λάθος κίνηση του Βενιζέλου στην ευρωπαϊκή σκακιέρα: η αποστολή 30.000 στρατιωτών στην Ουκρανία για την αντιμετώπιση των Μπολσεβίκων! Οι σύμμαχοι επεδίωξαν την συμμετοχή των Ελλήνων στην εκστρατεία της Κριμαίας, αφού έτσι θα μειωνόταν το δικό τους κόστος σε ανθρώπινο δυναμικό και υλικό.
«Αλλά, πράγματι, πταίει ο Βενιζέλος...»
Η εξωτερική πολιτική του Βενιζέλου εκινείτο επί ξυρού ακμής. Και επακολούθησε η Μικρασιατική Καταστροφή για την οποία ο κερκυραίος δημοσιογράφος, Γεράσιμος Λύχνος, αρχισυντάκτης του «Ελευθέρου Βήματος» έγραφε στο φύλλο της 30ης Αυγούστου του 1922: «Αλλά, πράγματι, πταίει ο Βενιζέλος. Πταίει, διότι ακαίρως ενέδωσεν εις την αξίωσιν των μικρών και εμπαθών αντιπάλων του και προέβη εις εκλογάς προτού στερεώση το έργον των δεκαετών μόχθων του Έθνους. Πταίει, διότι υπέπεσεν εις τρομεράν πλάνην πιστεύσας ότι άνδρες ως οι κ.κ. Στράτος και Γούναρης, και πάντες οι άλλοι οι μετ’ αυτών, ενέκλειον εις τας αμαρτωλάς των υπάρξεις και κάποιο περιθώριον πατριωτικής συνειδήσεως, ένα οσονδήποτε ποσοστόν φιλολάου ενδιαφέροντος [...] Έθεσε την απόδειξιν της αφοσιώσεώς του εις το συνταγματικόν της χώρας Πολίτευμα υπεράνω της εξασφαλίσεως του μέλλοντος της Πατρίδος και εθυσίασεν εις την πολλήν του κοινοβουλευτικήν ευθιξίαν μεγάλα της Ελλάδος συμφέροντα».
Ο Κεμάλ με τον Βενιζέλο στην Άγκυρα.Επιστολή για Νόμπελ στον Κεμάλ!
Τα χρόνια χύθηκαν σαν μαύρος μανιασμένος χείμαρρος στην Ελλάδα, αφήνοντας στις όχθες του προσφυγιά, φτώχεια, εξαθλίωση, οικονομικό χάος. Από τη Μικρασία, τον Πόντο, την Ανατολική Θράκη εκδιώχθηκαν μέχρι και 1,5 εκατ. Έλληνες. Χιλιάδες άνθρωποι σφαγιάστηκαν και ακόμα τόσοι έμειναν ανέστιοι και πένητες, γιατί; Διότι οι πολιτικοί- και του Βενιζέλου μη εξαιρουμένου- ακολούθησαν τις οδηγίες των Μεγάλων Δυνάμεων που οδήγησαν σε εθνικούς γκρεμούς. Και φθάνουμε στη δεκαετία του 1930. Ο Μουσταφά Κεμάλ, ο σφαγέας των Ελλήνων, έχει ονομαστεί «Ατατούρκ» που θα πει Πατέρας των Τούρκων. Και ο Βενιζέλος, ο «Εθνάρχης των Ελλήνων» προτείνει τον Κεμάλ για να του απονεμηθεί το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης! Ποιόν; Τον μακελάρη των Ελλήνων, τον δήμιο των Ποντίων! Αυτόν πρότεινε ο Ελευθέριος Βενιζέλος για το Νόμπελ Ειρήνης του 1934. Η επιστολή, σημειώνεται στο Αρχείο Ελευθερίου Βενιζέλου, πως γράφτηκε το 1930 και απευθύνεται στον πρόεδρο της επιτροπής των βραβείων Νόμπελ στην Νορβηγία και είναι γραμμένη στην γαλλική γλώσσα· σήμερα αντίγραφό της βρίσκεται στο Μουσείο Μπενάκη, στο Αρχείο Ελευθερίου Βενιζέλου, στο φάκελο 283-108. Στα σχόλιά της η Επιτροπή των Νόμπελ γράφει: «Ο Κεμάλ ήταν στον κατάλογο των υποψηφίων, αλλά δεν συντάχθηκε καμία αξιολόγηση. Υποτίθεται ότι θα προστίθετο αργότερα, αλλά δεν προστέθηκε καμία αξιολόγηση γι' αυτόν». Διαβάστε την επιστολή, που είχε συνταχτεί στη γαλλική γλώσσα και σήμερα υπάρχει αντίγραφό της στο Μουσείο Μπενάκ
«Κύριε πρόεδρε. Επί σχεδόν επτά αιώνες όλη η Εγγύς Ανατολή και ένα μεγάλο τμήμα της Ευρώπης υπήρξαν το θέατρο αιματηρών πολέμων, των οποίων η αντίχηση υπήρξε τεράστια. Η οθωμανική αυτοκρατορία και το απολυταρχικό καθεστώς των Σουλτάνων υπήρξε το βασικό αίτιο. Η υποταγή χριστιανικών λαών σε έναν ζυγό αφόρητης καταπίεσης, οι θρησκευτικοί πόλεμοι του Σταυρού εναντίον της Ημισελήνου, με μοιραία κατάληξη και οι αλλεπάλληλες εξεγέρσεις όλων αυτών των λαών, πού ήλπιζαν στη χειραφέτηση τους, δημιούργησαν μία κατάσταση πραγμάτων πού θα παρέμενε μόνιμη πηγή κινδύνων όσο η οθωμανική αυτοκρατορία διατηρούσε την πορεία πού είχαν χαράξει οι Σουλτάνοι. Η εγκαθίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας το 1922, όταν το εθνικό κίνημα του Μουσταφά Κεμάλ Πασά θριάμβευσε επί των αντιπάλων του (σ.τ.σ. τους Έλληνες εννοεί…), έθεσε οριστικώς τέρμα σ’ αύτη την κατάσταση αστάθειας και έλλειψης ανεκτικότητας, της όποιας η διατήρηση δεν θα γεννούσε παρά μόνον νέους και σοβαρούς κινδύνους δια την ειρήνη στο μέλλον.
»Σπανίως πραγματοποιείται σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα μία τόσο ριζική αλλαγή στη ζωή μιας χώρας. Τη θέση μιας φθίνουσας αυτοκρατορίας, η οποία ζει υπό ένα θεοκρατικό καθεστώς, όπου η έννοια του δικαίου και της θρησκείας συγχέονται, παίρνει ένα εθνικό και σύγχρονο κράτος, γεμάτο ζωντάνια. Με την προτροπή του μεγάλου μεταρρυθμιστή Μουσταφά Κεμάλ Πασά, το απολυταρχικό καθεστώς των σουλτάνων καταργήθηκε και το κράτος έγινε απολύτως λαϊκό. Ολόκληρο το έθνος κινητοποιήθηκε προς τη φιλόδοξη, δίκαιη προσπάθεια να συμπεριληφθεί στην εμπροσθοφυλακή των πολιτισμένων λαών. Όμως, το κίνημα για την εδραίωση της ειρήνης συμβάδισε με όλες τις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις που έδωσαν στο νέο, εντόνως εθνικό, κράτος της Τουρκίας τη σημερινή του μορφή. Η Τουρκία ρύθμισε πράγματι όλα τα εδαφικά θέματα με τους γείτονες της και, απολύτως ικανοποιημένη από τα εθνικά και πολιτικά της σύνορα, κατέστη πραγματικός πυλώνας της ειρήνης στην εγγύς Ανατολή.
»Εμείς οι Έλληνες, τους οποίους οι αιματηροί αγώνες κράτησαν επί πολλούς αιώνες σε μια κατάσταση συνεχούς αντιπαράθεσης με την Τουρκία, είμαστε οι πρώτοι που είχαμε την ευκαιρία να αισθανθούμε τα αποτελέσματα της βαθείας αλλαγής που συνετελέσθη στη χώρα αυτή, τη διάδοχο της παλαιάς οθωμανικής αυτοκρατορίας. Έχοντας, από την επαύριο της καταστροφής στη Μικρά Ασία, διακρίνει την πιθανότητα μιας συνεννόησης με την αναγεννημένη Τουρκία, η οποία βγήκε από τον πόλεμο ως εθνικό κράτος, της τείναμε το χέρι το οποίο εκείνη δέχθηκε και έσφιξε με ειλικρίνεια. Από την προσέγγιση αυτή, η οποία μπορεί να χρησιμεύσει ως παράδειγμα των δυνατοτήτων συνεννόησης ανάμεσα σε δύο λαούς τους οποίους έχουν διαιρέσει οι πλέον σοβαρές διαφορές, εφ’ όσον αφεθούν να διαποτιστούν από την ειλικρινή επιθυμία της ειρήνης, δεν προέκυψαν παρά μόνο ευεργετήματα, τόσο για τις δύο χώρες, όσο και για την ειρηνική τάξη στην Εγγύς Ανατολή. Ο άνθρωπος στον οποίο οφείλεται η πολύτιμη αυτή συμβολή στην υπόθεση της ειρήνης είναι ο πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας, Μουσταφά Κεμάλ Πασάς. Έχω λοιπόν την τιμή, με την ιδιότητά μου ως αρχηγού της ελληνικής κυβέρνησης το 1930, όταν η υπογραφή του ελληνο-τουρκικού συμφώνου σημάδεψε μια νέα εποχή στην πορεία τής Εγγύς Ανατολής προς την ειρήνη, να θέσω προ των εξεχόντων μελών της επιτροπής του βραβείου Νόμπελ για την ειρήνη την υποψηφιότητα του Μουσταφά Κεμάλ Πασά, ως άξιου αυτής της επιφανούς τιμής. Δεχθείτε, κύριε πρόεδρε, την έκφραση της μέγιστης εκτίμησης μου. Υπογραφή. Ελευθέριος Βενιζέλος, Πρωθυπουργός τής Ελλάδος».
Η Καταστροφή ακόμα πονάει...Οι εκκρεμότητες με την Τουρκία...
Στις 29 Οκτωβρίου του 1930, ο Ελευθέριος Βενιζέλος, συνυπέγραψε με τον πρωθυπουργό της Τουρκίας Ισμέτ Ινονού, στην Άγκυρα, παρουσία του Κεμάλ, Ελληνοτουρκικό Σύμφωνο Φιλίας, Ουδετερότητα ς, Συνδιαλλαγής και Διαιτησίας. Μέχρι εκεί καλά. Οι υποστηρικτές της πολιτικής του Ελευθέριου Βενιζέλου θεωρούν ότι μετά και τους Βαλκανικούς Πολέμους, τη Μικρασιατική Καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών, ο στόχος της εθνικής ολοκλήρωσης είχε επιτευχθεί, με τα όρια του ελληνικού κράτους να ταυτίζονται με τον ελληνισμό. Συνεπώς, προκειμένου να γίνει ανόρθωση του κράτους έπρεπε να λυθούν οριστικά οι εκκρεμότητες με την Τουρκία. Ε, η πρόταση του Βενιζέλου για το Νόμπελ Ειρήνης στον Κεμάλ ήταν το επιστέγασμα…
Αν και το αίμα των σφαγιασθέντων ήταν ακόμα νωπό, οι οιμωγές ακούγονταν στις προσφυγικές συνοικίες της Ελλάδας και η πληγή της Μικρασίας, ακόμα και σήμερα, ανοιχτή παραμένει, ο Βενιζέλος κινήθηκε με πολιτική πυξίδα: θέλησε να επιλύσει την κάθε διαφωνία με την Τουρκία, γιατί έτσι θεωρούσε πως θα μπορούσε η χώρα να προχωρήσει μπροστά.
Και προχώρησε: συνεχείς τουρκικές προκλήσεις, εισβολή και κατάληψη του 36,2% της Κύπρου, συνεχής αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στο Αιγαίο, Ίμια, θάνατος, αίμα, προσφυγιά και τα λοιπά και τα λοιπά. «Οι μεγάλοι μαστόροι κάνουν τα μεγάλα λάθη» είχε πει ο Βενιζέλος και η ρήση του σίγουρα «φωτογράφιζε» (και) τον ίδιο!
Ως δευτερεύουσες καθυστερήσεις, κάτι σαν μποτιλιάρισμα σε παράδρομους, αντιμετωπίζει η κυβέρνηση τα σοβαρά προβλήματα στην απονομή και κανονικοποίηση των συντάξεων. Στην πράξη, όμως, οι εκκρεμότητες αυτές συνεχίζουν να ταλαιπωρούν έως και 200.000 ασφαλισμένους, οι οποίοι παραμένουν εγκλωβισμένοι σε λάθη, ελλιπείς υπολογισμούς και προσωρινές παροχές, παρά τις μεγαλοστομίες για ψηφιακή μετάβαση και επιτάχυνση των διαδικασιών.
Το υπουργείο Εργασίας και ο ΕΦΚΑ εμφανίζονται ικανοποιημένοι από το γεγονός ότι οι συντάξεις για ασφάλιση σε ένα μόνο ταμείο εκδίδονται πλέον σε δύο ή τρεις μήνες. Πρόκειται, όπως χαρακτηριστικά λέγεται, για τις λεωφόρους του ασφαλιστικού συστήματος. Την ίδια στιγμή, όμως, στις περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης σε δύο, τρία ή και περισσότερα ταμεία, οι χρόνοι παραμένουν σαφώς μεγαλύτεροι και συχνά απροσδιόριστοι.
Οι βασικές εστίες του προβλήματος
Το πραγματικό έλλειμμα εξυπηρέτησης δεν εντοπίζεται στην έκδοση των απλών συντάξεων, αλλά σε μια σειρά από χρόνιες εκκρεμότητες που παραμένουν άλυτες.
1. Πάνω από 80.000 αιτήσεις θεραπείας, επανυπολογισμού και διόρθωσης συνταξιοδοτικών πράξεων βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Πρόκειται για υποθέσεις με προφανή λάθη, τα οποία δεν αφορούν μόνο πράξεις που εκδόθηκαν από ιδιώτες εργατολόγους, δικηγόρους ή εξειδικευμένους συνταξιούχους πρώην υπαλλήλους ταμείων, αλλά και από τις ίδιες τις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ. Σε πολλές περιπτώσεις τα σφάλματα σχετίζονται με τον υπολογισμό της σύνταξης βάσει του τελευταίου ταμείου, με αποτέλεσμα να υπάρχουν αποκλίσεις στα έτη ασφάλισης, στις προσαυξήσεις λόγω παράλληλης απασχόλησης, αλλά και στην καταβολή της εθνικής σύνταξης. Ειδικά στις περιπτώσεις παράλληλης ασφάλισης στον πρώην ΟΓΑ και στον αστικό τομέα, ο ΕΦΚΑ υπολογίζει σύνταξη αγρότη, όπου η εθνική σύνταξη είναι μειωμένη, σε αντίθεση με τα 446 ευρώ που ισχύουν στον αστικό τομέα.
2. Περισσότερες από 50.000 αιτήσεις για απόδοση συμπληρωματικής σύνταξης λόγω παράλληλης ασφάλισης δεν έχουν εξεταστεί. Το αποτέλεσμα είναι ότι ακόμη και συνταξιούχοι που έλαβαν κύρια σύνταξη πριν από δέκα χρόνια δεν έχουν λάβει πλήρεις αποδοχές ούτε οριστική συνταξιοδοτική πράξη. Η πάγια πρακτική του ΕΦΚΑ είναι η καταβολή της σύνταξης από τον φορέα όπου θεμελιώνεται το δικαίωμα και η μετάθεση της προσαύξησης από τον δεύτερο φορέα στις ασφαλιστικές καλένδες, παρότι προβλέπεται προσαύξηση 0,075% για κάθε ποσοστιαία μονάδα ασφαλίστρων ανά έτος ασφάλισης.
3. Πάνω από 75.000 εκκρεμότητες αφορούν επικουρικές συντάξεις. Ο e ΕΦΚΑ επιλέγει να ολοκληρώνει την κύρια σύνταξη και αντιμετωπίζει την επικουρική ως δευτερεύουσα διαδικασία, μεταθέτοντάς την για το μέλλον. Ακόμη δυσμενέστερη είναι η μεταχείριση όσων διεκδικούν δεύτερη επικουρική σύνταξη, καθώς αντιμετωπίζονται περίπου ως επιτήδειοι, σαν να μην έχουν καταβάλει τις αντίστοιχες εισφορές.
4. Είτε πρόκειται για μία διαδοχική επικουρική από δύο ταμεία είτε για δύο ξεχωριστές επικουρικές, το τελικό ποσό είναι το ίδιο και υπολογίζεται, για τα έτη μετά το 2013, με ποσοστό 0,45% ανά έτος ασφάλισης επί του συντάξιμου μισθού.
Βρισκόμαστε στο 1913, και ο πρώτος Βαλκανικός Πόλεμος έχει ολοκληρωθεί όσον αφορά το Μέτωπο της Μακεδονίας, με την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, ενώ η προσπάθεια του Στρατού της Ηπείρου υπό τον Αντιστράτηγο Σαπουντζάκη, προσκρούει, από την 30 Νοεμβρίου του 1912, στην ισχυρή αμυντική τοποθεσία των Ιωαννίνων.
Γράφει ο Χρήστος Μπολώσης
Παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες, ο Ελληνικός Στρατός δεν μπόρεσε να διασπάσει την εξαιρετικά οχυρωμένη Τοποθεσία Ιωαννίνων. Προ της καταστάσεως αυτής, στις 3 Ιανουαρίου, διοριζόταν Αρχιστράτηγος όλων των Ελληνικών Δυνάμεων (Μακεδονίας και Ηπείρου) ο Διάδοχος Κωνσταντίνος, ο οποίος έφθασε στην Φιλιππιάδα στις 10 Ιανουαρίου.
Παραλλήλως, ο Στρατός Ηπείρου, είχε ενισχυθεί με ακόμη δύο Μεραρχίες Το Υψίπεδο των Ιωαννίνων, έχει σχήμα ελλειψοειδές με διαστάσεις περίπου 40 χλμ. Μήκος και πλάτος 22 χλμ. Το ύψος του από την επιφάνεια της θαλάσσης είναι περί τα 500 μέτρα. Στο κέντρο του Υψιπέδου βρίσκονται τα Ιωάννινα.
Το Υψίπεδο περιβάλλεται από υψηλούς και δυσπρόσιτους ορεινούς όγκους, ενώ ενδιαμέσως υπάρχουν τα φύσει οχυρά υψώματα, με κυριότερα το Αυγό και το Μπιζάνι, τα οποία και καλύπτουν από Νότο τα Ιωάννινα. Αυτά, τα από μόνα τους οχυρά υψώματα, είχαν ενισχυθεί με πληθώρα αμυντικών έργων, που είχαν κατασκευασθεί από τους Τούρκους, με την καθοδήγηση του Γερμανού Στρατηγού Φον Ντερ Γκολτς. Ο ίδιος είχε αναλάβει και την οχύρωση της Τοποθεσίας του Σαρανταπόρου και είχε πει: «Αν ο Ελληνικός Στρατός επιτεθεί κατά τη τοποθεσίας Σαρανταπόρου, αυτή θα είναι ο τάφος του».
Ο Ελληνικός Στρατός, πράγματι επετέθη στο Σαραντάπορο και πήρε στο κυνήγι τους Τούρκους μέσα σε 24 ώρες… Οι διατιθέμενες δυνάμεις των αντιπάλων στην Ήπειρο ήταν: Τούρκοι 30.000 άνδρες και Έλληνες 40.000, με τα ανάλογα μέσα πυρός (πυροβόλα και πολυβόλα).
Σκοπός των Τούρκων, ήταν να απαγορεύσουν τα δρομολόγια που οδηγούσαν προς τα Ιωάννινα και να παρεμποδίσουν την κατάληψη της πόλεως, καθώς και της ευρύτερης περιοχής. Το Σχέδιο των Ελλήνων προέβλεπε επίθεση κατά του δεξιού των Τούρκων, μέχρι την περιοχή του Υψ. Δουρούτη, με τρεις φάλαγγες των 20 συνολικώς ταγμάτων, ώστε να υπερκεράσουν την οχυρωμένη τοποθεσία Μπιζανίου και τελικώςνα απελευθερώσουν τα Ιωάννινα. Οι υπόλοιπες δυνάμεις (II, VIII και VI Μεραρχίες, θα ενεργούσαν ως αποστολές απασχολήσεως – αγκιστρώσεως του εχθρού, και υποβοηθήσεως της Κυρίας Προσπαθείας.
Η επίθεση των Ελλήνων, άρχισε με το Πρώτο Φως της 20 ης Φεβρουαρίου, με ιδιαίτερη σφοδρότητα, και μέχρι τις 17.00 είχαν καταλάβει το χωριό Πεδινή με το 1ο Σύνταγμα Ευζώνων (Διοικητής Αντισυνταγματάρχης Παπαδόπουλος Διονύσιος).
Μετά την εξέλιξη αυτή, ο Διοικητής της 2ας Φάλαγγας απέστειλε διαταγή στο 1ο Σύνταγμα Ευζώνων, να ανακόψει την προέλασή του και να εγκατασταθεί προσωρινώς, αμυντικά, στα υψώματα της Πεδινής. Το Σύνταγμα δεν έλαβε εγκαίρως την διαταγή, και συνεχίζει ακάθεκτο την επίθεσή του, και μετά μία ώρα (18.00) τα δύο Τάγματά του με επικεφαλής το 9ο Τάγμα του Ταγματάρχου Ιωάννου Βελισσαρίου, εισέρχεται στο χωριό Άγ Ιωάννης (σημερινό Βελισσάριος).
Εκεί εγκαθιστούν τμήματα ασφαλείας, αποκόπτουν τις τηλεφωνικές γραμμές με την κυρία αμυντική τοποθεσία (Μπιζάνι) και συλλαμβάνουν πολλούς αιχμαλώτους. Η εμφάνιση Ελληνικών τμημάτων στις παρυφές της πόλεως των Ιωαννίνων, έδωσε την εντύπωση στους Τούρκους ότι το μέτωπο είχε ανατραπεί πλήρως, ενώ βεβαίως δεν συνέβαινε κάτι τέτοιο.
Έτσι, στις 23.00, ο Τούρκος Αρχιστράτηγος Εσσάτ Πασάς, έστειλε στον Διάδοχο Κωνσταντίνο προτάσεις παραδόσεως, οι οποίες έγιναν αποδεκτές. Το Πρωτόκολλο Παραδόσεως των Ιωαννίνων υπεγράφη τις πρωινές ώρες της 21ης Φεβρουαρίου 1913 στο χωριό Άγιος Ιωάννης. Από Ελληνικής πλευράς υπέγραψαν οι Λοχαγοί Ιωάννης Μεταξάς και Ξενοφών Στρατηγός και από Τουρκικής, ο Αντισυνταγματάρχης Βεχήπ Μπέης, Διοικητής της Οχυρωμένης Τοποθεσίας.
Την επομένη, 22 Φεβρουαρίου το πρωί, ο Αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος, εισέρχεται επισήμως στην πόλη, υπό τις αποθεωτικές εκδηλώσεις των κατοίκων και κατευθύνεται στον Μητροπολιτικό Ναό, όπου εψάλη δοξολογία σε πανηγυρική ατμόσφαιρα. Ο Κωνσταντίνος πληροφορηθείς την «αποκοτιά» του Βελισσαρίου, να σπεύσει χωρίς διαταγή προς το Άγιο Ιωάννη, διέταξε να τον φέρουν μπροστά του, και, ατενίζοντάς τον κατάματα, του λέει γεμάτος συγκίνηση: «Υπέροχε τρελέ. Είσαι άξιος ραπίσματος, αλλά και φιλήματος. Τώρα προτιμώ το φίλημα».
Την εικόνα των ημερών, απεικονίζει θαυμάσια ο Γεώργιος Σουρής, ο κορυφαίος σατιρικός ποιητής της Ελλάδος, που τραγουδά: Τα πήραμε τα Γιάννενα, μάτια πολλά το λένε, τραγουδά:
μάτια πολλά το λένε, μάτια πολλά το λένε όπου γελούν και κλαίνε. Το λεν πουλιά του Γρεβενού κι’ αηδόνια του Μετσόβου που τά’ χε διώξει παγωνιά κι’ ανατριχίλα φόβου. Το λένε κτύποι και βροντές το λένε και καμπάνες το λένε και χαρούμενες και μαυροφόρες μάνες Το λένε και Γιαννιώτισσες που ζήσαν χρόνια βόγγου το λένε και Σουλιώτισσες στις ράχες του Ζαλόγγου.
Η κρατική χρηματοδότηση για το 2026 φτάνει τα 40.161.600 ευρώ
Μπορεί οι περισσότεροι Ελληνες να υποχρεώνονται να σφίξουν κι άλλο το ζωνάρι ή και να αδυνατούν να βγάλουν τον μήνα, αλλά για το πολιτικό σύστημα λεφτά υπάρχουν και μάλιστα πολλά. Αυτό επιβεβαιώνεται άλλη μία φορά μέσω της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, στην οποία δημοσιεύτηκε ο πίνακας με την κατανομή της κρατικής χρηματοδότησης για τα κόμματα το 2026. Σε αυτήν αναφέρεται αναλυτικά ποια κόμματα και με ποιον τρόπο θα μοιραστούν το διόλου ευκαταφρόνητο κονδύλι που ξεπερνά τα 40 εκατ. ευρώ και για την ακρίβεια 40.161.600 ευρώ – μολονότι, όπως δείχνουν και οι δημοσκοπήσεις, ο πολιτικός χάρτης αλλάζει ραγδαία.
Με βάση την απόφαση του υπουργείου Εσωτερικών διαχωρίζεται η χρηματοδότηση αυτή σε δύο βασικές κατηγορίες: τα 33.468.000 ευρώ θα διατεθούν ως τακτική ετήσια επιχορήγηση για τις λειτουργικές ανάγκες των κομμάτων, ενώ τα υπόλοιπα 6.693.600 ευρώ προορίζονται, ως είθισται σε τέτοιες περιπτώσεις, για «ερευνητικούς και επιμορφωτικούς σκοπούς», επιτρέποντας στα κόμματα να ενισχύσουν δραστηριότητες που σχετίζονται με μελέτες, σεμινάρια και επιμόρφωση στελεχών, αλλά αποτελεί κοινό μυστικό ότι αποτελούν βιτρίνα για την κάλυψη εξόδων.
Αν και τα ποσοστά τους έχουν καταρρεύσει, η κατανομή ακολουθεί την εκλογική δύναμη του 2023, με τη Νέα Δημοκρατία να καταλαμβάνει την πρώτη θέση στη λίστα, εισπράττοντας 14.800.294,72 ευρώ. Ακολουθεί ο ΣΥΡΙΖΑ με 7.025.636,38 ευρώ.
Eκλογική δύναμη
Το κόμμα της Κουμουνδούρου μπορεί να έχει πάψει να κατέχει τον τίτλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ωστόσο για τον επιμερισμό των χρημάτων λαμβάνεται ως κριτήριο το ποσοστό των τελευταίων εθνικών εκλογών, οπότε ο ΣΥΡΙΖΑ είχε λάβει 17,83%, ενώ το ΠΑΣΟΚ 11,84%, το οποίο τώρα παίρνει 4.974.785,78 ευρώ. Κι επειδή πρόκειται τυπικά για συνασπισμό κομμάτων, από το ποσό αυτό, τα 3.731.089,33 ευρώ πάνε στο Κίνημα Αλλαγής και τα 1.243.696,45 ευρώ πάνε στο Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα.
Το ΚΚΕ θα λάβει 3.556.615,10 ευρώ, η Ελληνική Λύση 2.443.246,16 ευρώ, η ΝΙΚΗ 2.191.576,63 ευρώ, ενώ η Πλεύση Ελευθερίας 2.010.526,99 ευρώ και για τη δε Νέα Αριστερά προβλέπεται το ποσό των 211.376,84 ευρώ. Από τα άλλα κόμματα, η Φωνή Λογικής, που έχει εκλέξει ευρωβουλευτή, θα λάβει 462.386,84 ευρώ, ενώ το ΜέΡΑ25, που έχει λάβει ποσοστό άνω του 1,5% στις εθνικές εκλογές, 211.376,84 ευρώ. Για το κόμμα των «Σπαρτιατών», το ποσό των 2.062.400,88 ευρώ δεν θα καταβληθείάμεσα.
Καλημέρα! Η εβδομάδα που πέρασε χρωματίστηκε πολιτικά από την έναρξη του διαλόγου για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Μια ακόμα θεσμική δέσμευσή μας που γίνεται πράξη.
Διανύοντας την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, έθεσα στον εαυτό μου -και καλώ και εσάς να κάνετε το ίδιο- ένα ερώτημα: τι από όσα έχουμε θεσπίσει μας εξυπηρετεί πραγματικά σήμερα και τι χρειάζεται να προσαρμοστεί για να συνεχίσει να λειτουργεί. Δεν είναι μια συζήτηση εύκολη, ούτε αφορά μόνο το παρόν. Αφορά το πώς θέλουμε να λειτουργούν οι θεσμοί μας σε βάθος χρόνου, με περισσότερη διαφάνεια και λογοδοσία, ώστε να ενισχύεται η εμπιστοσύνη των πολιτών και το πολίτευμα να μπορεί να ανταποκρίνεται στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας, από την τεχνητή νοημοσύνη μέχρι την κλιματική κρίση.
Προσδιόρισα με σαφήνεια τις προτάσεις μας:
Τη συνταγματική περιφρούρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας, την αλλαγή στον νόμο περί ευθύνης υπουργών,
Τη δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων,
Τη συμμετοχή του δικαστικού σώματος στην επιλογή της ηγεσίας του, καθώς Την αξιολόγηση στο Δημόσιο, με ενδεχόμενη άρση της μονιμότητας.
Όλα αυτά είναι ζητήματα που αφορούν τη δημόσια ζωή, αλλά τελικά αγγίζουν τον κάθε πολίτη ξεχωριστά. Η τελική μας εισήγηση, με ενσωματωμένες τις θέσεις των βουλευτών μας, θα παρουσιαστεί μέσα στον Μάρτιο. Με την προσδοκία ότι και οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις θα προσέλθουν στον διάλογο με διάθεση συνεννόησης, χωρίς δογματισμούς, προσχήματα και κομματικούς υπολογισμούς. Γιατί αυτό το εγχείρημα μας υπερβαίνει όλους και μας χρειάζεται όλους. Το Σύνταγμα της χώρας είναι το κοινωνικό συμβόλαιο που ορίζει τις συντεταγμένες της κοινής μας ζωής και θέτει τον πήχη τόσο των φιλοδοξιών μας όσο και των απαιτήσεών μας από τη Δημοκρατία και τους θεσμούς της. Προσωπικό μου όραμα είναι η χώρα να γιορτάσει το 2030 τα 200 χρόνια από τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους έχοντας αντιμετωπίσει, και μέσα από την αναθεώρηση του Καταστατικού Χάρτη, παθογένειες δεκαετιών.
Ένα ακόμη ζήτημα που θεωρώ ότι πρέπει να βρίσκεται εκτός ιδεολογικών στεγανών και εκλογικών κύκλων είναι η Παιδεία. Γι’ αυτό και μέσα στον Φεβρουάριο ανοίγουμε και τον διάλογο για το Εθνικό Απολυτήριο. Αυτό που θέλουμε να πετύχουμε είναι το Λύκειο σταδιακά να αποκτήσει μεγαλύτερη εκπαιδευτική αξία και αυτοτέλεια. Να μην λειτουργεί μόνο ως ένας μηχανισμός προετοιμασίας για τις εξετάσεις, αλλά ως ένας χώρος ουσιαστικής μάθησης, που εξοπλίζει τα παιδιά με γνώσεις και δεξιότητες χρήσιμες για το επόμενο βήμα τους, όποιο κι αν είναι αυτό. Φυσικά, ο διάλογος δεν ξεκινά από το μηδέν. Θα αποτιμηθούν οι μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη γίνει από το 2019, όμως η συζήτηση θα είναι στραμμένη στο μέλλον του Λυκείου: σε ένα σχολείο που δεν περιορίζεται στην εισαγωγή στο πανεπιστήμιο, αλλά δίνει στα παιδιά εφόδια για τη ζωή και την εργασία στη νέα εποχή. Θέλω να είμαι απολύτως ξεκάθαρος. Οι αλλαγές που συζητούνται δεν αφορούν τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο, ούτε τους μαθητές της Γ’ Γυμνασίου, ενώ οι Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν καταργούνται. Ενδεχόμενος ορίζοντας εφαρμογής είναι η Α’ Λυκείου, το σχολικό έτος 2027–2028. Το «Νέο Δημόσιο Σχολείο» δεν είναι ένα σύνθημα. Είναι ένας εθνικός στόχος και ένα στοίχημα που αξίζει να το κερδίσουμε μαζί.
Πριν φύγω από τον τομέα της Παιδείας, αξίζει να σημειώσω ότι μέσα στην εβδομάδα υπογράφηκε η σύμβαση για την ανακαίνιση της Φοιτητικής Εστίας Αθηνών, ύψους 18,6 εκ. ευρώ. Πρόκειται για ένα έργο που συζητούνταν επί χρόνια και επιτέλους μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης. Η ανακαίνιση θα ανακουφίσει οικονομικά εκατοντάδες οικογένειες χαμηλών εισοδημάτων, που αναζητούν προσιτή αλλά ποιοτική στέγη για τα παιδιά τους κατά τη διάρκεια των σπουδών τους. Στη Φοιτητική Εστία προβλέπεται πλήρης ενεργειακή αναβάθμιση, στατική ενίσχυση και ουσιαστική βελτίωση των υποδομών, με ιδιαίτερη έμφαση στην προσβασιμότητα και την ασφάλεια των φοιτητών. Το έργο εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί σε περίπου ενάμιση χρόνο από σήμερα. Όμως, να σταθώ και στους χρόνους με τους οποίους προχώρησε το έργο: ανακοινώθηκε στις αρχές του 2025, τον περασμένο Ιούλιο υπογράφηκε η προγραμματική σύμβαση με το ΤΑΙΠΕΔ και ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου. Χρόνοι που, για τα ελληνικά δεδομένα, μπορούν να χαρακτηριστούν ρεκόρ.
Γέφυρα μεταξύ του προηγούμενου και του επόμενου θέματος, αποτελεί το επόμενο θέμα που αφορά τη λειτουργία της πρώτης στην Ελλάδα δημόσιας Ακαδημίας Επαγγελματικής Κατάρτισης στον τομέα του φαρμάκου, στην Τρίπολη Αρκαδίας. Θα λειτουργεί ως παράρτημα της υπάρχουσας εκεί δημόσιας Σχολής Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης, η φοίτηση θα είναι δωρεάν και το 40% των αποφοίτων θα απορροφάται σε εταιρείες-μέλη της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας.
Πολύ σημαντικό το επόμενο θέμα. Υλοποιούμε άλλη μια δέσμευση προς τους πάσχοντες από χρόνιες και πολύ σοβαρές νόσους συμπολίτες μας, να μπορούν να παραλαμβάνουν συγκεκριμένα φάρμακα υψηλού κόστους και από το φαρμακείο της επιλογής τους. Είναι μια πρόσθετη επιλογή που τους δίνεται μετά την κατ’ οίκον παράδοση φαρμάκων για τη διευκόλυνσή τους. Και όταν λέμε φαρμακείο της γειτονιάς, εννοούμε και το φαρμακείο στο Καστελόριζο ή τη Σύμη ή ένα φαρμακείο σε έναν ορεινό οικισμό της Ελλάδας. Χωρίς μετακινήσεις, έξοδα για τον ασθενή, ταλαιπωρία και άγχος. Η σχετική σύμβαση υπεγράφη την Πέμπτη από τον ΕΟΠΥΥ και τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο και τις επόμενες ημέρες θα τεθεί σε λειτουργία η πλατφόρμα του ΕΟΠΥΥ για να μπορούν οι ασθενείς να κάνουν τα αιτήματά τους. Σε πρώτη φάση, θα αφορά ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο και σκλήρυνση κατά πλάκας. Αυτό ισοδυναμεί περίπου σε 23.000 συνταγές τον μήνα με στόχο μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026 να φτάσουμε τις 66.000 συνταγές τον μήνα.
Να έρθω τώρα στα ιδιαιτέρως θετικά στοιχεία από την αγορά εργασίας. Μίλησα γι’ αυτό και στην προηγούμενη ανασκόπηση, αλλά καθώς είχαμε και νέα στοιχεία, αξίζει να τα αναφέρω. Στους νέους κάτω των 25 ετών, η ανεργία στη χώρα μας βρίσκεται στο 13%, χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 14,7%, με δεκαέξι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταγράφουν υψηλότερα ποσοστά. Επίσης, μειώθηκε το χάσμα μισθωτής απασχόλησης ανδρών-γυναικών.
Σήμερα εργάζονται με σχέση μισθωτής εργασίας 1.185.757 γυναίκες, δηλαδή 259.480 περισσότερες από ό,τι το 2019. Όμως και ως προς την ανεργία ανδρών, με ποσοστό 5,5%, η χώρα μας βρίσκεται και πάλι κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (5,8%), με δώδεκα χώρες να εμφανίζουν χειρότερες επιδόσεις. Συνολικά, με ανεργία στο 7,5%, η Ελλάδα καταγράφει πλέον χαμηλότερα ποσοστά από χώρες όπως η Φινλανδία, η Σουηδία, η Ισπανία και η Γαλλία. Με πολλή δουλειά ακόμη μπροστά μας, τα στοιχεία δείχνουν ότι κινούμαστε προς μια πιο ισορροπημένη και ανθεκτική αγορά εργασίας.
Θέλουμε να κρατήσουμε ζωντανή την ελληνική περιφέρεια και το επιχειρούμε με έναν συνδυασμό πολιτικών: από τα περιφερειακά σχέδια ανάπτυξης έως τις παρεμβάσεις του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για το Δημογραφικό. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και το πρόγραμμα μετεγκατάστασης που ξεκίνησε πιλοτικά από τον Έβρο και θα εφαρμοστεί πλέον σε άλλες 8 Περιφερειακές Ενότητες. Στις αρχικές 6 -Καστοριάς, Κιλκίς, Σερρών, Φλώρινας, Πέλλας, Δράμας- προσθέτουμε τώρα τους νομούς Κοζάνης και Γρεβενών, καθώς η Δυτική Μακεδονία αποτελεί δημογραφικά την πιο ευάλωτη περιοχή της χώρας. Για να καταστήσουμε ακόμη πιο ελκυστικό το πρόγραμμα, διευρύνουμε τον κύκλο των δικαιούχων της οικονομικής ενίσχυσης των 10.000 ευρώ. Θα μπορούν πλέον να ενταχθούν Έλληνες του εξωτερικού που επιθυμούν να επιστρέψουν στη χώρα, φοιτητές που σπούδασαν στις περιοχές αυτές και θέλουν να παραμείνουν, ένστολοι, οι λεγόμενοι «ψηφιακοί νομάδες», αλλά και συνταξιούχοι που επιλέγουν να επιστρέψουν στον τόπο καταγωγής τους. Το 50% του συνολικού ποσού, δηλαδή 5.000 ευρώ, θα καταβάλλεται πριν από τη μετεγκατάσταση, που μπορεί να γίνει και σε μικρούς οικισμούς ,αφού δεν θα ισχύουν πληθυσμιακοί περιορισμοί. Δεν ισχυριζόμαστε ότι το πρόγραμμα αποτελεί πανάκεια για την αντιμετώπιση του σύνθετου και πολυπαραγοντικού δημογραφικού προβλήματος. Είναι, όμως, ένα ουσιαστικό και στοχευμένο εργαλείο που συμπληρώνει μια ευρύτερη εθνική προσπάθεια.
Μιας και ανεβήκαμε προς τα βόρεια, να πω πως προχωρά και η αναβάθμιση κρίσιμων υποδομών στα χερσαία σύνορά μας. Μετά τους Κήπους στον Έβρο, έγινε προ ημερών η προκήρυξη για το έργο αναβάθμισης του Σταθμού των Ευζώνων. Οι παρεμβάσεις συμβάλλουν στην εθνική ασφάλεια και στον καλύτερο έλεγχο των συνόρων, βελτιώνοντας την εικόνα της χώρας στους επισκέπτες μας, αλλά και διευκολύνοντας την διασυνοριακή οικονομική και εμπορική δραστηριότητα.
Όμως, τα χερσαία και τα θαλάσσια σύνορά μας δεν είναι μόνο πύλες επισκεπτών, οικονομικής και εμπορικής δραστηριότητας. Είναι και δίοδοι που εκμεταλλεύονται τα αδίστακτα δίκτυα των διακινητών παράνομων μεταναστών, αδιαφορώντας για τη ζωή τους, όπως δυστυχώς φάνηκε άλλη μια φορά με το πολύνεκρο ναυάγιο στη Χίο. Κανείς δεν μένει ασυγκίνητος μπροστά σε τόσες ανθρώπινες απώλειες. Η έρευνα για τις ακριβείς συνθήκες που έγινε το τραγικό δυστύχημα ξεκίνησε και θα διεξαχθεί με απόλυτη διαφάνεια. Οφείλουμε, όμως, και πρώτος εγώ, να αναγνωρίσουμε την αυταπάρνηση με την οποία τα στελέχη του Λιμενικού Σώματος επιτελούν το πατριωτικό τους καθήκον, φυλάσσοντας τα θαλάσσια σύνορα και σώζοντας ανθρώπινες ζωές. Η Πολιτεία επιδεικνύει και θα επιδείξει μηδενική ανοχή απέναντι στα κυκλώματα των διακινητών. Με το νομοσχέδιο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου που ψηφίστηκε από τη Βουλή, αυστηροποιούνται οι ποινές για αυτούς, βάζοντας ταυτόχρονα κανόνες στην οργανωμένη διαχείριση της νόμιμης μετανάστευσης. Δεν ποινικοποιείται η δράση των ΜΚΟ, αλλά η εγκληματική συμπεριφορά φυσικών προσώπων που ενδεχομένως είναι μέλη τέτοιων οργανώσεων και προφανώς δεν μπορούν να διατηρούν προνομιακή σχέση με το κράτος και τις δομές. Η πολιτική μας στο μεταναστευτικό στηρίζεται σε σαφείς κανόνες, συνέπεια και σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή. Ένα πλαίσιο που συνδυάζει τη φύλαξη των συνόρων, τη διπλωματία και την αποφασιστική αντιμετώπιση των διακινητών, με απόλυτη στήριξη στο έργο του Λιμενικού Σώματος.
Υπάρχουν και ειδήσεις που δείχνουν πώς η καινοτομία μπορεί να κάνει τη διαφορά, ακόμη και στα πιο μικρά μέρη της πατρίδας μας. Μία από αυτές έρχεται από τη Χάλκη, η οποία δεν είναι μόνο το πρώτο νησί μας που εξασφάλισε στους κατοίκους του φθηνή «πράσινη» ενέργεια μέσω της στρατηγικής των GR-eco Islands. Αποτελεί πλέον και εξαιρετικό παράδειγμα αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Έγινε ο πρώτος δήμος της Ελλάδας που κατέγραψε το ανθρακικό αποτύπωμά του και ολοκλήρωσε το σχέδιο μείωσης των εκπομπών αερίων, με το 80% της δουλειάς να γίνεται με τη βοήθεια της τεχνολογίας, σε χρόνο πολλαπλάσια μικρότερο από τον συμβατικό. Γι’ αυτήν την «πράσινη» επιτυχία, η Χάλκη κέρδισε το βραβείο στον διαγωνισμό Bravo Sustainability Dialogue & Awards 2025. Πρόσφατα, ο δήμος μετέτρεψε έναν σκουπιδότοπο σε ένα διαδραστικό πάρκο νέων τεχνολογιών, όπου υπάρχουν drones, αισθητήρες που μετρούν τον αέρα, τη ρύπανση και τη στάθμη της θάλασσας. Επιπλέον, «τρέχει» πιλοτικά ένα σύστημα που όταν υπάρχει διακοπή ρεύματος, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα του δήμου τροφοδοτούνται από εκεί. Πιστεύω πως η Χάλκη αποδεικνύει ότι η καινοτομία δεν εξαρτάται από το μέγεθος ενός δήμου, αλλά κυρίως από το όραμα και τη συνεργασία. Και με τέτοια έργα, γίνεται ένας τόπος ακόμα πιο ελκυστικός!
Μιας και μιλάμε για τεχνολογία, περνώ σε κάτι ακόμη μεγαλύτερο που καθίσταται εφικτό ακριβώς χάρη στην αξιοποίησή της. Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή στη διαχείριση και την ανάδειξη της πολιτιστικής της κληρονομιάς εφαρμόζοντας ψηφιακές υπηρεσίες και καινοτόμα συστήματα σε αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία, μνημεία και ιστορικούς τόπους. Καρδιά αυτού του ολοκληρωμένου συστήματος των ψηφιακών υπηρεσιών για την αναβάθμιση της εμπειρίας των επισκεπτών σε αυτούς τους χώρους και την καλύτερη προβολή του πολύτιμου πολιτιστικού μας αποθέματος είναι η ψηφιακή πύλη hh.gr (Hellenic Heritage). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην καθολική προσβασιμότητα με νέες εφαρμογές που εξασφαλίζουν ισότιμη εμπειρία για άτομα με αναπηρία. Το εμβληματικό αυτό έργο αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία αρχικά σε 108 αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία φέτος την άνοιξη. Ήδη, σε πολλά σημεία υπάρχει το ηλεκτρονικό εισιτήριο, οι πολυγλωσσικές ακουστικές ξεναγήσεις και «επισκέψεις» επαυξημένης και εικονικής πραγματικότητας.
Κλείνω θυμίζοντας ότι αύριο -και στο εξής κάθε χρόνο, στις 9 Φεβρουαρίου- είναι η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Μια οφειλόμενη αναγνώριση, με ομόφωνη απόφαση της UNESCO, στη μοναδική και ανεκτίμητη συμβολή της γλώσσας μας στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας. Την ιστορία και την αξία της ελληνικής γλώσσας ίσως να μην τις αποδίδει τίποτα καλύτερα από τον υπέροχο στίχο του Ελύτη, «Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου». Ένα ζωντανό θαύμα 40 αιώνων. Θεμέλιο της εθνικής μας ταυτότητας, αλλά και ευθύνη, ειδικά σήμερα, σε μια ρευστή ψηφιακή εποχή. Καλή Κυριακή!