Ομιλία Θάνου Πετραλιά
Θα συνεχίσουμε με την εξειδίκευση των δημοσιονομικών μέτρων. Πριν αναφερθώ σε αυτά, να πω και από την πλευρά μου τη μεγάλη σημασία των μέτρων αντιμετώπισης του ιδιωτικού χρέους, ιδίως ενόψει των τρεχουσών εξελίξεων και της νέας πληθωριστικής κρίσης.
Επομένως, αυτά τα μέτρα, οι 72 δόσεις, η άρση της κατάσχεσης λογαριασμού και η δυνατότητα ένταξης στον εξωδικαστικό και για μικρότερους οφειλέτες, καταλαβαίνετε ότι διευκολύνει σε πολύ σημαντικό βαθμό επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες.
Να περάσουμε τώρα στα δημοσιονομικά μέτρα. Κατ’ αρχήν τα πρώτα δύο δημοσιονομικά μέτρα είναι επεκτάσεις των μέτρων που ανακοινώσαμε τον προηγούμενο μήνα. Έχουμε επέκταση λοιπόν της επιδότησης στο ντίζελ στο δίκτυο για το μήνα Μάιο, με συνολικό ύψος 20 λεπτά, 16 λεπτά συν ΦΠΑ και δημοσιονομικό κόστος 55 εκατομμύρια ευρώ.
Ναι, παρατηρείται τις τελευταίες ημέρες μια πτώση στην τιμή του brent, όπως γνωρίζουμε όλοι. Ωστόσο, υπάρχει μεγάλη διακύμανση ακόμα και αβεβαιότητα. Οπότε, για να προστατεύσουμε την εφοδιαστική αλυσίδα και για να προστατευτεί το pass-through των τιμών στα υπόλοιπα προϊόντα, διατηρούμε την επιδότηση στα 20 λεπτά και το μήνα Μάιο.
Έχουμε επέκταση επιδότησης στα λιπάσματα. Επεκτείνεται η επιδότηση λιπασμάτων 15% της αξίας των τιμολογίων που αγοράζουν την περίοδο οι αγρότες που είναι κανονικού καθεστώτος και ειδικού, αλλά κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, την περίοδο Ιούνιο έως Αύγουστο. Άρα έχουμε συνολικά επιδότηση από τις 15 Μαρτίου ως τέλος Αυγούστου. Ακόμα παρατηρείται η διεθνής τιμή της ουρίας να μην έχει αποκλιμακωθεί, γι’ αυτό επιλέγουμε να επεκτείνουμε την επιδότηση έως και τον Αύγουστο. Το επιπλέον δημοσιονομικό κόστος είναι 23 εκατομμύρια ευρώ και το συνολικό κόστος για όλη την περίοδο είναι 41 εκατομμύρια ευρώ.
Τρίτο μέτρο έχουμε τη διεύρυνση της οικονομικής ενίσχυσης του Νοεμβρίου των συνταξιούχων. Εδώ έχουμε δύο παρεμβάσεις:
πρώτον είναι η αύξηση της ενίσχυσης από τα 250 ευρώ καθαρά σε 300 ευρώ καθαρά σε μόνιμη βάση, που αφορά συνταξιούχους, άτομα με ειδικές ανάγκες και τους ανασφάλιστους υπερήλικες.
Η δεύτερη παρέμβαση, και να πω και το μέρος του κόστους των 200 εκατομμυρίων που κοστίζει αυτό το μέτρο, αυτό είναι το μεγαλύτερο μόνιμο μέτρο αυτή τη στιγμή σε δημοσιονομικό κόστος, το μεγαλύτερο μέρος προέρχεται από τη διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων.
Έτσι, αυξάνεται το όριο οικογενειακού εισοδήματος για τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών που εντάσσονται στο μέτρο από τα 14.000 ευρώ για τον άγαμο στα 25.000 ευρώ για τον άγαμο, από τα 26.000 ευρώ για τον έγγαμο στα 35.000 ευρώ. Είναι τα ίδια όρια που χρησιμοποιούνται και στο «Σπίτι μου ΙΙ» και χρησιμοποιήθηκαν και στο Fuel Pass, είναι τα διευρυμένα.
Τα όρια ακίνητης περιουσίας αυξάνονται από 200.000 ευρώ για τον άγαμο στα 300.000 ευρώ και από 300.000 ευρώ για τον έγγαμο στα 400.000 ευρώ. Πλέον, όπως βλέπετε στον πίνακα, έχουμε από τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών από 1,24 εκατομμύρια αυξάνονται οι δικαιούχοι σε 1,66 εκατομμύρια. Και επιπλέον έχουμε και τους λοιπούς δικαιούχους αναπηρικών επιδομάτων, ΟΠΕΚΑ 161.000, και ανασφάλιστους υπερήλικες και κοινωνικής αλληλεγγύης υπερηλίκων άλλες 46.900, σύνολο 1,87 εκατομμύρια δικαιούχους.
Καλύπτει πλέον το 85% των συνταξιούχων, είναι 1,66 από τα 1,95 εκατομμύρια. Να θυμίσω ότι όσοι λαμβάνουν αναπηρική σύνταξη δεν υπάρχει όριο ούτε ηλικιακό ούτε εισοδηματικό. Επίσης, να θυμίσω ότι από 1/1/2027 θα υπάρχει αύξηση των συντάξεων βάσει του ΑΕΠ και του αναθεωρημένου πληθωρισμού. Έχει ληφθεί υπόψη αυτό στις εκτιμήσεις, έχει μεγαλύτερο δημοσιονομικό κόστος και μάλιστα χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς.
Τέταρτο μέτρο, αύξηση εισοδηματικών ορίων επιστροφής ενοικίου. Αυξάνονται τα όρια εισοδήματος για την επιστροφή ενοικίου στα ίδια όρια που έχει πάλι το «Σπίτι μου ΙΙ» που αναφέραμε για τους συνταξιούχους. Άρα ενοποιούνται όλες αυτές οι ενισχύσεις με τα ίδια εισοδηματικά όρια. Αυτή είναι η λογική. Άρα πηγαίνουμε για τον άγαμο χωρίς τέκνο από τις 20.000 στις 25.000 ευρώ εισόδημα, για τον έγγαμο από τις 28.000 ευρώ συν 4.000 το τέκνο σε 35.000 ευρώ, πλέον 5.000 κάθε τέκνο, εδώ πάλι υποστηρίζονται περισσότερο οι οικογένειες με παιδιά. Και για μονογονεϊκές οικογένειες από τα 31.000 στα 39.000 ευρώ, πλέον 5.000 ευρώ κάθε τέκνο.
Σε σύνολο 1,19 εκατομμυρίων νοικοκυριών που βρίσκονται σε ενοίκιο, πλέον είναι δικαιούχοι τα 1,02 εκατομμύρια νοικοκυριά. Έτσι είναι το 86% των νοικοκυριών. Αυτό έχει δημοσιονομικό κόστος 25 εκατομμύρια ευρώ το επιπλέον. Να θυμίσω ότι έχουμε και διπλό ενοίκιο που θα επιστραφεί σε ιατρούς και νοσηλευτές χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, σε περίπου 50.000 ιατρούς και νοσηλευτές. Θα έρθει η ρύθμιση μέσα στον μήνα. Ειδικά για αυτή την κατηγορία θα λάβουν ένα ενοίκιο την επόμενη περίοδο και άλλο ένα τον Νοέμβριο, επομένως δύο και άλλα δύο τον Νοέμβριο.
Πέμπτο μέτρο και σημαντικό με κόστος 240 εκατομμύρια ευρώ είναι η έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά. Θα δοθεί στα τέλη Ιουνίου με βάση τα εισοδηματικά κριτήρια που καταλαμβάνουν το 80% των οικογενειών με παιδιά. Είναι ακριβώς τα ίδια εισοδηματικά κριτήρια που αναφέραμε και για τις άλλες περιπτώσεις και για τα ενοίκια κτλ. Άρα όταν έχουμε έγγαμο ζευγάρι με ένα τέκνο είναι 40.000 ευρώ εισόδημα, με δύο τέκνα 45.000 ευρώ κτλ και για τις μονογονεϊκές οικογένειες με ένα τέκνο 39.000 ευρώ, με δύο τέκνα 44.000 ευρώ κλπ.
Εδώ να πούμε ότι θα δοθούν με βάση τις φορολογικές δηλώσεις αναγκαστικά που έχουν υποβληθεί το 2025, -γιατί ακόμα δεν έχει λήξει η περίοδος των νέων- με αυτόματο τρόπο στα τέλη Ιουνίου χωρίς αίτηση. Είναι σημαντικό οι δικαιούχοι να ελέγξουν να έχουν συμπληρώσει στην εφορία το IBAN του λογαριασμού τους στο συγκεκριμένο πεδίο. Δικαιούχοι είναι 975.000 από τα 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά με παιδιά. Με 3,3 εκατομμύρια μέλη έχουμε την πλήρη ανάλυση ανά κατηγορία για σας για να τη δείτε. Είναι σημαντικό γιατί να πούμε ότι μια οικογένεια με δύο παιδιά θα λάβει τέλος Ιουνίου 300 ευρώ καθαρά, με τρία παιδιά 450, με τέσσερα παιδιά 600, με πέντε 750 κτλ. Είναι μια σημαντική ενίσχυση εν μέσω των πληθωριστικών πιέσεων.
Μαζί με τα μέτρα που ανακοινώθηκαν τον Μάρτιο, το συνολικό κόστος των νέων μέτρων ανέρχεται σε 800 εκατομμύρια ευρώ για το 2026 και με μόνιμο κόστος 279 εκατομμύρια για τα έτη 2027 και επόμενα.
Θα περάσω τώρα στο τρίτο μέρος, να ανακοινώσουμε σήμερα τα βασικά μακροοικονομικά μεγέθη, τα οποία να θυμίσω ότι 30 Απριλίου έχουμε την κατάθεση της έκθεσης προόδου του Μεσοπρόθεσμου, το Annual Progress Report, όπου εκεί θα αποτυπωθούν τα απολογιστικά στοιχεία του 2025, οι νέες προβλέψεις για το 2026. Σήμερα θα σας ανακοινώσουμε και τις αναθεωρημένες προβλέψεις του 2027 για να έχουμε πλήρη εικόνα και πώς διαμορφώνεται τα μακροοικονομικά στοιχεία, τα δημοσιονομικά στοιχεία και ο δημοσιονομικός χώρος με βάση τον στόχο δαπανών, για να έχουμε όλη την πλήρη εικόνα.
Κατ’ αρχήν αναθεωρείται η ανάπτυξη του 2026 από το 2,4% στο 2%. Ωστόσο, αυξάνεται η πρόβλεψη ανάπτυξης του 2027 από το 1,7% στο 2%. Άρα έχουμε μια μείωση φέτος και μια αύξηση του χρόνου, έτσι όπως δουλεύει το carry over effect. Ο πληθωρισμός από 2,2% που ήταν η εκτίμηση στον προϋπολογισμό αναθεωρείται σε 3,2%.
Να πω ότι αντίστοιχες αναθεωρήσεις έχει ουσιαστικά αναφέρει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το μέσο όρο των ευρωπαϊκών χωρών, δηλαδή μείον 0,4% ανάπτυξη και συν 1% στον πληθωρισμό, είναι περίπου όπως θα κινηθεί και οι ευρωπαϊκές χώρες, ο μέσος όρος τους. Για το 2027, ο πληθωρισμός αναθεωρείται από 2,2% σε 2,4%. Επειδή θα ρωτήσετε, η εκτίμηση 3,2% πληθωρισμού έχει γίνει με μέση τιμή brent 89 δολάρια το βαρέλι καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Ήταν στην αρχή πιο κάτω, μετά πήγε στα 100 και πάνω, όπως αυτό προκύπτει από τις τιμές των futures, βασικά άμα τις δείτε. Οπότε, με αυτόν τον τρόπο κάνει και η Commission εκτίμηση και εμείς.
Ένα σημαντικό στοιχείο, το πρωτογενές πλεόνασμα μετά και τα μέτρα που αναφέρουμε σήμερα. Όπως είδαμε, ήταν 4,9% για το 2025 -θα επανέλθω σε αυτό πώς προκύπτει και πώς δημιουργείται ο δημοσιονομικός χώρος- για το 2026 εκτιμάται σε 3,2% από 2,8% προηγουμένως και 3,2% το 2027. Εδώ θέλω να τονίσω για το 2027 χωρίς νέα μέτρα. Αν έρθουν νέα μέτρα, θα μειωθεί και το πρωτογενές, με τα μέτρα που έχουν εξαγγελθεί ως σήμερα είναι αυτή η πρόβλεψη.
Το ΑΕΠ, βλέπετε, από 260 δισ. ευρώ σε προηγούμενη πρόβλεψη γίνεται 261,3 δισ. ευρώ σε ονομαστικές τιμές και 272,8 δισ. ευρώ του χρόνου από 270,2 δισ. ευρώ. Σημαντικό, αποκλιμακώνεται το χρέος από τα 138,2% σε 136,8%. Αυτό δεν προέρχεται μόνο από την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, αλλά και το ΑΕΠ σε ονομαστικές τιμές εκτιμάται πλέον στα τέλη του χρόνου, εξαιτίας της καλύτερης πορείας του ’25 και της αποπληρωμής των δανείων του Greek Loan Facility, 2 δισ. ευρώ χαμηλότερο απ’ ό,τι ήταν οι εκτιμήσεις τον Νοέμβριο πέρυσι και στις ονομαστικές τιμές.
Άρα έχουμε νέα εκτίμηση για το δημόσιο χρέος από 138,2% στον προϋπολογισμό σε 136,8% φέτος και 130,3% το 2027. Να πω εδώ, σημαντικό στοιχείο για την αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης του ’27, παίζουν και τα μέτρα που ανακοινώνουμε σήμερα, αλλά παίζει και ένα άλλο στοιχείο σημαντικό ρόλο: Αυξάνεται, το χρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, από 6.350 δισ. ευρώ που ήταν στην πρόβλεψη στο μεσοπρόθεσμο, στο πολυετές δημοσιονομικό πρόγραμμα, στα 7 δισ. ευρώ Και μάλιστα αυτή η αύξηση είναι μόνιμη και τα επόμενα έτη ’28, ’29, ’30, γιατί έχουν ενταχθεί πλέον στην εκτίμηση τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που ανακοινώθηκαν πριν δύο μήνες, το Social Climate Fund, το Κλιματικής Κρίσης, και το Modernization Fund, το Ταμείο Κυβερνητικής Συγχρονισμού.
Άρα αυτά τα συν 650 εκατομμύρια στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων σε συνδυασμό με τα ανωτέρω μέτρα και τις νέες εκτιμήσεις των μακροοικονομικών μεταβλητών, αυξάνουν τον ρυθμό ανάπτυξης από το 1,7% στο 2%.
Και να απαντήσω και σε κάτι που είχε τεθεί νομίζω στο πολυετές, κοντά στο 2% θα είναι και οι ρυθμοί ανάπτυξης πλέον με την αύξηση του χρηματοδοτούμενου και τα επόμενα χρόνια, ’28 και ’29. Άρα είναι σημαντικό ως προς τα επιχειρήματα που είχαν διατυπωθεί από την αντιπολίτευση.
Να περάσω λίγο στο πινακάκι που ίσως είναι αυτό που σας ενδιαφέρει πιο πολύ. Εδώ είναι η εκτίμηση του στόχου των καθαρών, πώς διαμορφώνονται, οι καθαρές πρωτογενείς δαπάνες. Είναι το λεγόμενο Control Account, ο λογαριασμός ελέγχου όπως λέγεται, που είναι το βασικό μέτρο με το οποίο ελεγχόμαστε και ελέγχονται και όλες οι χώρες για το αν θα μπουν σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος ή σε εποπτεία κτλ.
Άρα εμείς τι πρέπει να διαφυλάξουμε; Να μην ξεπεράσουμε τα όρια που προβλέπει ο στόχος δαπανών, η πορεία καθαρών δαπανών. Να θυμίσουμε ότι ήδη 9 χώρες είναι σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος επειδή ξεπέρασαν το συγκεκριμένο μέτρο, και αυτός είναι και ο στόχος μας πάντα.
Και πάντα δίνουμε χρήματα εντός αυτού του ορίου, ασχέτως με τα πρωτογενή πλεονάσματα. Επειδή έχουν αλλάξει οι δημοσιονομικοί στόχοι, να το ξαναπώ, η πορεία καθαρών δαπανών, αυτό το πινακάκι είναι που μετράει για τους δημοσιονομικούς στόχους της χώρας.
Πάμε λοιπόν να δούμε πώς διαμορφώνεται. Αυτό που σας ενδιαφέρει είναι η κάτω-κάτω γραμμή που λέει μείον 0,1% του ΑΕΠ, είναι αυτό, είναι σε ποσοστό του ΑΕΠ για το ’26, δηλαδή απέχουμε, αφού δώσαμε όλα αυτά τα μέτρα, και 0,1% του ΑΕΠ από το όριο των δαπανών και 0,4% του ΑΕΠ για το 2027.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Ότι μετά τα ανωτέρω μέτρα μένει ένας χώρος περίπου της τάξης έως 200 εκατομμύρια για φέτος από το όριο δαπανών και της τάξης του 1 δισ. ευρώ για το 2027. Αυτή είναι η εικόνα σήμερα και να πω το εξής: Αυτή είναι η εικόνα το μέσα στον Μάρτιο και θα περάσω λίγο και πώς προέκυψε και ο χώρος και πώς διαμορφώνεται.
Λοιπόν, είχαμε 16 με 19 Μαρτίου ως Program Surveillance της Commission και 30 Μαρτίου με 1η Απριλίου Forecast Mission που λέμε για το European Semester με την Commission. Εκεί αναλύσαμε όλα τα στοιχεία, τα απολογιστικά του 2025 των δαπανών και διαπραγματευτήκαμε και τυχόν νέα ενεργητικά μέτρα εσόδων, DRM. Να εξηγήσω λοιπόν κατ’ αρχάς πώς προέκυψε ο χώρος των 800 εκατομμυρίων για να είναι απολύτως σαφές και πώς προέκυψε και το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025.
Λοιπόν, ο χώρος των 800 εκατομμυρίων προέρχεται, πρώτον, από αναγνώριση περίπου 200 εκατομμυρίων για το ’26, 250 εκατομμυρίων για το ’27, νέων ενεργητικών μέτρων εσόδων. Πιο συγκεκριμένα, τι εννοούμε ενεργητικά μέτρα εσόδων: Είναι έσοδα που προέρχονται από νομοθετική παρέμβαση ή κανονιστική παρέμβαση του κράτους. Αυτά αναγνωρίζουν ως στόχο δαπανών.
Είναι η επέκταση της κάρτας εργασίας σε χονδρεμπόριο, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και εταιρείες ενέργειας που έγινε τον Νοέμβριο, που επέφερε επιπλέον 120 εκατομμύρια ευρώ, η εκτίμηση είναι σε ετήσια βάση, που αναγνωρίστηκε ως μέτρο εσόδων, η φορολόγηση των διαδικτυακών παιγνίων που εξαγγείλαμε πριν λίγες μέρες, τον προηγούμενο μήνα, που έχει 50 εκατομμύρια φέτος, 100 εκατομμύρια το ’27, σε πλήρες έτος.
Και έχουμε και 33 εκατομμύρια είναι η εκτίμηση των επιπλέον φορολογικών εσόδων από το ηλεκτρονικό πελατολόγιο στα συνεργεία, τα πλυντήρια αυτοκινήτων κτλ. Άρα έχουμε 200 εκατομμύρια επιπλέον μόνιμα έσοδα που μετράνε στο στόχο δαπανών.
Και πάμε τώρα στην εξοικονόμηση δαπανών. Η εξοικονόμηση δαπανών, η μόνιμη εξοικονόμηση δαπανών, αφού αναλύθηκαν τα στοιχεία του 2025, εκτιμάται σε 600 εκατομμύρια ευρώ. Άρα 600 εξοικονόμηση δαπανών και 200 ενεργητικά μέτρα εσόδων, 800 εκατομμύρια, που είναι ακριβώς τα 800 εκατομμύρια που έχουμε μοιράσει με τα 300 και τα 500 σήμερα με βάση που επιτρέπει ο δείκτης δαπανών.
Για την εξοικονόμηση δαπανών, τα 600 εκατομμύρια. Είναι λίγο τεχνική συζήτηση, θα είμαι σύντομος, αλλά γυρίζω στο θέμα επειδή θα τίθεται στον δημόσιο λόγο. Πώς προήλθε το αποτέλεσμα του 2025, που ήταν 2,9 δισ. ευρώ παραπάνω το 4,9% σε σχέση με το 3,7% πρωτογενές, η διαφορά είναι 2,9 δισ. ευρώ. Αυτά τα 2,9 δισ. ευρώ είναι 1,2 δισ. ευρώ παραπάνω έσοδα και 1,7 δισ. ευρώ λιγότερες δαπάνες.
Από τα 1,2 δισ. ευρώ παραπάνω έσοδα, 500 εκατομμύρια είναι από τους φόρους, εκ των οποίων 250 είναι ο ΦΠΑ εκατομμύρια, 214 ο φόρος εισοδήματος και 32 εκατομμύρια λοιποί φόροι. Άρα στο επιχείρημα ότι για το πλεόνασμα των 2,9 δισ. ευρώ είναι ο ΦΠΑ, ο ΦΠΑ ξαναλέω μετά επιστροφών είναι 250 εκατομμύρια στα 2,9 δισ. ευρώ, ούτε το 10%. Λοιπόν, 250 εκατομμύρια είναι ο ΦΠΑ, 214 εκατομμύρια ο φόρος εισοδήματος, 32 εκατομμύρια λοιποί φόροι, 150 εκατομμύρια είναι ασφαλιστικές εισφορές.
Άρα φόρος εισοδήματος 210 εκατομμύρια και ασφαλιστικές εισφορές 150 εκατομμύρια είναι από τους υψηλότερους μισθούς και τη χαμηλότερη ανεργία που προέκυψε, 463 εκατομμύρια είναι έσοδα νομικών προσώπων. Είχαμε επιπλέον μερίσματα, έναντι των προβλέψεων από την ΕΣΥΠ, καλύτερη πορεία στο Κτηματολόγιο και στην Αναπτυξιακή Τράπεζα. Τα 117 εκατομμύρια είναι λοιπά έσοδα των φορέων γενικής κυβέρνησης, είναι τα 1,2 δισ. ευρώ παραπάνω φορολογικά έσοδα του 2025 έναντι των εκτιμήσεων που έγιναν τον Οκτώβριο.
Να θυμίσω ότι μετράνε τα έσοδα μέχρι και Φεβρουάριο. Τα 1,7 δισ. ευρώ της υποεκτέλεσης του 2025 χωρίζονται σε 1,1 δισ. ευρώ ετεροχρονισμό δαπανών, δηλαδή μη μόνιμη μείωση δαπανών και θα εξηγήσω παραδείγματα γι’ αυτά, και 600 εκατομμύρια μόνιμη μείωση δαπανών, που τα 600 είναι που μετράνε και στον στόχο δαπανών και μας επιτρέπουν να πάρουμε τα επιπλέον μέτρα.
Παράδειγμα του 1,1 δισ. ευρώ που δεν είναι μόνιμη μείωση δαπανών: Είχαμε μικρότερη μισθολογική δαπάνη λόγω των αποχωρήσεων που αναπληρώθηκαν όμως τέλη Νοεμβρίου και Δεκέμβριο με προσλήψεις, άρα είχες 170 εκατομμύρια όφελος το 2025, που δεν υπάρχει όμως το 2026 γιατί έχουν γίνει πλέον οι προσλήψεις των δημοσίων υπαλλήλων.
Είχαμε 156 εκατομμύρια μη ανάλωση του αποθεματικού που έχουμε για φυσικές καταστροφές στον τακτικό προϋπολογισμό, γιατί είχαμε καλύτερη πορεία όσον αφορά τις φυσικές καταστροφές το 2026 και δεν αναλώθηκε.
Είχαμε 183 εκατομμύρια δαπάνες των ΟΤΑ μειωμένες, έναντι των προβλέψεων των Δήμων, είναι κυρίως επενδυτικά έργα, οι οποίες όμως θα γίνουν το 2026, οπότε δεν προλάβανε να τα υλοποιήσουν το ’25, αλλά θα τα δαπανήσουν το 2026, άρα έχουν ετεροχρονισμό δαπανών. Είχαμε 138 περίπου εκατομμύρια προγράμματα απασχόλησης που είχε πέσει η ανεργία κτλ.
Αυτά λοιπόν δημιουργούν 1,7 δισ. ευρώ εξοικονόμηση για το ’25, 600 εκατομμύρια όμως είναι η μόνιμη εξοικονόμηση δαπανών για το ’26 και επομένως μετράει στον στόχο δαπανών.
Άρα δημιουργήθηκε 800 εκατομμύρια χώρος, 600 από εξοικονόμηση, 200 από ενεργητικά μέτρα εσόδων και επιστρέφεται σήμερα πίσω ακριβώς σε αυτούς που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη. Ποιοι είναι αυτοί που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη; Είναι οι συνταξιούχοι που δεν εργάζονται, τα άτομα με αναπηρία, οι ενοικιαστές που έχουν το μεγαλύτερο βάρος του ενοικίου που έχουν υποστεί και οικογένειες με παιδιά. Ευχαριστώ πολύ, και ν’ απαντήσω αν υπάρχουν ερωτήσεις.