Στο επίκεντρο της διευρυμένης Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου βρέθηκε ο τρόπος υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), με τη δικαστική κρίση να αποκτά ιδιαίτερη σημασία για περίπου 450.000 συνταξιούχους.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, ο γενικός επίτροπος Επικρατείας Γεώργιος Βοΐλης τάχθηκε υπέρ της αναμόρφωσης του ισχύοντος συστήματος, υποστηρίζοντας ότι ο μη κλιμακωτός τρόπος επιβολής της εισφοράς εγείρει σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας.
Η υπόθεση εξετάστηκε από την Ολομέλεια του Ανωτάτου Δημοσιονομικού Δικαστηρίου, υπό την πρόεδρό της Σωτηρία Ντούνη, με αντικείμενο τόσο τη συμβατότητα του ισχύοντος τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ με το Σύνταγμα όσο και τις ενδεχόμενες οικονομικές συνέπειες μιας απόφασης που θα αναγνωρίζει την ανάγκη αλλαγής του.
Η πρόταση για κλιμακωτό υπολογισμό της ΕΑΣ
Ο γενικός επίτροπος Επικρατείας υποστήριξε ότι ο σημερινός τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ δεν ανταποκρίνεται στις συνταγματικές απαιτήσεις, καθώς η εισφορά επιβάλλεται με ενιαίο συντελεστή επί του συνολικού ποσού της σύνταξης, όταν αυτό υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο.
Ειδικότερα, επισήμανε ότι η απαλλαγή περιορίζεται στις συντάξεις που δεν υπερβαίνουν τα 1.400 ευρώ, χωρίς να εξαιρείται το αντίστοιχο τμήμα από τον υπολογισμό της εισφοράς για όσους λαμβάνουν υψηλότερη σύνταξη.
Κατά την άποψή του, η συγκεκριμένη μέθοδος δεν είναι συμβατή με σειρά συνταγματικών διατάξεων και, ως εκ τούτου, πρέπει να αναμορφωθεί, ώστε η εισφορά να υπολογίζεται ανά κλιμάκιο σύνταξης.
Ο κ. Βοΐλης αναφέρθηκε και στις οικονομικές επιβαρύνσεις που υφίστανται οι συνταξιούχοι, κάνοντας λόγο για ετήσιες απώλειες που, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης, μπορούν να φτάνουν τις 7.000 έως 8.000 ευρώ. Όπως επισήμανε, η επιβάρυνση είναι μεγαλύτερη για τους συνταξιούχους που λαμβάνουν υψηλότερες συντάξεις.
Αναδρομικά μόνο για όσους έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ζήτημα της αναδρομικής επιστροφής των ποσών που έχουν παρακρατηθεί μέσω της ΕΑΣ.
Ο γενικός επίτροπος Επικρατείας υποστήριξε ότι, εφόσον αναγνωριστεί η ανάγκη αλλαγής του τρόπου υπολογισμού της εισφοράς, η αναδρομικότητα θα πρέπει να περιοριστεί στους συνταξιούχους που έχουν ήδη προσφύγει στα δικαστήρια.
Η θέση αυτή συνδέεται με την ανάγκη αποφυγής σημαντικών οικονομικών επιπτώσεων στα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς μια γενικευμένη αναδρομική επιστροφή κρατήσεων θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή δημοσιονομική επιβάρυνση.
Πάντως, διευκρινίστηκε ότι τον τελικό λόγο για την αναδρομικότητα και την έκταση των πιθανών επιστροφών θα έχει η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Κατά συνέπεια, στο παρόν στάδιο δεν έχει κριθεί ούτε η αντισυνταγματικότητα του ισχύοντος τρόπου υπολογισμού ούτε το ενδεχόμενο επιστροφής χρημάτων στους δικαιούχους.
Η προσφυγή του πρώην προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου
Η υπόθεση εισήχθη στην Ολομέλεια έπειτα από αίτηση του πρώην προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου Νίκου Αγγελάρα, ο οποίος ζητεί να κριθεί αντισυνταγματικός ο τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ και να του επιστραφεί η οικονομική διαφορά που προκύπτει από τη μη κλιμακωτή επιβολή της εισφοράς.
Οι συνήγοροί του, ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Κωνσταντίνος Ρέμελης και ο Δημήτρης Μπούρλος, υποστήριξαν ότι η εφαρμογή ενιαίου συντελεστή επί του συνολικού ποσού της σύνταξης, χωρίς εξαίρεση των πρώτων 1.400 ευρώ και χωρίς διαφοροποίηση των συντελεστών ανά κλιμάκιο, παραβιάζει τις διατάξεις των άρθρων 2, 4, 5 και 25 του Συντάγματος.
Στο πλαίσιο της επιχειρηματολογίας τους έγινε ιδιαίτερη αναφορά στις αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας, οι οποίες πρέπει να τηρούνται κατά τη θέσπιση οικονομικών επιβαρύνσεων από τον νομοθέτη.
Επισημάνθηκε ότι, παρότι ο δικαστικός έλεγχος των νομοθετικών επιλογών είναι περιορισμένος, τα δικαστήρια οφείλουν να εξετάζουν εάν διασφαλίζεται η ίση μεταχείριση όμοιων καταστάσεων και η αναγκαία ισορροπία μεταξύ του δημοσίου συμφέροντος και της προστασίας των συνταγματικών δικαιωμάτων.
Το επιχείρημα της δημοσιονομικής ουδετερότητας
Από την πλευρά του αιτούντος υποστηρίχθηκε ακόμη ότι η μετάβαση σε κλιμακωτό σύστημα υπολογισμού της ΕΑΣ δεν θα έθετε σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα ή τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.
Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία που αναπτύχθηκε, η προτεινόμενη αλλαγή δεν απαιτεί την επιβολή νέων οικονομικών μέτρων, αλλά θα περιόριζε το ύψος των ποσών που συγκεντρώνονται ετησίως από τις σχετικές παρακρατήσεις.
Έγινε, επίσης, αναφορά στα κεφάλαια που έχουν συσσωρευθεί από την είσπραξη της εισφοράς κατά τα τελευταία 16 έτη, καθώς και στους τόκους που έχουν προκύψει από τη διαχείρισή τους.
Στη διαδικασία παρενέβη και ο ίδιος ο πρώην πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, υποστηρίζοντας την αίτησή του.
Η θέση του Δημοσίου: Συνταγματικός ο ισχύων υπολογισμός
Αντίθετη θέση διατύπωσαν οι εκπρόσωποι του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ο αντιπρόεδρος Αναστάσιος Κολούτσος και ο νομικός σύμβουλος Δημήτρης Φαρμάκης.
Η πλευρά του Δημοσίου υπεραμύνθηκε της συνταγματικότητας του ισχύοντος συστήματος, υποστηρίζοντας ότι η επιβολή της ΕΑΣ εξυπηρετεί λόγους δημοσίου συμφέροντος και δεν θίγει το επίπεδο διαβίωσης των συνταξιούχων κατά τρόπο που να καθιστά αντισυνταγματικό τον υφιστάμενο υπολογισμό.
Παράλληλα, ζητήθηκε η απόρριψη της αίτησης του Νίκου Αγγελάρα ως απαράδεκτης.
Τι αναμένεται να αποφασίσει το Ελεγκτικό Συνέδριο
Μετά την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας, η υπόθεση θα εισέλθει στο στάδιο της δικαστικής διάσκεψης, κατά το οποίο τα μέλη της Ολομέλειας θα εξετάσουν τα νομικά ζητήματα που έχουν τεθεί και θα διαμορφώσουν την τελική κρίση τους.
Η απόφαση αναμένεται, σύμφωνα με τον σχετικό προγραμματισμό που αναφέρθηκε κατά τη διαδικασία, να δημοσιευθεί τους πρώτους μήνες του επόμενου έτους.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο καλείται να κρίνει αφενός εάν ο ισχύων μη κλιμακωτός υπολογισμός της ΕΑΣ συμβιβάζεται με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας και αφετέρου ποιες θα είναι οι συνέπειες μιας ενδεχόμενης κρίσης περί αντισυνταγματικότητας.
Η απόφαση αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς το ζήτημα δεν περιορίζεται στον τρόπο υπολογισμού μιας ασφαλιστικής κράτησης, αλλά συνδέεται και με πιθανές οικονομικές αξιώσεις συνταξιούχων για επιστροφή ποσών που έχουν ήδη παρακρατηθεί.
Προς το παρόν, η τοποθέτηση του γενικού επιτρόπου Επικρατείας αποτελεί πρόταση προς το Δικαστήριο και όχι οριστική δικαστική κρίση. Η τελική απόφαση της Ολομέλειας θα καθορίσει την έκβαση της συγκεκριμένης δικαστικής διαφοράς και ενδέχεται να επηρεάσει ευρύτερα το ζήτημα του υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
πηγή:https://daily.nb.org/epikairotita/dikastiko-reportaz/eisfora-allilengyis-syntaxiouchon-protasi-gia-allagi-ston-ypologismo-tis-eas-ti-tha-krinei-to-elegktiko-synedrio/
