Α. Φωτάκη:
Ωραία συζήτηση για βιβλίο, όντως.
Ν. Δένδιας:
Εξαιρετική, εξαιρετική. Και ξέρετε γιατί το λέω αυτό; Γιατί υπάρχουν διάφοροι οι οποίοι ακολουθούν τη «σημιτική σχολή σκέψης», και αυτό είναι απολύτως σεβαστό, οι οποίοι όμως προβάλουν τις απόψεις του Κώστα Σημίτη της τελευταίας δεκαετίας του 20ου αιώνα στην τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα θεωρώντας αυτονοήτως ότι η Τουρκία είναι ίδια. Η Τουρκία δεν είναι ίδια, ούτε ο Πρόεδρος Ερντογάν είναι ο ίδιος, ούτε το τουρκικό πολιτικό σύστημα είναι το ίδιο.
Άρα, λοιπόν, με προβολή του παρελθόντος στο παρόν και στο μέλλον δεν καταλήγεις σε έλλογες απαντήσεις, σε λάθος καταλήγεις.
Α. Φωτάκη:
Επομένως, η απειλή υφίσταται, πρέπει να προετοιμαζόμαστε. Η απειλή φαίνεται να μπαίνει όμως και στα ευρωπαϊκά προγράμματα, Υπουργέ.
Ν. Δένδιας:
Κυρία Φωτάκη, η χώρα αντιμετωπίζει διακηρυγμένη και σαφή απειλή. Την απειλή, δεν είναι δυνατότητά μου να τη διαπιστώσω, εμένα ως Υπουργός Άμυνας ή οποιουδήποτε άλλου Υπουργού Άμυνας ή μη. Έχει διατυπωθεί η απειλή, είναι σαφής, είναι διατυπωμένη, αναφέρεται σε πόλεμο, casus belli, έχει πίσω της απόφαση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης. Και διαρκώς, από την άλλη πλευρά, βλέπω να διευρύνεται το πεδίο των διεκδικήσεων, και διεκδικήσεων που είναι εκτός διεθνούς δικαίου, εκτός διεθνούς αντίληψης, εκτός διεθνούς πρακτικής. Εκτός των υπαρχουσών συνθηκών που έχει υπογράψει και η Τουρκία.Εγώ δεν θέλω με τις δηλώσεις μου να πυροδοτήσω το κλίμα. Δεν θέλω να το κάνω αυτό το πράγμα.
Το συνταγματικό μου καθήκον, όμως, είναι να προασπίσω την Πατρίδα μου. Έχω ορκιστεί στο Σύνταγμα να κάνω ακριβώς αυτό το πράγμα, και αυτό κάνουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Μέχρι εκεί.
Τώρα, να μπω σε μια λογική, γιατί και σήμερα πάλι η Τουρκία έκανε δηλώσεις κατά της Γαλλίας. Εντάξει, δεν μπορούμε να πάμε κάπου έτσι.
Α. Φωτάκη:
Αναζητά, όμως, «πίσω πόρτα», «παράθυρο», πείτε το όπως θέλετε, στο Safe, το βρίσκει μέσω κάποιων εταιρειών, στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πώς μπορούμε να θωρακιστούμε και να προωθήσουμε και την άμυνά μας;
Ν. Δένδιας:
Έχω τοποθετηθεί εκτενώς, ιδίως ενόψει του Safe II. Και έχω εξηγήσει και στον Επίτροπο Κουμπίλιους και στους συναδέλφους μου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ποιο, κατά την ταπεινή μου άποψη, είναι το λάθος, το δομικό λάθος του Safe Ι, και το οποίο πρέπει να το βελτιώσουμε ως Safe II.
Το Safe I είναι ένας λανθασμένος Κανονισμός, λανθασμένος. Ο σκοπός του δεν υπηρετείται. Ο σκοπός του ήταν να δημιουργηθούν νέες δυνατότητες παραγωγής αμυντικού εξοπλισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μα, άμα ο κανονισμός προβλέπει να έχουμε παραλάβει τα προϊόντα τα οποία χρηματοδοτούνται από το SAFE, δάνειο, γιατί δεν μιλάμε για δωρεάν, μέχρι το 2030, πότε θα προλάβεις να φτιάξεις νέες γραμμές παραγωγής; Δεν γίνονται αυτά τα πράγματα.
Ε. Στεργίου:
Επομένως, δεν αναπτύσσεις και νέες εταιρίες αμυντικής βιομηχανίας. Βασίζεσαι στις ήδη υπάρχουσες και τροφοδοτείς με οικονομικά κονδύλια αυτές.
Ν. Δένδιας:
Να σας πω το τι πολύ πιο σοβαρό κάνει η Ελλάδα από το SAFE Ι. Εμείς έχουμε καταθέσει το Εξοπλιστικό μας πρόγραμμα, για πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία σε βάθος 12ετίας και στην πραγματικότητα σε βάθος 20ετίας. Γιατί έχουμε δείξει και τις προβλέψεις μας και για άλλα 8 χρόνια. Το οποίο το διατηρούμε ζωντανό. Όταν τροποποιείται θα καταθέτουμε στη Βουλή τις τροποποιήσεις, τον επόμενο μήνα ή τους επόμενους δυο-τρεις μήνες, θα καταθέσουμε στη Βουλή των Ελλήνων, στην αρμόδια Επιτροπή την πρώτη αναθεώρησή του.
Γιατί αναθεώρηση; Γιατί η πραγματικότητα τρέχει. Δεν μένουμε κολλημένοι. Θέλουμε όμως το ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα να έχει ορατότητα στο τι θα κάνει η χώρα.
Αυτό ακριβώς που κάνουμε στην Ελλάδα, πρέπει να το κάνουνε και οι Ευρωπαίοι, και όχι να εκδίδουν κανονισμούς διάρκειας δυο, τριών, τεσσάρων ετών. Αυτό δεν οδηγεί κάπου.
Α. Φωτάκη:
Να σας πάω λίγο στα συστήματα που είναι και το θέμα της συζήτησής μας. Ο πόλεμος στην Ουκρανία και ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν στη Μέση Ανατολή έδειξε ότι οι πολλοί ακριβοί πύραυλοι καλούνται και συστήματα, καλούνται να αντιμετωπίσουν πολύ φτηνά drone.
Προετοιμαζόμαστε για αυτό; Και αυτό είναι και η απάντηση στην αμυντική βιομηχανία, στην ανάπτυξη θέσεων εργασίας μέσω της τεχνολογίας;
Ν. Δένδιας:
Την πιο απάντηση στην πράξη θα μου επιτρέψετε να σας τη δώσω αύριο το πρωί. Αύριο το πρωί, θα θεμελιώσουμε – το θεμελίωση δεν είναι ακριβής έννοια, διότι υπάρχει ένα κουφάρι κτιρίου το οποίο θα αξιοποιήσουμε στη Μαλακάσα -, θα ξεκινήσουν οι εργασίες της κατασκευής του 3ου, αλλά μεγάλου, πολύ πιο μεγάλου από τα προηγούμενα, εργοστασίου αυτόνομων, drones δηλαδή, των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας. Που θα έχει τη δυνατότητα να κατασκευάζει δεκάδες χιλιάδες «FPV» τον χρόνο και επίσης, αυτόνομα στη θάλασσα και αυτόνομα στον αέρα, «κατηγορίας 2», τα «FPV» είναι «κατηγορίας 1», και σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα και «κατηγορίας 3».
Όλα ελληνικής σχεδίασης, τα οποία θα διασφαλίσουν φτηνή πρόσβαση σε τεχνολογία, αποδεκτότατου επιπέδου, στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Το λάθος που γίνεται πολλές φορές από ευρωπαϊκές εταιρίες, αλλά και από αμερικανικές εταιρίες, είναι ότι προσπαθούν να έχουν το βέλτιστο της τεχνολογίας, το οποίο δεν απαιτείται από τις συνθήκες στο έδαφος, όπως και η Ουκρανία και το Ιράν αποδεικνύει, σε ένα πάρα πολύ υψηλό κόστος και με τεράστια αργοπορία στην παραγωγή.
Εμείς λοιπόν αυτό το οποίο θα κάνουμε, είναι να μπορούμε να παράξουμε σε χαμηλό κόστος, με 3D printers, αυτά τα οποία χρειαζόμαστε και να μπορούμε επίσης έτσι να αυξήσουμε την επιβιωσιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεών μας σε συνθήκες κρίσης.
Διότι αυτό που έδειξε η Ουκρανία, είναι ότι πρέπει να μπορείς να συνεχίσεις να παράγεις. Η εποχή που αγόραζες κάτι και το στοκάριζες και περίμενες την κακιά την ώρα, έχει περάσει. Διότι μέχρι να έρθει η κακιά η ώρα, αυτό το οποίο έχεις αποθηκεύσει έχει ξεπεραστεί τεχνολογικά.
Άρα, θα πρέπει να μπορείς και να συντηρείς και να παράγεις και να βελτιώνεις διαρκώς. Γι΄ αυτό λοιπόν φτιάχνουμε τις δικές μας υποδομές. Οι δικές μας υποδομές συνεργάζονται και θα συνεργάζονται μέσω του ΕΛΚΑΚ και μέσω του ΚΕΤΑΚ, που είναι το ερευνητικό μας κέντρο, με το ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα.
Α. Φωτάκη:
Κύριε Υπουργέ, επειδή είπατε σε μία ομιλία σας πρόσφατα ότι «κοιτάτε πίσω στον τοίχο του Υπουργείου και βλέπετε δύο πρώην συναδέλφους σας να έχουν πάει στη φυλακή, να έχουν καταδικασθεί» και αναφερθήκατε και στα «αμαρτωλά αντισταθμιστικά οφέλη», το 25% δίνει λύση σε αυτό, το ΕΛΚΑΚ και η ελληνική αμυντική βιομηχανία;
Ν. Δένδιας:
Κυρία Φωτάκη, τα αντισταθμιστικά οφέλη ήταν μια «αμαρτωλή» παρένθεση. Ουδείς στο Υπουργείο Άμυνας μπορεί επί αρχικού ποσού να μου εξηγήσει με επάρκεια πώς υπολογίζεται το ποσό των αντισταθμιστικών. Υποτίθεται ότι τα αντισταθμιστικά θα ήταν αυτό που θα επανεπένδυε ο ξένος πωλητής στην ελληνική οικονομία. Αυτό, με τον τρόπο που έγινε, δημιούργησε μόνο παράλληλα φαινόμενα, εν πολλοίς διαφθοράς.
Εμείς εδώ έχουμε έναν πάρα πολύ απλό κανόνα, σε οποιοδήποτε συμβόλαιο αγοράς από το εξωτερικό, ζητάμε να υπάρχει επένδυση του 25%, 25% επί του απόλυτου ποσού, καθαρές κουβέντες και αυτό είναι το κατώτερο όριο, στην ελληνική οικονομία, στο ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα και επίσης ζητάμε τη μεταφορά τεχνογνωσίας.
Και επίσης, να είμαστε ειλικρινείς, στις σοβαρές πλατφόρμες, λέμε και στον πωλητή, με συγχωρείς, δεν μπορείς και να πουλήσεις και σε μας και σε μία χώρα που μας απειλεί, διότι από ‘κει και πέρα αυτό δε βγάζει νόημα. Εάν είναι να παίρνουμε και οι δύο τα ίδια, είναι καλύτερο να συμφωνήσουμε με τους φίλους μας τους Τούρκους να μην αγοράσει κανένας από τους δυο μας, τουλάχιστον θα είμαστε και οι δύο πιο πλούσιοι.
Α. Γιάμαλη:
Ο χρόνος είναι περιορισμένος, πρέπει να πάμε και στα πολιτικά μας, με δύο ερωτήσεις, σίγουρα μία από την Ελένη και μία από εμένα.
Επιτρέψτε μου, τα τελευταία χρόνια βλέπουμε το δίκιο του ισχυρού να υπερισχύει, το διεθνές δίκιο να υποχωρεί, το είδαμε από τους πολέμους, από τα όσα συμβαίνουν και στη γειτονιά μας. Η απορία μου είναι η εξής: τι συνέπειες έχει αυτό για μία χώρα σαν την Ελλάδα, που βασικό οπλοστάσιό της είναι το διεθνές δίκαιο και τι ευθύνες έχει το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση;
Ν. Δένδιας:
Για την Ελλάδα η απάντηση είναι απλή. Η Ελλάδα πρέπει ανεξαρτήτως οιασδήποτε άλλης πραγματικότητας να μπορέσει να υπερασπίσει τον εαυτό της. Να μπορούμε και μόνοι μας να προασπίσουμε την Πατρίδα μας.
Εμείς δεν θα κληθούμε να προασπίσουμε την Ελλάδα απέναντι σε φανταστικές απειλές. Υπάρχει υπαρκτή απειλή. Άρα το επίπεδο της απειλής το ξέρουμε. Πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε αυτή την απειλή και να προασπίσουμε την Πατρίδα μας.
Είπα και εχθές ή προχθές να μπορεί ο εκάστοτε Έλληνας Πρωθυπουργός να αποφασίζει βασισμένος στη βούληση του ελληνικού λαού και της Βουλής των Ελλήνων και όχι υποχρεούμενος από την πολύ μεγαλύτερη ισχύ ενός αντιπάλου ο οποίος τυχόν θα τον εκβιάσει.
Αυτό λοιπόν είναι η ευθύνη συνολικά του πολιτικού συστήματος της χώρας. Και βεβαίως πρωτευόντως της εκάστοτε Κυβέρνησης. Αυτό πρέπει να κάνουμε.
Α. Φωτάκη:
Λοιπόν, Υπουργέ, μια τελευταία ερώτηση. Δεν ξέρω αν θα κάνει και κάποιο follow up, κάποιος από τους συναδέλφους.
Είστε έμπειρος πολιτικός. Βλέπουμε να γίνονται διάφοροι συσχετισμοί κομματικοί, νέα κόμματα δημιουργούνται, είμαστε σε προεκλογική περίοδο. Μια πρόβλεψη; Μάλλον να το διατυπώσω λίγο διαφορετικά. Βλέπετε ότι αυτή η εκλογική αναμέτρηση που θα έρθει, όποτε έρθει, θα έχει κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που δεν έχετε δει τα τελευταία χρόνια;
Ν. Δένδιας:
Θα σας πω. Πράγματι το κλίμα όπως διαμορφώνεται δεν είναι σύνηθες. Όμως θέλω πάλι να σας είμαι ειλικρινής. Εδώ και μερικούς μήνες, όχι πολλούς μήνες, τόσο στην Κομοτηνή που δεν παρατηρήθηκε τόσο όσο και στο Αγρίνιο, αλλά και στο Συνέδριό μας εδώ και δυο-τρεις εβδομάδες, τοποθετήθηκα ευθέως λέγοντας ότι οι δημοσκοπικές μας επιδόσεις θα πρέπει να είναι πηγή προβληματισμού.
Χάρηκα πάρα πολύ που χθες ο Πρωθυπουργός ξεκάθαρα μίλησε για πρώτη κάλπη – όχι για μια λογική αλλεπάλληλων καλπών – και για αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας. Έθεσε, δηλαδή, τον πήχη της Νέας Δημοκρατίας ακριβώς εκεί που πρέπει να είναι.
Η Νέα Δημοκρατία διατυπώνει μια αυτόνομη πολιτική πρόταση στην ελληνική κοινωνία. Επί τη βάσει αυτή της πρότασης, οφείλει να διεκδικεί μια αυτοδύναμη Κυβέρνηση, πάντα αυτό επιδιώκαμε. Αν θα μας το δώσει ο ελληνικός λαός, είναι μια άλλη συζήτηση, αλλά αυτός είναι ο πήχης των επιδιώξεών μας.
Και χαίρομαι ειλικρινά που ο Πρωθυπουργός επιτέλους έθεσε τέλος σε όλη αυτή τη συζήτηση περί της απόστασής μας από τον δεύτερο, τον τρίτο, τον πέμπτο, τον ένατο, τον δέκατο και οριοθέτησε την επιδίωξή μας με ένα μόνο βασικό κριτήριο: Θα μπορέσουμε να κάνουμε Κυβέρνηση ή δεν θα μπορέσουμε; Αυτός είναι ο πήχης για εμάς.
Ε. Στεργίου
Ποια ιδιαιτερότητα βλέπετε σε αυτήν την εκλογική αναμέτρηση; Ποια ξεχωρίζετε; Γιατί είναι πολλές, είναι πολλά τα κόμματα.
Ν. Δένδιας:
Ακριβώς.
Α. Γιάμαλη:
Είναι και πολλά τα σκάνδαλα. Εδώ έχουμε δεύτερη παραίτηση Γενικού Γραμματέα, Υπουργέ, για την υπόθεση των πολεοδομιών. Θέλω να πω τελειώνει το ένα και σκάει καινούριο.
Ν. Δένδιας:
Ακούστε, μην τώρα σας πω πράγματα τα οποία ξέρετε ότι δεν ισχύουν.
Α. Φωτάκη:
Αυτό μπορεί να ευνοεί και τον πρώτο.
Ν. Δένδιας:
Μία Κυβέρνηση στο τέλος της δεύτερης 4ετίας της, πάντοτε αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα. Μην πάω να αναλύσω το καθένα από αυτά.
Αν με ρωτάτε αν είμαι χαρούμενος για αυτό, σας απαντώ: καθόλου χαρούμενος δεν είμαι. Αλλά εν πάση περιπτώσει είναι μία πραγματικότητα και δεν είναι καθόλου ευχερές να ζητάς τρίτη εντολή, διότι πρέπει να απαντήσεις σε ένα βασικό ερώτημα: «ωραία, τι έκανες τα προηγούμενα 8 χρόνια που μας ζητάς και άλλο να το κάνουμε;». Άρα, εμείς πρέπει να απαντήσουμε σε αυτό και επιχειρούμε να απαντήσουμε σε αυτό.
Όμως, ξαναλέω, αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζουμε μία πληθώρα κομμάτων. Εμείς είμαστε συνηθισμένοι να έχουμε ένα βασικό πολιτικό συνομιλητή, αντίπαλο, όπως θέλετε πείτε το. Δηλαδή να βασίζεται το σύστημα σε δύο πυλώνες.
Α. Γιάμαλη:
Και τώρα δεν τον βλέπετε;
Ν. Δένδιας:
Αυτή τη στιγμή αυτό δεν συμβαίνει. Υπάρχει μία πανσπερμία μικρότερων κομμάτων με ικανή απόσταση από εμάς, τα οποία, αν θέλετε την ταπεινή μου άποψη, μας αποκοίμισε. Θεωρούσαμε ότι είχαμε ηγεμονία και για αυτό έντονα τοποθετήθηκα υπέρ της χθεσινής τοποθέτησης του Πρωθυπουργού, την οποία εκτιμώ απεριόριστα. Εμείς εκτιμούσαμε ως κριτήριο της επιτυχίας μας, την απόσταση από τον δεύτερο, όχι την απόσταση από την αυτοδυναμία.
Ε. Στεργίου
Η επανεμφάνιση του κυρίου Τσίπρα, σας «ξύπνησε» καθόλου; Το λέω λόγω των ποσοστών πάλι, κοιτάμε τη φωτογραφία της στιγμής.
Ν. Δένδιας:
Δεν πρόκειται εγώ να κρίνω, γιατί θεωρώ απόλυτο δικαίωμα του οιουδήποτε να διατυπώνει πρόταση διακυβέρνησης προς τον ελληνικό λαό.
Ο κύριος Τσίπρας είναι ένας πρώην Πρωθυπουργός, είχε κάθε δικαίωμα να το κάνει.
Εμείς έχουμε μία διαφορετική θεώρηση και μία διαφορετική πρόταση. Άλλωστε παρατηρώντας το πώς τοποθετείται ο κύριος Τσίπρας, νομίζω ότι τοποθετεί τον εαυτό του στο αριστερό κομμάτι του πολιτικού σκηνικού, ούτε καν στο κεντροαριστερό. Καταλαβαίνω γιατί το κάνει. Εκεί θεωρεί ότι υπάρχει η μάζα των ψηφοφόρων που θα του επιτρέψει να βγει δεύτερος. Για τον κύριο Τσίπρα αυτό είναι μία λογική στόχευση.
Εμείς, όμως, έχουμε άλλη δουλειά να κάνουμε. Εμείς δεν κρινόμαστε με αυτό. Και επαναλαμβάνω για τρίτη φορά, γιατί μου έκανε πάρα πολύ θετική εντύπωση, ότι σωστά ο Πρωθυπουργός μίλησε για μία κάλπη και σωστά ο Πρωθυπουργός έθεσε τον πήχη στην αυτοδυναμία.