Καλημέρα σας, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι.
Δυστυχώς η ημέρα ξεκίνησε στη σκιά του τραγικού δυστυχήματος στα Τρίκαλα, σε μια σύγχρονη μονάδα τροφίμων. Η σκέψη μας σήμερα είναι με τις οικογένειες των θυμάτων. Να τους εκφράσω και εκ μέρους όλου του Υπουργικού Συμβουλίου τα θερμά μας συλλυπητήρια. Ήδη κλιμάκιο της Πυροσβεστικής ερευνά τα αίτια αυτής της τραγωδίας, έτσι ώστε να μάθουμε ακριβώς τι έγινε και να αποδοθούν οι ευθύνες εκεί όπου αναλογούν.
Ας έρθω τώρα στην ημερήσια διάταξη του Υπουργικού Συμβουλίου και επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με μία γενική παρατήρηση, ότι αυτή η συνεδρίασή μας διεξάγεται μέσα σε ένα ιδιαίτερα ρευστό περιβάλλον στη διεθνή σκηνή, χωρίς τα γνωστά σημεία αναφοράς τα οποία είχαμε στο παρελθόν, με γεωπολιτικές μετατοπίσεις, με οικονομικές απειλές, με προκλήσεις ασφάλειας, που συχνά τέμνονται μεταξύ τους, και με γεγονότα τα οποία προκαλούν μία συνολική αβεβαιότητα εντός και εκτός των κρατών.
Είναι θετικό -το τόνισα και μετά το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της περασμένης Πέμπτης- ότι η πρόσφατη ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις δείχνει να αποκλιμακώνεται, όμως κανείς δεν γνωρίζει τι θα ακολουθήσει, καθώς η ιστορία σπάνια αποκωδικοποιείται τη στιγμή που αυτή γράφεται. Αυτό συμβαίνει αργότερα, όταν οι συνέπειες των εξελίξεων γίνονται πια ορατές.
Νομίζω, λοιπόν, ότι είναι πολύ σημαντικό για μία χώρα να μπορεί να διαβάζει εγκαίρως τις εξελίξεις, με σταθερό γνώμονα πάντα το εθνικό της συμφέρον. Και με αυτή την πυξίδα κινείται πάντα η Ελληνική Κυβέρνηση στη διεθνή σκηνή, πιστή στο Διεθνές Δίκαιο, στις ευρωπαϊκές αρχές, αλλά δίχως να υποτιμά δύο πολύ σημαντικά δεδομένα.
Πρώτον, ότι σε ταραγμένους καιρούς δεν αρκεί μόνο η ισχύς των αξιών μας, αλλά χρειάζεται και η αξία της ισχύος μας. Κι είναι κρίσιμη, συνεπώς, η ενδυνάμωση της πατρίδας μας σε όλα τα πεδία: στην άμυνα, τη διπλωματία και, προφανώς ταυτόχρονα, και στα μέτωπα της οικονομίας και της κοινωνίας.
Δεύτερον, ότι σε εποχές κατά τις οποίες το αύριο «πλέει» σε αχαρτογράφητα νερά, η πολιτική σταθερότητα -το έχουμε πει πολλές φορές- μετατρέπεται σε μια εθνική αναγκαιότητα, σε ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα μέσα σε έναν διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο, αλλά και σε μία εγγύηση σιγουριάς και προοπτικής. Πολύ περισσότερο όταν σε πολλές άλλες χώρες εκδηλώνονται ήδη αδιέξοδα φαινόμενα κατακερματισμού και διάλυσης κομματικών σκηνικών.
Την προοπτική αυτή της ενότητας και της προόδου υπηρετεί και το πρώτο μας θέμα το οποίο είναι θέμα εκτός ημερήσιας διάταξης του Υπουργικού Συμβουλίου, αλλά θεωρώ ότι είναι ένα ακόμα πολύ σημαντικό βήμα δημοκρατίας και εκσυγχρονισμού. Είχαμε μιλήσει γι’ αυτό στο παρελθόν, έχει έρθει η ώρα, κ. Υπουργέ των Εσωτερικών, να το υλοποιήσουμε. Αναφέρομαι στην επέκταση του δικαιώματος της επιστολικής ψήφου στους Έλληνες του εξωτερικού, εγγεγραμμένους στους εκλογικούς καταλόγους μας, και στις επόμενες εθνικές εκλογές, του 2027.
Είναι μια θεσμική μεταρρύθμιση, αυτή η κυβέρνηση την τόλμησε, έχει έρθει η ώρα να ολοκληρωθεί, υπερβαίνοντας μάλιστα και τις όποιες αδυναμίες διαπιστώθηκαν στο μεσοδιάστημα. Για παράδειγμα, ότι η παράλληλη πρόβλεψη για φυσική παρουσία στις κάλπες δεν διευκόλυνε τελικά τους συμπολίτες μας στο εξωτερικό, καθώς συχνά αυτοί έπρεπε να ταξιδέψουν πολύ μεγάλες αποστάσεις για να ψηφίσουν.
Αλλά πιστεύω ότι έχουμε ενσωματώσει και τη θετική εμπειρία των ευρωεκλογών για να μπορούμε να κάνουμε το επόμενο βήμα. Και το επόμενο βήμα είναι οι Έλληνες οι οποίοι διαμένουν μόνιμα εκτός Ελλάδος να μπορούν όχι απλά να επιλέξουν το κόμμα της προτίμησής τους αλλά και συγκεκριμένο βουλευτή ως εκπρόσωπό τους.
Η πρόταση, λοιπόν, η οποία έρχεται από το Υπουργείο Εσωτερικών είναι ουσιαστικά πλήρης ισότητα, όπως προβλέπεται και από το Σύνταγμα. Έτσι, προτείνουμε τη δημιουργία μιας ειδικής τριεδρικής Περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, όπου οι εκτός συνόρων εγγεγραμμένοι εκλογείς θα ψηφίζουν όποιον ή όποια επιθυμούν.
Οι έδρες Επικρατείας επανέρχονται στις 12, όπως ίσχυε από το 1974 έως το 2019.
Τίποτα δεν αλλάζει, επίσης, όσον αφορά στο εκλογικό σώμα, τις υπόλοιπες Περιφέρειες. Και, φυσικά, το όριο εισόδου στη Βουλή παραμένει κανονικά στο 3%.
Νομίζω ότι είναι ακόμα μια «σφραγίδα» στο «διαβατήριο» της σύγχρονης και ανοιχτής Ελλάδας, αλλά και ένας ακόμα πολύ σημαντικός κρίκος, ειδικά σε μία εποχή που οι σχέσεις μας με την ομογένεια ενδυναμώνονται, και μέσα από τις σημαντικές πρωτοβουλίες του brain regain αλλά όχι μόνο, αλλά είναι ένας ακόμα κρίκος που ενώνει τη μητέρα πατρίδα με τα εκατομμύρια των Ελληνίδων και των Ελλήνων του εξωτερικού.
Τονίζω πόσο σημαντικό είναι και το γεγονός ότι θα υπάρχει σταυροδοσία και εσωτερικός ανταγωνισμός, προφανώς, μεταξύ των μεγάλων γεωγραφικών περιφερειών, οι οποίες θα διεκδικήσουν να εκπροσωπηθούν στην επόμενη Βουλή, με υποψήφιο ο οποίος θα επιλεγεί αμιγώς από αυτούς οι οποίοι κατοικούν στο εξωτερικό.
Νομίζω ότι κανείς μπορεί να κάνει τους υπολογισμούς πώς θα κατανεμηθούν οι ψήφοι λογικά σε μία τριεδρική Περιφέρεια, αλλά θεωρώ πολύ γόνιμο και ουσιαστικό το γεγονός ότι ο υποψήφιος ή η υποψήφια της Αυστραλίας θα ανταγωνιστεί τον υποψήφιο των Ηνωμένων Πολιτειών και έτσι αυτός ο εσωτερικός ανταγωνισμός θα δημιουργήσει τελικά και μία μεγαλύτερη δυναμική προσέλευσης των κατοίκων του εξωτερικού στην εθνική κάλπη.
Έχω ζητήσει από τον Υπουργό Εσωτερικών να ξεκινήσει άμεσα τη διαβούλευση με τα υπόλοιπα κόμματα. Θεωρώ αυτονόητο ότι θα βρούμε τους 200 βουλευτές που επιτάσσει το Σύνταγμα προκειμένου να ψηφιστεί η σχετική διάταξη.
Εξάλλου κατά καιρούς όλα τα κόμματα έχουν εκφραστεί θετικά, και σε εποχές που η δημοκρατία δοκιμάζεται με πολλούς τρόπους, η ενθάρρυνση της συμμετοχής στη δημόσια ζωή συνιστά μία αυτονόητη εθνική επιλογή, πέρα και πάνω από κομματικά «τείχη». Καλώ και σήμερα όλες τις πολιτικές δυνάμεις, με αίσθημα ευθύνης, να συμπαραταχθούν μαζί μας σε αυτή την πολύ σημαντική, θεσμική, αλλά τολμώ να πω και εθνική αλλαγή την οποία υλοποιούμε.
Έρχομαι τώρα στα υπόλοιπα θέματα της ημερήσιας διάταξης. Να σταθώ ειδικά σε δύο σημαντικές πρωτοβουλίες.
Η πρώτη είναι μία δέσμη ρυθμίσεων την οποία θα παρουσιάσει ο Αντιπρόεδρος, με σκοπό τη βελτίωση της καθημερινότητας, μία δημόσια διοίκηση η οποία θα γίνεται ολοένα και πιο φιλική προς τον πολίτη και πιο αποτελεσματική στα καθήκοντά της. Θα έλεγα ότι είναι μία φυσική συνέχεια και του gov.gr, της επιτάχυνσης της απονομής των συντάξεων, των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, της ψηφιακής κάρτας εργασίας, πολλών άλλων μεγάλων αλλαγών που έχουν προηγηθεί.
Ξέρουμε πολύ καλά ότι η αναμέτρηση με το «βαθύ» κράτος, με τη γραφειοκρατία, με τις παθογένειες του παρελθόντος είναι συνεχής. Πολλές φορές έχει να κάνει με σημαντικές παρεμβάσεις μεγάλης εμβέλειας, αλλά πολλές φορές πρέπει να «σκάψει» κανείς πιο βαθιά για να δει πού ακριβώς βρίσκονται οι δυσλειτουργίες και να κάνει παρεμβάσεις οι οποίες μπορεί να φαίνονται μεν σημειακές, όπως η αντικατάσταση ενός δικαιολογητικού από μία υπεύθυνη δήλωση ή διαδικασίες που έχουν να κάνουν με την επιτάχυνση της μεταβίβασης ενός ακινήτου, στην πράξη όμως αποδεικνύονται πολύ σημαντικές και έχουν και ένα πολύ ουσιαστικό αναπτυξιακό αποτύπωμα.
Ένας δεύτερος άξονας των πρωτοβουλιών που θα παρουσιάσει ο Αντιπρόεδρος αφορά στην αξιοποίηση πιστοποιημένων επαγγελματιών για την παροχή υπηρεσιών, ώστε αυτές να μπορούν να διεκπεραιώνονται με μεγαλύτερη ταχύτητα και με περισσότερη διαφάνεια. Δεν ξεκινάμε από το μηδέν, καθώς το συγκεκριμένο μοντέλο έχει ήδη αποδειχθεί πολύ αποτελεσματικό στις πολεοδομίες, παραδείγματος χάρη, με τη συμμετοχή των μηχανικών, στον ΕΦΚΑ με τη χορήγηση ταχύτερων συντάξεων.
Μιλάμε, λοιπόν, για μια σειρά από πρακτικές λύσεις, που δεν απαιτούν ουσιαστικά πόρους, αλλά πολιτικό θάρρος και επιμονή να αμφισβητήσουμε παγιωμένες συνήθειες.
Δεν έχω την ψευδαίσθηση -το έχουμε πει πολλές φορές- ότι κενά πολλών δεκαετιών θα μπορέσουν να αντιμετωπιστούν τόσο εύκολα, αλλά έχουμε πει πολλές φορές ότι αυτός ο πολυδιάστατος εκσυγχρονισμός, που αποτέλεσε και σημείο αναφοράς της δεύτερης τετραετίας μας, είναι μία άσκηση που προϋποθέτει και χρόνο και συνέπεια και σχέδιο και κυρίως προϋποθέτει επιμονή. Είναι μια μάχη και με τα προβλήματα και με τον δικό μας κακό εαυτό.
Αντίστοιχη είναι και η στόχευση του νομοσχεδίου που θα παρουσιάσει η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ένα νομοσχέδιο το οποίο φέρνει τάξη εκεί που άλλοτε κυριαρχούσε η σύγχυση και αξιοπρέπεια εκεί που βασίλευε η αδράνεια.
Είναι μία ουσιαστική παρέμβαση, όπως θα δείτε, εναντίον της αναποτελεσματικότητας, του κατακερματισμού, αλλά τολμώ να πω ενίοτε και της αδιαφάνειας στο σύστημα κοινωνικής αλληλεγγύης, με πολύ σημαντικές ρυθμίσεις, τις οποίες θα έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε.
Τέλος, θέλω να υπενθυμίσω στο Υπουργικό Συμβούλιο ότι στο τέλος αυτού του μήνα, στις 31 Ιανουαρίου, στη μισθοδοσία των υπαλλήλων του ιδιωτικού τομέα, θα γίνουν ορατές οι πολύ σημαντικές μειώσεις φόρων οι οποίες ψηφίστηκαν στον Προϋπολογισμό του 2026 και οδηγούν σε αύξηση πραγματικών μισθών για πάρα πολλούς συμπολίτες μας, σε μηδενισμό του φόρου εισοδήματος για νέους κάτω των 25 ετών, μειώσεις φόρων οι οποίες είναι ανάλογες του αριθμού των τέκνων.
Επαναλαμβάνω ότι θέλω τη στήριξή σας και στον δημόσιό σας λόγο σε αυτή την πολύ σημαντική πρωτοβουλία, που αποτελεί και το πιο ουσιαστικό «ανάχωμα» απέναντι στην ακρίβεια, ένα πρόβλημα το οποίο ταλανίζει όλες τις χώρες.
Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν, αλλά η καλύτερη απάντηση δεν μπορεί να είναι παρά η στήριξη του πραγματικού, διαθέσιμου εισοδήματος μέσα από πλεονάσματα τα οποία μπορεί πια η ελληνική οικονομία να παράγει, να διανέμονται στους πολίτες που τα έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.
