Νίκος Φιλιππίδης: Καλημέρα σας. Πόσο καιρό είστε τώρα στο Eurogroup; Και είστε κατευθείαν στην πρώτη σας κρίση. Σωστά;
Kυριάκος Πιερρακάκης: Εξελέγην τον Δεκέμβριο, είμαστε ήδη κάποιο διάστημα. Η αίσθηση που έχουμε είναι ότι σχεδόν σε κάθε συνεδρίαση κάποια τύπου κρίση προκύπτει. Αυτή είναι μεγαλύτερης κλίμακας από τις προηγούμενες. Είναι μεγάλη η πυκνότητα των γεγονότων και αυτό είναι ένα συναίσθημα το οποίο μοιράζονται όλοι οι συνάδελφοί μου.
Νίκος Φιλιππίδης: Ποιο είναι το κλίμα τώρα στις Βρυξέλλες, γιατί εμείς τώρα βλέπουμε τα «πάνω-κάτω» των αγορών…στις αντλίες βενζίνης. Μία ανησυχία ότι έρχεται ένα κύμα ακρίβειας. Η αλήθεια είναι ότι η αίσθηση της ακρίβειας δεν έχει φύγει ποτέ από την ελληνική κοινωνία.
Kυριάκος Πιερρακάκης: Θα σας έλεγα ότι το κλίμα είναι λίγο πολύ αυτό που σας περιέγραψα πριν. Είναι τέτοια η πυκνότητα των γεγονότων που χρειάζεται να μπορείς να τα παρακολουθήσεις, να τα μεταβολίσεις και να κάνεις την σωστή αντίδραση στη σωστή στιγμή. Και ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο υπάρχει μία αίσθηση ότι χρειάζεται να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί στις αποφάσεις που θα λάβουμε. Δεν μπορώ προφανώς να σας μεταφέρω περιεχόμενο από τις συναντήσεις του Eurogroup. Υπήρξαν συγκεκριμένες περιπτώσεις κατά τον παρελθόν που αυτό συνέβη και δεν ήταν πολύ θετικές για την ιστορία ή για την πορεία της χώρας μας. Αλλά αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι στην τελευταία συνεδρίαση που συζητήσαμε το θέμα της ενέργειας, εξελισσόταν το κλίμα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Υπό την έννοια, το ότι η τιμή του πετρελαίου άλλαζε και στη διάρκεια της ημέρας έπεφτε.
Με άλλη ένταση περιγράφεις ένα γεγονός όταν η τιμή είναι στο 110 και με άλλη ένταση όταν η τιμή είναι στο 88. Αυτό από μόνο του δείχνει ότι είμαστε σε μία συνθήκη πολύ μεγάλης κινητικότητας. Συνεπώς, χρειάζεται να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί στις επιλογές μας.
Νίκος Φιλιππίδης: Εσείς, ως Eurogroup έχετε αναλάβει να κάνετε και μία εισήγηση στη Σύνοδο Κορυφής, σωστά;
Kυριάκος Πιερρακάκης: Έχω ήδη στείλει από χθες την επιστολή.
Νίκος Φιλιππίδης: Τι εισηγείστε επί της ουσίας και ποια μέτρα αφορούν τους πολίτες;
Kυριάκος Πιερρακάκης: Όλα αφορούν τους πολίτες. Εγώ, θα έλεγα εδώ ότι η δική μας δουλειά είναι κάποια πράγματα να μπορούμε να τα εξηγήσουμε. Να πω, πριν πάω στο περιεχόμενο της επιστολής, ότι υπάρχουν διάφορα ευρωπαϊκά αρκτικόλεξα τα οποία δύσκολα φτάνουν στον κόσμο, τι εννοείς με αυτά, όπως η «Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων», το «Ψηφιακό ευρώ». Η δουλειά η δικιά μας είναι αυτά τα πράγματα να μπορέσουμε να τα εξηγήσουμε στον κόσμο, γιατί αφορούν τη ζωή του, γιατί αυτή η καθημερινότητα τον ακουμπάει.
Για παράδειγμα, στην «Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων» που είναι και κυρίαρχο κομμάτι της επιστολής που αναφέρατε, συζητάμε ουσιαστικά για την Ένωση Κεφαλαιαγορών στην Ευρώπη. Η Ευρώπη θα έπρεπε να είναι μία ενιαία Κεφαλαιαγορά εδώ και πολλά χρόνια. Χτες ήμουν στην Ολλανδία και συνάντησα τον Ολλανδό ομόλογό μου, Eelco Heinen και μου είπε το εξής, που ήταν πολύ ενδιαφέρον: Είχαμε την ολλανδική προεδρία το 2016 και λέγαμε στα κείμενα της Ολλανδικής προεδρίας ότι πρέπει άμεσα να ολοκληρωθεί η Ένωση Κεφαλαιαγορών. Και είμαστε εδώ 10 χρόνια μετά και συζητάμε για τα ίδια πράγματα. Άρα, ένα μεγάλο κομμάτι είναι λόγω της πυκνότητας των γεγονότων να υπάρξει αυτή η αίσθηση του επείγοντος.
Στην επιστολή λοιπόν που έστειλα στον Πρόεδρο Κόστα, η διάσταση ποια είναι; Είναι όλα τα θέματα που ακουμπάει το Eurogroup, όπως είναι η «Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων», το πνεύμα και οι πολιτικές της Έκθεσης Ντράγκι, η ψηφιοποίηση του χρηματοπιστωτικού συστήματος με το «ψηφιακό ευρώ» και πως όλα αυτά μπορούν να μπουν σε σφιχτά χρονοδιαγράμματα για να μην μείνουν μόνο στα «θέλω» και σε γενικές διαπιστώσεις. Δεν νομίζω ότι η δουλειά των πολιτικών είναι να έχουν διαπιστωτικό λόγο. Η δουλειά των πολιτικών είναι να έχουν παραγωγή αποτελεσμάτων. Κι αυτό είναι και το συναίσθημα όλων των Υπουργών αυτή τη στιγμή. Γρήγορα, να μπορέσουμε η στρατηγική μας να πάψει να είναι μία «αυθαίρετη» κατασκευή και να γίνει συνώνυμο να παραδίδει συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Νίκος Φιλιππίδης: Απ’ ότι καταλαβαίνω, προσπαθείτε να δημιουργήσετε μία θωρακισμένη ευρωπαϊκή οικονομία. Εκεί αποσκοπεί η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, να απαντήσει στις προκλήσεις και στην αλλαγή στάσης των ΗΠΑ;
Kυριάκος Πιερρακάκης: Ξέρετε κάτι κ. Φιλιππίδη, αυτό που λέμε θωράκιση, αντοχή “resilience” είναι ο αγγλικός όρος. Να είσαι ανθεκτικός και να έχεις ανθεκτικότητα στα γεγονότα. Η ανθεκτικότητα δεν είναι αναπτυξιακή στρατηγική. Η ανθεκτικότητα είναι η αναγκαία συνθήκη για να μπορείς να υπάρχεις και να υπάρχεις καλά στις δύσκολες στιγμές και στις δύσκολες συγκυρίες. Αλλά ταυτοχρόνως, η στρατηγική της Ευρώπης πρέπει να είναι και αναπτυξιακή. Η Ελλάδα έχει ένα ρυθμό ανάπτυξης, ο οποίος είναι αυτή τη στιγμή περίπου διπλάσιος από τις ευρωπαϊκές προβλέψεις, με βάση την πρόβλεψη που έχουμε στα χέρια μας αυτή τη στιγμή, όπως εκτιμούμε ότι θα πάνε τα γεγονότα. Συνολικά για την Ευρώπη η ανάπτυξη είναι το μεγάλο στοίχημα, για όλα τα κράτη-μέλη. Και άρα χρειάζεται να γίνουν πολλές πολιτικές. Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, τι είναι χοντρικά; Να μην υπάρχουν εμπόδια συνολικά στις κεφαλαιαγορές μας. Έχουμε αποταμιεύσεις οι οποίες είναι τερατώδεις και αποταμιεύσεις που δεν μεταφράζονται σε επενδύσεις.
Δημιουργούνται επιχειρήσεις στην Ευρώπη που χρειάζονται συνεχώς να πηγαίνεις από τη μία χώρα στην άλλη για να περνάς από ρυθμιστικούς ελέγχους για να μπορεί μια επιχείρηση να λειτουργήσει με τον ίδιο τρόπο, με αντίστοιχο τρόπο, στο άλλο κράτος μέλος. Αυτά τα πράγματα είναι λίγο παράλογα. Την Τρίτη στο ECOFIN συζητούσαμε για το πώς θα κεντρικοποιήσουμε κάποια πράγματα. Και ακόμη και τώρα υπάρχουν επιφυλάξεις από κάποιες χώρες. Δεν μπορεί να κάνουμε την ίδια δουλειά 27 φορές ή 21 φορές στην Ευρωζώνη. Άρα αυτό πλέον έχει αρχίσει και γίνεται κτήμα. Η πίεση των γεωπολιτικών γεγονότων είναι τέτοια που έχει δημιουργήσει μια ευρωπαϊκή συνειδητοποίηση. Η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας έχει τελειώσει στην Ευρώπη. Φαίνεται. Δηλαδή, αν λέγαμε το 2019, πάμε πίσω, τι θα συνέβαινε τα επόμενα χρόνια, είτε αφορά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, είτε αφορά την κρίση πανδημίας, είτε αφορά την κρίση στην Μέση Ανατολή τώρα, πληθωριστικά γεγονότα, τρομακτικές αυξήσεις στην ενέργεια το 2022.
Όλα αυτά μαζί, μαζί με τις αλλαγές στις γεωπολιτικές ισορροπίες, τι μας δείχνουν; Καταρχήν να λύσουμε τα του «οίκου» μας. Το να αφαιρέσουμε τα εμπόδια τα οποία υπάρχουν μέσα στην ευρωπαϊκή αγορά. Αυτό λοιπόν που το συζητάμε πάρα πολλά χρόνια, εγώ σας λέω ότι βλέπω πρόοδο. Υπάρχουν πράγματα στα οποία συμφωνούμε οι περισσότεροι, αν όχι όλοι και σε αυτά η πρόοδος μπορεί να είναι γρηγορότερη. Υπάρχουν και άλλα στα οποία ακόμα υπάρχουν διαφωνίες. Ο στόχος μας ποιος είναι; Να έχουμε γρήγορα αποτελέσματα.
Νίκος Φιλιππίδης: Θα φέρει η Ένωση Αποταμιεύσεων μείωση του κόστους δανεισμού για τις επιχειρήσεις, για παράδειγμα, που έχουν ένα πολύ διαφορετικό κόστος δανεισμού από όλη την υπόλοιπη Ευρώπη, οι χώρες του νότου;
Kυριάκος Πιερρακάκης: Όλα αυτά είναι μόνο θετικά. Για να το γειώσω και με ένα παράδειγμα, γιατί όταν λέμε Ένωση Κεφαλαιαγορών είναι πολλά πράγματα μαζί. Είπε πρόσφατα ο καγκελάριος Μερτς, «μακάρι να είχαμε ένα χρηματιστήριο σε όλη την Ευρώπη». Η Ελλάδα είναι ήδη μέλος του δικτύου της Euronext, που είναι από τα μεγαλύτερα. Το οποίο, τι μας δείχνει ; Μας δείχνει ότι εμείς είχαμε αυτή τη φιλοδοξία, είχαμε αυτή τη διάθεση ως χώρα να μπορέσουμε να ανοιχτούμε σε αυτό το πεδίο και σε αυτή τη συνθήκη. Και νομίζω ότι θα διαπιστώσουμε στο δικό μας παράδειγμα ότι το να ανήκουμε σε ένα ευρύτερο δίκτυο για το ελληνικό χρηματιστήριο θα αποδειχτεί πολύ σημαντικότερο για την χρηματοδότηση των ελληνικών επιχειρήσεων. θα είμαστε σε μια πολύ μεγαλύτερη δεξαμενή ρευστότητας, για να το πω έτσι. Φανταστείτε λοιπόν το ίδιο σε κάθε πτυχή των κεφαλαιαγορών ή σε κάθε πτυχή των τραπεζών και της Τραπεζικής Ένωσης. Τι χρειαζόμαστε στην Ευρώπη αυτή τη στιγμή ως προς τις τράπεζες; Χρειαζόμαστε μεγαλύτερες τράπεζες;
Χρειάζεται να αυξηθεί το μέγεθός τους για να μπορέσουν να κάνουν και όλες εκείνες τις τεχνολογικές επενδύσεις που απαιτούνται. Για να περάσουν στην επόμενη εποχή. Σε κάθε Industry, σε κάθε χώρο, αν δεν επενδύσεις στην τεχνολογία, ισχύει το ρητό «το μέλλον ή το σχεδιάζεις ή το υφίστασαι». Εκ των πραγμάτων, θα είναι τέτοιες οι δυνάμεις που θα βρουν μπροστά τους οι τράπεζες, όπου χρειάζεται να κάνουν πολύ μεγάλες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και σε άλλα πράγματα. Άρα πρέπει να μεγαλώσουν και σε μέγεθος. Άρα χρειαζόμαστε περισσότερες διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές στην Ευρώπη. Εμείς ως χώρα σε αυτό, δείξαμε ότι έχουμε αυτό το πνεύμα. Πάρτε την περίπτωση της Unicredit στην Alpha Bank. Άλλα και άλλες περιπτώσεις κατά τη διάρκεια της κρίσης. Έχουμε αυτή τη διάθεση. Πρέπει και οι κανόνες να αντανακλούν αυτή τη διάθεση. Πρέπει να έχουμε πιο απλούς κανόνες που θα διευκολύνουν αυτές τις συγχωνεύσεις και εξαγορές. Και πρέπει ταυτοχρόνως να δούμε πώς όλα αυτά θα γίνουν με πολύ μεγάλες ταχύτητες. Αλλά για να το συνδέσω με το πνεύμα της πρώτης σας ερώτησης και με το ποιος είναι ο ρόλος θεσμών όπως το Eurogroup, πρέπει αυτά να φτάσουν στην καθημερινότητα του πολίτη, δηλαδή ο στόχος μας ποιος είναι: Να βάλουμε όλες τις ατζέντες οι οποίες είναι σημαντικές και τεχνικές από την μία, και από την άλλη υπάρχουν πράγματα που συζητά το κάθε νοικοκυριό στην Ευρώπη και στην Ελλάδα: οι τιμές, το κόστος ενέργειας, η ακρίβεια…
Νίκος Φιλιππίδης: …κυρίως τα αντανακλαστικά. Δηλαδή τι θέλει από εσάς; Θέλει γρήγορες αποφάσεις. Δηλαδή όχι αυτές οι ατέρμονες συζητήσεις ότι έρχεται το επόμενο Συμβούλιο και το μεθεπόμενο Συμβούλιο… Και δεν καταλήγουμε πουθενά.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Βέβαια, εγώ εδώ θα πω πρώτον, τα αντανακλαστικά που λέτε έχουν να κάνουν κατ’ αρχήν με το να θέτεις τα ζητήματα σωστά και στον σωστό τους χρόνο. Άρα και την ενέργεια θα συζητήσουμε και το θέμα της προσιτής στέγης θα συζητήσουμε, και όλα εκείνα τα ζητήματα για τα οποία συζητά ο κόσμος, θα βάλουμε και όλα τα άλλα. Μετά σε ό,τι αφορά τα αντανακλαστικά εγώ εδώ θα είμαι λίγο πιο αισιόδοξος υπό την εξής έννοια: Κατά το ήμισυ ασπάζομαι την κριτική όπως αυτή που σας μετέφερα, που συζήτησα χθες στην Ολλανδία. Ναι, κάποια πράγματα έχουν καθυστερήσει πάρα πολύ. Σε άλλα, όμως, πάρτε την κρίση της πανδημίας: εκεί η Ευρώπη αντέδρασε και αντέδρασε σωστά και καλά. Δηλαδή έχουμε δημιουργήσει θεσμικά οπλοστάσια για να μπορούμε να αντιδράσουμε και έχουμε πλέον λάβει τα διδάγματα των προηγούμενων κρίσεων.
Η ιστορία της Ευρώπης… διαρκώς «μεταβόλιζε» γεγονότα κρίσης σε μια θεσμική μετεξέλιξη και εμβάθυνε τον εαυτό της από κρίσης. Απλώς δεν έχεις πάντα την πολυτέλεια διαρκώς να απαντάς σε κρίσεις, πρέπει να είσαι προορατικός. Και θα κριθούμε εάν θα τα καταφέρουμε ως προς αυτό το πεδίο.
Νίκος Φιλιππίδης: Πάμε ακριβώς στην αντιμετώπιση αυτής εδώ της κρίσης και η ελληνική κυβέρνηση ήδη έχει ξεκινήσει, χθες έβγαλε τις πρώτες αποφάσεις, για το πλαφόν στην αγορά. Έρχονται και άλλες; Έχετε και άλλο οπλοστάσιο που ακολουθεί;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι τα πράγματα τα ανακοινώνουμε στη στιγμή που τα ανακοινώνουμε. Η απόφαση για το πλαφόν ανακοινώθηκε χθες. Κάποιες κυβερνήσεις στην Ευρώπη έχουν λάβει μέτρα, άλλες δεν έχουν λάβει. Το ποια άλλα μέτρα θα χρειαστούν, αν χρειαστούν, θα αξιολογηθεί σε σχέση με τα γεγονότα στο πεδίο. Θα αξιολογηθεί, δηλαδή, για παράδειγμα, σε σχέση με το ποια θα είναι η τιμή του πετρελαίου. Με τη διάρκεια των δύο γεγονότων αυτών επίσης, για πόσο καιρό θα βλέπουμε συγκεκριμένες τιμές..
Νίκος Φιλιππίδης: Τι πρέπει να περιμένουμε;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Αυτό δεν θα σας το πω συγκεκριμένα, αλλά θα σας πω τις παραμέτρους. Η μία είναι η διάρκεια και η άλλη είναι το ποια θα είναι η ένταση των γεγονότων. Δηλαδή, αν έχεις κλειστά τα στενά του Ορμούζ για ένα πολύ μεγάλο διάστημα, εκ των πραγμάτων αυτό γεννά επιπτώσεις τις οποίες δεν μπορούμε να παραβλέψουμε και άρα θα παρέμβουμε. Εγώ θα σας πω ότι κανένας πολίτης, κανένα νοικοκυριό, καμία επιχείρηση δεν θα είναι μόνη της.
Νίκος Φιλιππίδης: Θα δοθούν επιδόματα, θα υπάρχουν άλλου είδους μέτρα;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Για να σας το πω με λίγο πιο γενικούς όρους, υπάρχει ένα οπλοστάσιο το οποίο δημιουργήθηκε το 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και με την ενεργειακή κρίση η οποία ακολούθησε. Το θεσμικό οπλοστάσιο αυτό παραμένει διαθέσιμο για να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε στοιχεία του εάν το χρειαστούμε.
Νίκος Φιλιππίδης: Πέρα από τους καταναλωτές σχεδιάζετε κάποια μέτρα για τις επιχειρήσεις σε σχέση με το ενεργειακό κόστος -είναι εδώ παρών ο πρόεδρος του ΣΕΒ. Ήδη αυτή τη στιγμή το μεταφορικό κόστος έχει αυξηθεί αρκετά. 30 λεπτά έχει πάρει πάνω η τιμή του diesel.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Πάλι θα παραπέμψω τόσο στις κινήσεις που κάναμε κατά το παρελθόν οι οποίες νομίζω ότι είναι πληρέστατες και άρα επεξηγούν πάρα πολλά πράγματα ως δυνητικό μενού επιλογών. Και θα επαναλάβω αυτό που είπα πριν. Θα απαντήσουμε στο πρόβλημα εφόσον το δούμε να βρίσκεται πάνω από ένα επίπεδο και να διαρκεί για πάνω από ένα συγκεκριμένο χρόνο και θα απαντήσουμε με τον κατάλληλο τρόπο. Αλλά αν χρειαστεί.
Νίκος Φιλιππίδης: Η ρήτρα διαφυγής είναι στο τραπέζι αυτή τη στιγμή να ενεργοποιηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το είχαμε δει να γίνεται το 2022, για παράδειγμα. Το είχαμε δει στην πανδημία και ήταν κάτι το οποίο η αλήθεια είναι ωφέλησε. Επέτρεψε, για παράδειγμα, να «σπρώξουν» αρκετό χρήμα οι χώρες, κι αυτό συγκράτησε πάρα πολύ. Εμάς μας ωφέλησε ακόμα περισσότερο, ενδεχομένως.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Το 2022 υπήρχε αυτό που λέγαμε γενική ρήτρα διαφυγής (general escape clause). Άρα μπορούσες να παρέμβεις με μέτρα μεγάλου εύρους. Tώρα έχουμε εισαγάγει τον Νέο Δημοσιονομικό Κανόνα της ΕΕ. Ο οποίος μας λέει ότι κάθε χώρα μπορεί να ξοδέψει «τόσο» αυτή τη χρονιά εκτός και αν λάβει δικά της μέτρα, έξτρα μέτρα πολιτικής. Άρα εμείς έχουμε έναν συγκεκριμένο δημοσιονομικό χώρο για τα επόμενα χρόνια, για την κάθε χρονιά, στον οποίο πάντα προστίθενται όμως και οι δικές μας πολιτικές. Όπως ξέρετε πάρα πολύ καλά, προστέθηκαν πράγματα στην πορεία: τα μέτρα καταπολέμησης της φοροδιαφυγής έπιασαν τόσο που μας έδωσαν τη δυνατότητα να μπορούμε να κάνουμε έξτρα κινήσεις σε σχέση με τη μείωση της φορολογίας. Και ήταν κομμάτι μεγάλο των πραγμάτων που ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην τελευταία ΔΕΘ. Άρα, με βάση τα σημερινά δεδομένα, οποιαδήποτε μέτρα θα κληθούμε να λάβουμε, είτε εμείς, είτε άλλες χώρες, θα είναι κομμάτι αυτού του κανόνα δαπανών. Θα αφορούν ένα κομμάτι αυτής της εξίσωσης. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, δεν μπορώ να σχολιάσω κάτι άλλο σε σχέση με αυτό πάντως.
Αλλά από εκεί και πέρα εγώ θα σας πω ότι είμαστε πάνω από το πρόβλημα και θα επαναλάβω το εξής: Αν το δούμε να διαρκεί και το δούμε να διαρκεί πάνω από ένα συγκεκριμένο επίπεδο, με μέριμνα τη στήριξη κάθε νοικοκυριού, κάθε πολίτη και κάθε επιχείρησης, θα παρέμβουμε. Και θα επαναλάβω επίσης ότι σήμερα, αυτή τη στιγμή, μιλάμε – γιατί η πυκνότητα των γεγονότων είναι πάρα πολύ μεγάλη– τώρα που βρισκόμαστε οι δυο μας και κάνουμε αυτή τη συζήτηση εδώ, δεν βρισκόμαστε σε αυτό το σημείο.
Νίκος Φιλιππίδης: Ωραία, τώρα λοιπόν που βρισκόμαστε εδώ οι δυο μας, μεταξύ μας εντελώς, τι σας ανησυχεί περισσότερο;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Κύριε Φιλιππίδη ξέρετε ότι την απάντηση αυτή θα σας έδινα την ίδια και ιδιωτικώς. Αυτό που με ανησυχεί είναι αυτό που δεν ξέρω, αυτή είναι η ειλικρινής απάντηση. Κάθε πολιτικός οφείλει να απαντήσει με τον ίδιο τρόπο ή κάθε CEO οφείλει να απαντήσει με τον ίδιο τρόπο. Τα προβλήματα τα οποία γνωρίζουμε έχουμε και την περίμετρό τους για να μπορέσουμε να τα διαχειριστούμε. Στη ζωή και στην πολιτική και στην οικονομία, σε ανησυχεί περισσότερο το απρόβλεπτο ή εκείνο το οποίο είναι «unknown-unknown», αυτό που δεν ξέρεις ότι δεν ξέρεις. Αλλά και πάλι, τα τελευταία χρόνια μάς έχει διδάξει ότι είμαστε πλέον σε έναν κόσμο γεωπολιτικής πυκνότητας γεγονότων.
Άρα πρέπει να αναπτύξουμε τους εαυτούς μας και τα αντανακλαστικά μας για να μπορούμε να παρεμβαίνουμε γρήγορα. Και αν έχει κάτι αποδείξει ο Πρωθυπουργός και αυτή η κυβέρνηση – το βλέπετε – είναι ότι σε κάθε κρίση, υπάρχει μια αίσθηση ότι υπάρχει σταθερό χέρι στο τιμόνι. Υπάρχει αντανάκλαση και στις δημοσκοπήσεις Και να έχει κάτι αποδείξει σε αυτό. Υπάρχει σταθερότητα. Και σας το λέω από τις συσκέψεις στις οποίες μετέχω και από τον αντανακλαστικά της κυβέρνησης και του επικεφαλής της.
Νίκος Φιλιππίδης: Ευχαριστώ θερμά, κύριε Πρόεδρε. Ευχαριστώ θερμά, κύριε Υπουργέ. Ευχαριστώ θερμά και όλους εσάς που μας παρακολουθήσατε.
ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ
