ΟΧΙ στην 13η Σύνταξη - Πως Έγινε η Συμμαχία των Καλοπληρωμένων Δικαστών του ΣτΕ, με την Κυβέρνηση!! - Ο Ύποπτος Ρόλος Πρώην Πρωθυπουργού και Φίλος του Μητσοτάκη!!

 

ΟΧΙ στα Δώρα των δημοσίων υπαλλήλων, είπε για δεύτερη φορά το ΣτΕ Οι δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να ζουν αξιοπρεπώς και χωρίς τα Δώρα, το βασικό του σκεπτικό!! Η απόφαση 1201/2026 ΟλΣτΕ επανέλαβε δυστυχώς το σκεπτικό της απόφασης 1307/2019 (Πρόεδρος κ. Σακελλαροπούλου) που είχε ανατρέψει τις θετικές αποφάσεις υπέρ τής επαναχορήγησης των Δώρων 

Τα 5 βασικά σημεία τής απόφασης: 

1- Οι δ/υ έχουν ετήσια αύξηση του μισθού τους ισόποση με την εκάστοτε ονομαστική αύξηση του κατώτατου μισθού (σκέψη 35) 

2- Οι δ/υ έχουν διαθέσιμο εισόδημα πάνω από το όριο τής φτώχειας (10.850 €) (σκέψη 36) 

3- Με τη χορήγηση των 3 Δώρων-Επιδομάτων θα ανατραπεί η δημοσιονομική ευστάθεια της χώρας (σκέψη 43) 

4- Οι δ/υ-ένστολοι μπορούν να ζουν αξιοπρεπώς και χωρίς τα Δώρα (σκέψη 45) 

5- Οι δ/υ έχουν τη μονιμότητα και απολύονται με αυστηρές προϋποθέσεις (σκέψη 47)

 Δύο μήνες μετά τη δημοσίευση του ν. 5313/2026 (ΦΕΚ Α 102), με τον οποίο αυξήθηκαν μέχρι και 100% οι μισθοί Μητροπολιτών, δικαστών, υπαλλήλων της Προεδρίας της Δημοκρατίας και Ανεξαρτήτων Αρχών, η Ολομέλεια του Συμβουλίου Επικρατείας έκρινε δυστυχώς στις 19-8-2026 ότι ο μνημονιακός νόμος 4093/2012 της κυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου, με Υπουργό Οικονομικών τον κ.Ιωάννη Στουρνάρα που κατήργησε τα τρία Δώρα-Επιδόματα, είναι σύμφωνος με το Σύνταγμα και συμβατός με τις Διεθνείς Συμβάσεις που δεσμεύουν τη χώρα! 

Είχε προηγηθεί προ μηνός η δήλωση του κεντρικού τραπεζίτη που εξέπληξε το πανελλήνιο ότι «η αναβίωση των Δώρων συνιστά τρέλα»!! 

 Με την υπ’αριθ. 1201/2026 απόφαση, η Ολομέλεια του ΣτΕ αποφάνθηκε ότι για δημοσιονομικούς λόγους δεν πρέπει να επαναχορηγηθούν τα Δώρα στους δημοσίους υπαλλήλους, χωρίς τα οποία μάλιστα μπορούν να διαβιώσουν αξιοπρεπώς! Επανέλαβε δηλαδή το πρωτοφανές σκεπτικό Σακελλαροπούλου που με την υπ’αριθ. 1307/2019 απόφαση ΟλΣτΕ είχε αναφερθεί ότι «Οι δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να ζήσουν αξιοπρεπώς και χωρίς τα Δώρα». 

Η πλειοψηφία των Δικαστών του Ανωτάτου Ακυρωτικού δέχθηκε δυστυχώς την επιχειρηματολογία για το δημοσιονομικό κόστος. Το σκεπτικό όλων των αποφάσεων των τριών Ανωτάτων Δικαστηρίων που έκριναν συνταγματική την κατάργηση των Δώρων για δημοσίους υπαλλήλους και συνταξιούχους είναι δύσκολα αναστρέψιμο. 

Οι περισσότερες εξ αυτών έχουν άλλωστε εκδοθεί μετά την «έξοδο της χώρας από τα Μνημόνια» όπως υποστηρίζουν και οι βασικοί εκπρόσωποι των μνημονιακών κομμάτων. 

Είχαμε εξ αρχής δηλώσει ότι δύσκολα θα μπορούσε να ανατραπεί η υπ’αριθ. 1307/2019 απόφαση ΟλΣτΕ, που με Πρόεδρο την κα Σακελλαροπούλου, είχε την πιο σκληρή θεσμικά και δικαστικά επιχειρηματολογία κατά της επαναχορήγησης των Δώρων στους δημοσίους υπαλλήλους.

 Όπως είχαμε αναφέρει με ανακοινώσεις μας, το εγχείρημα της ΑΔΕΔΥ που προκάλεσε τη νέα πιλοτική δίκη για τα Δώρα ήταν σημαντικό, αλλά ταυτόχρονα παράτολμο και ριψοκίνδυνο γιατί υπήρχε ο κίνδυνος να επαναληφθεί το απαράδεκτο σκεπτικό τής απόφασης Σακελλαροπούλου (1307/2019) ότι: «Οι αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων, ακόμη και μετά την κατάργηση των επίμαχων επιδομάτων, εξασφαλίζουν αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης τόσο σε σχέση με όσους διαβιούν στα όρια της φτώχειας όσο και με όσους απασχολούνται στον ιδιωτικό τομέα με τον κατώτατο βασικό μισθό και ημερομίσθιο». Δυστυχώς επαληθευτήκαμε! 

Το Ανώτατο Δικαστήριο, με μια πρωτοφανή και απαράδεκτη για σύγχρονη κοινωνία σκέψη, έκρινε ότι «...Ούτε, τέλος, προκύπτει από τα προεκτεθέντα ότι από την μη χορήγηση των επιμάχων επιδομάτων συντρέχει περίπτωση να τεθεί σε κίνδυνο η αξιοπρεπής διαβίωση του μισθοδοτουμένου», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στη σκέψη 45 της απόφασης. 

1.Το ιστορικό τής υπόθεσης  

Δυστυχώς η Ελληνική Δικαιοσύνη στάθηκε πολλές φορές αρνητικά στην επαναχορήγηση των Δώρων στους δημοσίους υπαλλήλους. Όπως είναι γνωστό, τα Ανώτατα Δικαστήρια τής χώρας νομιμοποίησαν τις μνημονιακές περικοπές των συντάξεων, καθώς και την κατάργηση της 13ης και 14ης σύνταξης για όλους τους συνταξιούχους και του 13ου και 14ου μισθού για τους εν ενεργεία δημοσίους υπαλλήλους. 

Το 2019, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας υπό την προεδρεία της κας Αικ. Σακελλαροπούλου, με δέκα (10) αποφάσεις (υπ’αριθ. 1307- 1316/2019), έκρινε αμετάκλητα ότι οι εν ενεργεία δημόσιοι υπάλληλοι όλων των κατηγοριών ΔΕΝ δικαιούνται να λαμβάνουν Δώρο Χριστουγέννων, Δώρο Πάσχα και Επίδομα Αδείας!! 

Με τις υπ’αριθ. 1307-1316/2019 αποφάσεις της Ολομέλειας του ΣτΕ έκλεισε η ελπίδα χιλιάδων εν ενεργεία μονίμων δημοσίων υπαλλήλων (αλλά και των με σύμβαση αορίστου και ορισμένου χρόνου) για την επιστροφή των αναδρομικών Δώρων-Επιδομάτων (Χριστουγέννων, Πάσχα και Αδείας) για τη χρονική περίοδο από 1-1-2013 έως και 31-12-2018 καθώς και την επαναθέσπισή τους από 1-1-2019 και εφεξής. 

Δυστυχώς, η πλειοψηφία του Ανωτάτου Ακυρωτικού, υπό την προεδρία της κας Αικ. Σακελλαροπούλου, επανέλαβε, σχεδόν ολόκληρο, το σκεπτικό περί δημοσιονομικού κόστους, όπως είχε διατυπωθεί στην υπ’αριθ. 668/2012 απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, με Πρόεδρο τότε τον κ.Παναγιώτη Πικραμένο, πρώην Αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Μητσοτάκη, που είχε κρίνει κατά πλειοψηφία όλες τις περικοπές των συντάξεων καθώς και τη δραστική μείωση των Δώρων Επιδομάτων του α’ Μνημονίου ως νόμιμες, συνταγματικές και συμβατές με τις Διεθνείς Συμβάσεις που δεσμεύουν τη χώρα!! 

Στην ουσία, οι αποφάσεις αυτές της Ολομέλειας του ΣτΕ, με την προεδρία της κας Σακελλαροπούλου, ανέτρεψαν ισάριθμες (υπ’αριθ. 2626-2635/2018) αποφάσεις που είχε εκδώσει το ΣΤ’ Τμήμα του (Πρόεδρος κα Μ.Καραμανώφ), οι οποίες είχαν κρίνει ότι οι περικοπές των Δώρων-Επιδομάτων των δημοσίων υπαλλήλων αντίκεινται στα άρθρα 25 και 4 του Συντάγματος και στις απορρέουσες από αυτά αρχές τής ισότητας και της αναλογικότητας. 

Οι δε εκπρόσωποι του Ελληνικού Δημοσίου υπεραμύνθηκαν των μνημονιακών περικοπών(!) και τάχθηκαν υπέρ της …συνταγματικότητας(!) των νόμων Σαμαρά-Βενιζέλου που τις επέβαλε

Ανατρέποντας το σκεπτικό αυτό, η Ολομέλεια του ΣτΕ, με τις 1307- 1316/2019 αποφάσεις και τώρα με την 1201/2026, και προτάσσοντας αυστηρώς δημοσιονομικά κριτήρια, κατέληξε ότι τα Δώρα-Επιδόματα, που για δεκαετίες ελάμβαναν οι εν ενεργεία μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι και στήριζαν τόσο το πενιχρό εισόδημά τους όσο και τις τοπικές κοινωνίες, δεν πρέπει εφεξής να καταβάλλονται! 

Έτσι, ενώ το πολιτικό προσωπικό της χώρας διατείνεται, εμπαίζοντας τον πολύπαθο λαό μας, ότι δήθεν από τον Αύγουστο του 2018 έχουμε εξέλθει από τα Μνημόνια, με την νέα 1201/2026 απόφαση, όπως και με τις υπ’αριθ. 1307- 1316/2019 αποφάσεις της, η Ολομέλεια του ΣτΕ έστειλε μήνυμα ότι οι μνημονιακές πολιτικές που κατήργησαν ή περιόρισαν κοινωνικά δικαιώματα και κατακτήσεις ενός ολόκληρου αιώνα, θα συνεχίσουν να ισχύουν! 

2. Τα πέντε (5) βασικά σημεία τής απόφασης 1201/2026 ΟλΣτΕ 

Τα πέντε (5) βασικά σημεία στο σκεπτικό τής υπ’αριθ. 1201/2026 απόφασης ΟλΣτΕ που δυστυχώς έβαλε τέλος στο αίτημα των δημοσίων υπαλλήλων και ενστόλων για επαναφορά των τριών Δώρων-Επιδομάτων, είναι τα εξής: 

1- Οι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν ετήσια αύξηση του μισθού τους ισόποση με την εκάστοτε ονομαστική αύξηση του κατώτατου μισθού. Πιο συγκεκριμένα, στη σκέψη 35, η 1201/2026 απόφαση αναφέρει τα εξής: «35.Επειδή, παραλλήλως προς τ’ ανωτέρω ο Έλληνας νομοθέτης (...) με το άρθρο 14 του ίδιου ν. 5163/2024 ... θέσπισε τις εξής πάγιες ρυθμίσεις για το προσωπικό του δημόσιου τομέα: «1.Από το έτος 2026 και εξής, οι βασικοί μισθοί των μισθολογικών κλιμακίων του προσωπικού του δημόσιου τομέα, όπως αυτοί έχουν διαμορφωθεί την 31η.12.2025, ... προσαυξάνονται ισόποσα με την εκάστοτε ονομαστική αύξηση του κατώτατου μισθού... 

  =  Η προσαύξηση της παρ. 1 είναι σταθερή και προστίθεται στους βασικούς μισθούς κάθε κατηγορίας προσωπικού (...)».

 2- Οι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν διαθέσιμο εισόδημα πάνω από το όριο τής φτώχειας (10.850 €) Συγκεκριμένα στη σκέψη 36 αναφέρεται ότι: «36. Επειδή, τέλος, το εναγόμενο Δημόσιο επικαλείται το από 16.4.2025 έγγραφο με τίτλο «Κίνδυνος φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού – Έρευνα εισοδήματος και συνθηκών  διαβίωσης των νοικοκυριών: έτος 2024 (περίοδος αναφοράς εισοδήματος: έτος 2023)» της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (...). 

Σύμφωνα με το έγγραφο αυτό, το όριο κινδύνου («κατώφλι») φτώχειας μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις (...) είχε διαμορφωθεί κατά τα έτη 2015 έως 2024 στα 6.510 ευρώ ετησίως για μονοπρόσωπο νοικοκυριό και σε 13.671 ευρώ για νοικοκυριά με δύο ενήλικες και δύο εξαρτώμενα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών. 

Σύμφωνα με το εν λόγω έγγραφο το όριο κινδύνου φτώχειας ορίζεται στο 60% του διαμέσου συνολικού ισοδυνάμου διαθεσίμου εισοδήματος των νοικοκυριών, το οποίο εκτιμήθηκε σε 10.850 ευρώ, ενώ το μέσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών της Χώρας εκτιμήθηκε σε 20.103 ευρώ.». 

3- Με τη χορήγηση των τριών Δώρων-Επιδομάτων θα ανατραπεί η δημοσιονομική ευστάθεια της χώρας Ειδικότερα στη σκέψη 43 αναφέρεται ότι: «43.Επειδή, το εναγόμενο Δημόσιο ισχυρίζεται ... ότι με βάση τα στοιχεία του έτους 2024, υπολογίζεται ότι από την τυχόν ευδοκίμηση της κρινομένης αγωγής και την επακόλουθη υποχρέωση να προβλεφθούν νομοθετικώς τα επιδόματα εορτών και αδείας στους εργαζομένους του δημοσίου τομέα, το πάγιο, επί πλέον κόστος των δημοσιονομικών συνεπειών θα ανέλθει στο ποσό των 2,68 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως. 

Το Δημόσιο θέτει επίσης υπ’ όψιν του Δικαστηρίου ότι ένα τέτοιο ποσό ετήσιας, επί πλέον εκροής υπερβαίνει το εκτιμώμενο για το 2025 προϊόν του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ), το οποίο προβλέπεται ότι θα ανέλθει σε 2,24 δισεκατομμύρια ευρώ για το έτος 2025... 

Συμπερασματικά, σύμφωνα με το Δημόσιο, από την μη τήρηση των εθνικών δεσμεύσεων για τους ετησίους στόχους δαπανών, η οποία θα προκύψει αναγκαίως εξ αυτού, θ’ανατραπεί η δημοσιονομική ευστάθεια της Χώρας με κίνδυνο να κινηθούν κατ’αυτής οι σχετικές δυσμενείς διαδικασίες που προβλέπονται από το δημοσιονομικό κανονιστικό πλαίσιο της Ε.Ε.». 

4- Οι δημόσιοι υπάλληλοι-ένστολοι μπορούν να ζουν αξιοπρεπώς και χωρίς τα Δώρα Στη σκέψη 45 αναφέρεται ότι: «45.Επειδή, από τα προεκτεθέντα συνάγεται ότι ο νομοθέτης του νόμου 4354/2015 επιδίωξε, με την επί νέων βάσεων αναδιάρθρωση του γενικού μισθολογίου των δημοσίων υπαλλήλων, να επιτύχει περισσότερο αποδοτική χρήση των διαθεσίμων προς τούτο, αλλά και πεπερασμένων ταυτόχρονα, οικονομικών πόρων, ...., ενώ υπήρξε φειδωλός στην  χορήγηση οριζοντίων παροχών αδιαφοροποίητα στο σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων. 

Από την ίδια αντίληψη εμφορείται, άλλωστε, και ο νομοθέτης των νόμων 5045/2023 και 5164/2024, κατά το μέρος που δεν χορήγησε εκ νέου τα επίμαχα επιδόματα, τελώντας σε γνώση των δεσμεύσεων που ανελάμβανε η Χώρα και επιβεβαιώνοντας προδήλως την σχετική εκτίμησή του (πρβλ. ΟλΣτΕ 148/2024). 

Η ρύθμιση με τους νόμους αυτούς του γενικού μισθολογικού καθεστώτος των δημοσίων υπαλλήλων αποτελεί ταυτόχρονα και επί μέρους πτυχή συνόλου πολιτικών οι οποίες ιεραρχούνται (με τρόπο ο οποίος υπόκειται σε οριακό δικαστικό έλεγχο) και αποτιμώνται στα κατά καιρούς ισχύσαντα Μεσοπρόθεσμα Πλαίσια, κινείται δε η προκαλούμενη από αυτήν επιβάρυνση εντός των δημοσιονομικών πλαισίων. 

Αλλά και τα διάφορα παράλληλα μέτρα μισθολογικού ή φορολογικού χαρακτήρα, που λήφθηκαν κατά την κρίσιμη περίοδο σε σχέση με αποδοχές δημοσίων υπαλλήλων ή λειτουργών (βλ. ανωτ. σκ. 23-24), κινούνται και αυτά εντός των ανωτέρω πλαισίων. 

Δικαιολογείται, συνεπώς, η διαχρονική στάση αυτή του νομοθέτη και από λόγους δημοσίου συμφέροντος, αναγόμενους στην δημοσιονομική ευστάθεια της Χώρας, αν ληφθεί υπ’ όψιν - στο πλαίσιο του οριακού δικαστικού ελέγχου- η τάξη μεγέθους ... της πάγιας, επί πλέον επιβαρύνσεως, την οποίαν θα συνεπαγόταν η χορήγηση αδιαφοροποίητα στο σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων μιας παροχής τέτοιου ύψους (δύο επί πλέον βασικών μισθών ετησίως). 

Τούτο δε, ανεξαρτήτως του ακριβούς ποσού, στο οποίο θα ανερχόταν εν τέλει η επιβάρυνση αυτή, όπως εκτίθεται στις αμέσως προηγούμενες σκέψεις. 

Δεν συντρέχει, επομένως, παράβαση της αρχής της αναλογικότητας, όπως αβασίμως προβάλλεται ούτε και επιβαλλόταν από μόνη την λήξη της οικονομικής κρίσεως, όπως αβασίμως επίσης προβάλλεται, η επαναφορά των επιδομάτων ή, έστω, η εξέταση του ενδεχομένου να θεσπισθούν αυτά εκ νέου. 

Ούτε, τέλος, προκύπτει από τα προεκτεθέντα ότι από την μη χορήγηση των επιμάχων επιδομάτων συντρέχει περίπτωση να τεθεί σε κίνδυνο η αξιοπρεπής διαβίωση του μισθοδοτουμένου, με βάση τους γενικούς ορισμούς των άρ. 7 επ. ν. 4354/2015, προσωπικού. Κατόπιν τούτων η αγωγή πρέπει ν’ απορριφθεί ως νόμω αβάσιμη και κατά το μέρος αυτό, διότι ουδεμία αντισυνταγματική παράλειψη συνέτρεξε.». 

5- Οι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν τη μονιμότητα και απολύονται με αυστηρές προϋποθέσεις.  Συγκεκριμένα στη σκέψη 47 αναφέρεται ότι: «47.Επειδή, οι δημόσιοι υπάλληλοι τελούν εκ του Συντάγματος (άρθρο 103) σε ιδιαίτερο καθεστώς υπηρεσιακής σταδιοδρομίας, ..., με εγγυήσεις που διασφαλίζουν την αξιοκρατική επιλογή για την είσοδό τους στην υπηρεσία, την μονιμότητα - η οποία επιτρέπει την απόλυσή τους υπό αυστηρές προϋποθέσεις - την υπηρεσιακή εξέλιξη, .... την υπηρεσιακή εκπαίδευση ..., τις άδειες (π.χ. άδειες διευκολύνσεων, ειδικές άδειες...), την κινητικότητα και τις μετατάξεις (...), την κατάστρωση πειθαρχικής διαδικασίας με ειδικές ρυθμίσεις ... 

Υπό το ανωτέρω συνταγματικό και νομοθετικό πλαίσιο είναι προφανές ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν τελούν υπό τις ίδιες ή, έστω, παρόμοιες συνθήκες παροχής των υπηρεσιών τους με τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα (βλ. ΑΕΔ 2/2012), τούτο έχει δε ως συνέπεια η νομοθετική μεταχείριση των υπαλλήλων της πρώτης κατηγορίας, ως προς την μη πρόβλεψη γι’ αυτούς των επιμάχων επιδομάτων, να μην παραβιάζει την συνταγματικώς κατοχυρωμένη αρχή της ισότητας... Αποτελεί δε επαρκές διαφοροποιητικό στοιχείο μεταξύ των δύο κατηγοριών, σύμφωνα άλλωστε και με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6 παρ. 1 της Οδηγίας 2022/2041, το γεγονός ότι το ζήτημα της διαρθρώσεως των αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων και του καθορισμού του ύψους τους (και για τον κατώτατο μισθό), έχει άμεσες και δυνητικά σημαντικές επιπτώσεις στην δημοσιονομική κατάσταση των Φορέων Γενικής Κυβέρνησης και - κατ’ επέκτασιν- στην δημοσιονομική ευστάθεια του Κράτους. 

Συνεπώς, η παράμετρος αυτή θεμιτώς λαμβάνεται υπ’ όψιν από τον νομοθέτη και δεν συντρέχει εν προκειμένω ... παράβαση ούτε του άρθρου 6 της Οδηγίας ούτε της αρχής της ισότητας....». 

Μετά την έκδοση της υπ’αριθ. 1201/2026 απόφασης ΟλΣτΕ, το ζήτημα της επαναβίωσης των τριών Δώρων-Επιδομάτων φαίνεται ότι έκλεισε οριστικά για τους δημοσίους υπαλλήλους αλλά και για τους συνταξιούχους. 

Η σημερινή κυβέρνηση, που πολέμησε λυσσωδώς ενώπιον του ΣτΕ την απόλυτα τεκμηριωμένη θέση των δημοσιοϋπαλληλικών Οργανώσεων για μόνιμη επαναφορά των Δώρων, πέτυχε δυστυχώς τον στόχο της. 

Οι ανώτατοι Δικαστές, με δημοσιονομικά επιχειρήματα μόνο(!), δέχτηκαν ολόκληρη την επιχειρηματολογία τής κυβέρνησης και απέρριψαν το δικαιολογημένο αίτημα για την επαναφορά των Δώρων-Επιδομάτων. 

Τώρα η μόνη λύση που απομένει, μετά τις απορριπτικές αποφάσεις του 2019 και του 2026, είναι η πολιτική και νομοθετική. Όμως, αν κρίνουμε από τις 8 πρόσφατες εξαγγελίες τού πρωθυπουργού στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης στις 5-9-2026, η κυβέρνηση όχι μόνο δεν έχει τέτοια διάθεση, αλλά σθεναρά την αποκλείει. Ο κ.πρωθυπουργός στις εξαγγελίες του υποσχέθηκε στους δημοσίους υπαλλήλους επίδομα ύψους 500 € μεικτά(!) και μάλιστα τον Δεκέμβριο του 2027! 

Ένας ιστορικός θεσμός, που στήριξε διαχρονικά το εισόδημα των δημοσίων υπαλλήλων και των ενστόλων και εξασφάλισε μια στοιχειωδώς αξιοπρεπή ζωή, φαίνεται ότι, με επιλογή των μνημονιακών κυβερνήσεων που κατήργησαν τα Δώρα και τη συνδρομή δυστυχώς και της Ανωτάτης Δικαιοσύνης, αποτελεί -τουλάχιστον για το ορατό μέλλον- παρελθόν...

 Αλέξης Π. Μητρόπουλος Καθηγητής

-Πρόεδρος ΕΝΥΠΕΚΚ

Όταν η Ελλάδα ανάγκασε το έντρομο ΝΑΤΟ να ταπεινώσει την Τουρκία!! - Το προσκύνημα της τουρκικής σημαίας την Ελληνική Γαλανόλευκη!!

 

«Γνήσιοι και φανατικοί» από το 1923

Τέτοιες ώρες, ώρες αγώνα για τα εθνικά μας δίκαια, ώρες που η πατρίδα δίνει άλλη μια υπαρξιακή μάχη, οφείλουν όλοι να στέκουν στο ύψος των περιστάσεων και να στοιχίζονται στον ίδιο εθνικό σκοπό.

Τέτοιες ώρες καλό είναι να ανατρέχουμε στην Ιστορία μας. Και ο Σεπτέμβριος έχει με οδυνηρό τρόπο συνδεθεί με τα Σεπτεμβριανά – γεγονότα που άλλωστε σχετίζονται με την παρούσα συγκυρία, αλλά και επειδή και εδώ αποκρύπτονται γεγονότα και διαστρεβλώνεται η Ιστορία

Και ξεκινώ από πιο παλιά, για να δούμε πώς η Ιστορία επαναλαμβάνεται – με βάση, βέβαια, τα γεγονότα κάθε εποχής.

Στις 16 Μαρτίου 1923, ο Κεμάλ Ατατούρκ μιλώντας σε μικροεπαγγελματίες έκαμε την περίφημη δήλωση: «Τελικά η χώρα παρέμεινε στα χέρια των πραγματικών δικαιούχων της. Οι Αρμένιοι και οι υπόλοιποι δεν έχουν κανένα δικαίωμα εδώ. Τα εύφορα αυτά εδάφη ανήκουν στη χώρα των γνήσιων και φανατικών Τούρκων».

Αυτή την πολιτική ακολούθησε η Τουρκία και μετά τη Συνθήκη της Λοζάνης, ουσιαστικά παραβιάζοντάς τη - συστηματικά και με κάθε ευκαιρία.

Οι νόμοι που ψηφίστηκαν μετά τη Λοζάνη είναι χαρακτηριστικοί: Περιορισμοί στην ελεύθερη μετακίνηση των μη μουσουλμάνων, περιορισμοί στην άσκηση των επαγγελμάτων τους, έλεγχοι στα προγράμματα σπουδών των μειονοτικών σχολείων, υποχρεωτική εκμάθηση της τουρκικής γλώσσας – είναι γνωστές οι κατά καιρούς καμπάνιες με σύνθημα «συμπολίτη μίλα τούρκικα» - και απολύσεις όσων δεν γνώριζαν καλά τα τουρκικά, νόμοι για υποχρεωτική παραίτηση από τα μειονοτικά δικαιώματα, δημεύσεις περιουσιακών στοιχείων, φόροι περιουσίας, το γνωστό βαρλίκι, προβοκάτσιες και διωγμοί.

Η προβοκάτσια της Θεσσαλονίκης

Φτάσαμε έτσι στα δραματικά γεγονότα της νύχτας της 6ης προς 7η Σεπτεμβρίου του 1955 στην Κωνσταντινούπολη. Με αφορμή το Κυπριακό – γιατί πάντα τα μεγάλα θέματα συνδέονται.

Επρόκειτο για ένα πρωτοφανές πογκρόμ, που εξελίχθηκε υπό την καθοδήγηση της κυβέρνησης Μεντερές, ο οποίος επίσης, όπως και ο Ερντογάν, έδωσε έμφαση στον ισλαμισμό.

Η προπαγάνδα έπαιξε σημαντικό ρόλο και εδώ, καθώς τα γεγονότα εκείνα προετοιμάστηκαν με έναν συγκεκριμένο σκοπό: Να ενισχυθεί η διαπραγματευτική θέση της Τουρκίας ενόψει της τριμερούς διάσκεψης για το Κυπριακό.

Γι’ αυτό και των γεγονότων προηγήθηκε η προβοκάτσια της 6ης Σεπτεμβρίου, με την έκρηξη ενός αυτοσχέδιου μηχανισμού στο Τουρκικό Προξενείο της Θεσσαλονίκης, το φερόμενο ως σπίτι όπου γεννήθηκε ο Κεμάλ Ατατούρκ.

Εκείνη την ημέρα, 6 Σεπτεμβρίου 1955, στην Τουρκία οι εφημερίδες κυκλοφόρησαν με τίτλους όπως «Έλληνες τρομοκράτες κατέστρεψαν το πατρικό σπίτι του Ατατούρκ».

Για την επίθεση, από την οποία προκλήθηκαν μόνο μικρές υλικές ζημιές στις τζαμαρίες του κτιρίου, είχε τότε συλληφθεί ένας μουσουλμάνος φοιτητής από την Κομοτηνή, ο Οκτάι Εγκίν. Όπως αποδείχθηκε στη δίκη των πρωταιτίων που πραγματοποιήθηκε στη νήσο Πλάτη (Yassiada), το 1961, επρόκειτο για Έλληνα υπήκοο, πλην όμως πράκτορα της Τουρκίας που αργότερα επιβραβεύθηκε διοριζόμενος Γενικός Διευθυντής Κρατικής Ασφάλειας και μετά νομάρχης στη Νεάπολη της Καππαδοκίας.

Η ελληνική «Νύχτα των Κρυστάλλων»

Μέχρι το απόγευμα, είχαν μεταφερθεί από διάφορες περιοχές της Τουρκίας 50.000 «αυθόρμητοι» διαδηλωτές. Και τη νύχτα ο όχλος επιδόθηκε σε πρωτοφανούς αγριότητας επιθέσεις κατά ελληνικών σπιτιών και καταστημάτων. Με τσεκούρια, ρόπαλα, σφυριά, σιδερένιους λοστούς και μπιτόνια βενζίνης, ο όχλος κατέστρεφε ό,τι ελληνικό έβρισκε μπροστά του. «Κρεμάστε τους σαν τα τσαμπιά!», ήταν το κεντρικό σύνθημα που αργότερα έγινε τίτλος βιβλίου του Τούρκου συγγραφέα Αζίζ Νεσίν, αυτόπτη μάρτυρα των γεγονότων, που και αυτός έπεσε θύμα σκευωρίας, όταν, στην προσπάθειά του να καταγράψει τις αγριότητες εις βάρος της ελληνικής μειονότητας, βρέθηκε να κατηγορείται ως υποκινητής τους.

Σε εκείνα τα γεγονότα, 16 Έλληνες έχασαν τη ζωή τους, δεκάδες τραυματίστηκαν, άνδρες και γυναίκες βιάστηκαν και ιερείς εξαναγκάστηκαν να υποστούν περιτομή. Μέσα σε εννέα ώρες καταστράφηκαν ολοσχερώς 1.004 σπίτια, 4.348 εμπορικά καταστήματα, 12 ξενοδοχεία, 27 φαρμακεία, 26 σχολεία, 21 εργοστάσια, 110 ζαχαροπλαστεία και εστιατόρια, 5 πολιτιστικοί σύλλογοι, οι εγκαταστάσεις 3 εφημερίδων, 73 εκκλησίες, ενώ 2.500 σπίτια υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Παράλληλα, βανδαλίστηκαν κοιμητήρια και συλήθηκαν πολλοί τάφοι, αλλά και οι τάφοι των Πατριαρχών στη Μονή Βαλουκλή.

Το πογκρόμ του 1955 δεν περιορίστηκε στην Κωνσταντινούπολη. Στις 7 Σεπτεμβρίου είχαμε και τα δραματικά γεγονότα της Σμύρνης, όταν ο όχλος έκαψε το ελληνικό περίπτερο στη Διεθνή Έκθεση της Σμύρνης, κατέστρεψε το νεόκτιστο εκκλησάκι της Αγίας Φωτεινής και το ελληνικό Γενικό Προξενείο Σμύρνης, λεηλάτησε σπίτια Ελλήνων στρατιωτικών που υπηρετούσαν στο Στρατηγείο του ΝΑΤΟ.

(Εδώ να θυμίσω ότι στις 4 Σεπτεμβρίου 2018, οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας, εγκαινίασαν το ανακαινισμένο ιδιόκτητο κτίριο Καπετανάκη και την επανεγκατάσταση σε αυτό, του γενικού προξενείου της Ελλάδας. Τότε τουρκικά μαχητικά προέβησαν σε χαμηλές πτήσεις - την ώρα ακριβώς των εγκαινίων – με τον Τσαβούσογλου να… καθησυχάζει ότι τα αεροπλάνα απλώς κάνουν δοκιμές ενόψει των τελετών για τη «νίκη» τους στη Σμύρνη!)

Το πογκρόμ δεν σταμάτησε με τα Σεπτεμβριανά του 1955. Το 1964, η Τουρκία κατάργησε μονομερώς το Σύμφωνο Φιλίας που είχαν υπογράψει ο Ατατούρκ και ο Βενιζέλος το 1930. Η κυβέρνηση απέλασε δεκάδες χιλιάδες Έλληνες υπηκόους που είχαν γεννηθεί και μεγαλώσει στην Τουρκία, επιτρέποντάς τους να πάρουν μαζί τους μόνο μια βαλίτσα και 200 λίρες. Και βέβαια, οι Έλληνες με τουρκική υπηκοότητα που ήταν παντρεμένοι με απελαθέντες, αναγκάστηκαν να φύγουν με τους συζύγους τους. Έτσι η ελληνική μειονότητα έφτασε στο σημείο εξαφάνισής της.

Για το τι συνέβη στην Ελλάδα εκείνη την εποχή, έχουν ακουστεί πολλά. Και πολύ προπαγανδιστικά.

Για να καταλάβετε πόσο εκρηκτικό είναι το μίγμα όταν στο ίδιο πρόσωπο συγκεντρώνονται οι ιδιότητες του φανατικού και του ανιστόρητου, άκουσα πολίτη να λέει σε ένα κανάλι ότι τότε στην Ελλάδα κυβερνούσε η δεξιά, που… δεν έκανε τίποτε!

Ήθελε προφανώς να πει πως όπως τότε η «δεξιά» δεν έκανε τίποτε, έτσι και τώρα! Η αντίδραση της «επαράτου»

Η πραγματικότητα είναι η ακόλουθη: Την επομένη των Σεπτεμβριανών, ο πρωθυπουργός Αλέξανδρος Παπάγος – αυτός που μας κράτησε στον ελεύθερο κόσμο όταν κάποιοι ήθελαν να μας οδηγήσουν στο σοβιετικό μπλοκ και μάλιστα παραβιάζοντας τις συμφωνίες και μάλιστα με εμφύλιο - προσπάθησε να διεθνοποιήσει το θέμα.

Αλλά ήταν ήδη βαριά άρρωστος (από εκείνη την περίεργη και ανεξήγητη ασθένεια που τελικά τον έστειλε στον τάφο τη νύχτα της 4ης Οκτωβρίου 1955).

Την επομένη, 5 Οκτωβρίου 1955, ο βασιλιάς ανέθεσε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Κωνσταντίνο Καραμανλή, με τη νέα κυβέρνηση να ορκίζεται στις 6 Οκτωβρίου και με τον Καραμανλή να κρατά και το υπουργείο της Εθνικής Άμυνας.

Πέντε μόλις μέρες μετά την ορκωμοσία της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Καραμανλή, στις 11 Οκτωβρίου, το ΝΑΤΟ ενημερώνεται πως δεν θα λάβουν μέρος ελληνικές δυνάμεις στην άσκηση «Ρεντ Τράιντεντ ΙΙΙ» και στα αεροναυτικά ταξίδια του Οκτωβρίου, «έως ότου διακανονιστούν τα εκκρεμή θέματα από τα γεγονότα της Κωνσταντινούπολης και της Σμύρνης».

Την ίδια μέρα διατάσσεται η ανάκληση του συμβολικού εκστρατευτικού σώματος της Κορέας.

Στις 13 Οκτωβρίου ζητείται από τις ΗΠΑ η κατάργηση της ετεροδικίας και από την Αγγλία η άμεση ανάκληση της βρετανικής ναυτικής αποστολής. Στις 18 Οκτωβρίου διαμηνύεται στο αρχηγείο του ΝΑΤΟ ότι δεν θα γίνονταν δεκτοί οι Τούρκοι αξιωματικοί που επρόκειτο να συμμετάσχουν σε ομάδα της Ατλαντικής Συμμαχίας που θα πραγματοποιούσε επίσκεψη στην Ελλάδα και ότι το ελληνικό κλιμάκιο της Συμμαχίας θα αποσυρόταν από τη Σμύρνη μόλις έληγε ο χρόνος της εκεί υπηρεσίας των υπηρετούντων Ελλήνων αξιωματικών.

«Έντρομο το ΝΑΤΟ»…

Γράφει ο Σόλωνας Γρηγοριάδης, δημοσιογράφος και Ιστορικός που ανήκε στην Αριστερά, στην «Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδας»: «Το αποτέλεσμα υπήρξε κεραυνοβόλο. Έντρομο το ΝΑΤΟ από τις προειδοποιητικές εκείνες εκδηλώσεις της Ελλάδας, πίεσε την Τουρκία να της προσφέρει κάθε ικανοποίηση για τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου. Και η Τουρκία υποχώρησε για να γίνει θεαματική απονομή τιμών στα ελληνικά σύμβολα».

Στις 24 Οκτωβρίου 1955, στη Σμύρνη, εγκαινιάζεται το νέο κτίριο του ελληνικού Γενικού Προξενείου Σμύρνης, σε αντικατάσταση του παλιού που είχε καταστραφεί στα Σεπτεμβριανά. Βρίσκεται στην παραλία, κοντά στο Θέατρο Σμύρνης που είχε πυρποληθεί το 1922. Από την Ελλάδα έχει φθάσει στρατιωτικό απόσπασμα και στον τόπο της τελετής έχουν συγκεντρωθεί όλοι οι αξιωματικοί του κλιμακίου του ΝΑΤΟ, καθώς και οι στρατιωτικές και πολιτικές αρχές της πόλης. Σε μια εξέδρα στέκονται πέντε Έλληνες αξιωματικοί των οποίων τα σπίτια είχαν λεηλατηθεί κατά τις πρόσφατες βιαιοπραγίες.

Σα να προσκυνούσε…

Στις 10.30 π.μ. φθάνει ο Τούρκος υπουργός Συγκοινωνιών, παίρνει στα χέρια του τη σημαία του προξενείου και δένει την άκρη της. Γράφει την επομένη η «Ακρόπολις»:

«Αίφνης, εν μέσω βαθείας σιγής, ο Τούρκος σαλπιγκτής εσήμανε προσοχήν και ενώ εδόνει την ατμόσφαιραν ο εθνικός μας ύμνος η γαλανόλευκος ήρχισεν υψουμένη…».

Η θεαματική τελετή, έμπρακτη συγγνώμη στην οποία υποχρεώθηκε η Τουρκία χάρη στη στάση του Κωνσταντίνου Καραμανλή, συμπληρώθηκε με μια εξαιρετικά συμβολική εικόνα: Την ώρα που η ελληνική σημαία υψωνόταν, η τουρκική του στρατιωτικού αποσπάσματος χαμήλωνε στο έδαφος σα να προσκυνούσε…

Με αυτόν τον τρόπο η Τουρκία υποχρεώθηκε να ζητήσει συγγνώμη για το πογκρόμ των Ελλήνων στα Σεπτεμβριανά.

Μια άγνωστη στους πιο πολλούς σελίδα, την οποία όμως οφείλουμε να γνωρίζουμε.

Αυτά συνέβαιναν επί «επαράτου» και αυτά ξανασυμβαίνουν σήμερα με την Τουρκία να απομονώνεται και όλον τον κόσμο να στοιχίζεται στο πλευρό της Ελλάδας.

Και όλοι έχουν πάρει το μήνυμα – και το ΝΑΤΟ…

Το πρόβλημα είναι πως ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, ο ΣΥΡΙΖΑ, δια του αρμόδιου τομεάρχη του κ. Δρίτσα, προειδοποίησε ότι ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, μιας χώρας που τελεί υπό απειλή, δεν είχε τάχα το δικαίωμα να εξαγγείλει από το βήμα της ΔΕΘ την ενίσχυση της άμυνας της χώρας!

Επειδή, λέει, αυτά αποφασίζονται από τη Βουλή! Λες και η εξαγγελία – που αποτελεί μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση – παραβιάζει κάποια κοινοβουλευτική τάξη. Λες και δεν υπάρχει κυβέρνηση που διαθέτει τη Δεδηλωμένη

Λες και υπάρχει Έλληνας που θα ζητούσε τον λόγο από τον πρωθυπουργό, επειδή έστειλε το μήνυμα! Αλλά το γαρ πολύ της θλίψεως…

Υ.Γ. Η Εθελοντική Ομάδα «Ρωμηών Πράξεις», υπό την καθοδήγηση της υπερδραστήριας (και ήρεμης δύναμης) προέδρου της Ελισάβετ Χαριτωνίδου-Κόβη, οργάνωσε, σε συνεργασία με τους Δήμους Αλίμου και Παλαιού Φαλήρου, αλλά και με το Ίδρυμα Φρίντριχ Νάουμαν, μια εξαιρετική εκδήλωση για τα Σεπτεμβριανά. Η Έλλη Κόβη έχει βαθιά και επίμονα μελετήσει και ερευνήσει τα αρχεία του τουρκικού, ελληνικού, αγγλικού και κυπριακού Τύπου, έχει εντρυφήσει σε πολλές πηγές και πρωτοστατεί σε εκδηλώσεις και εκθέσεις αρχειακού υλικού για να μην ξεχάσουμε. Και επειδή είναι λίγα τα κείμενα που έχουν γραφεί για τα Σεπτεμβριανά, η Ομάδα της Έλλης έχει προκηρύξει έναν Διαγωνισμό Δοκιμίου για την μαύρη αυτή σελίδα της σύγχρονης Ιστορίας μας. Πρόεδρος της Επιτροπής (φυσικά) ο ακούραστος Γιώργος Μπαμπινιώτης. Μια μεγάλη τιμή γι’ αυτούς που ξέρουν να τιμούν Ιστορία και Γλώσσα…

Πρόεδρος ΠΑΣΟΚ: - Επαναφέρουμε σταδιακά τον 13ο μισθό σταδιακά, στους Δημοσίους υπαλλήλους και στους συνταξιούχους. - Μείωση κατά 20% στην ΕΑΣ - ΒΙΝΤΕΟ

 

Yπάρχουν στιγμές στην ιστορία μιας χώρας που οι αποφάσεις δεν μπορούν να περιμένουν. Στιγμές, που δεν αρκεί να διορθώσεις λίγο την πορεία, στιγμές που πρέπει να αποφασίσεις ποια κατεύθυνση θα ακολουθήσεις.

Πιστεύω βαθιά ότι αυτή η στιγμή για την Ελλάδα είναι τώρα. Τώρα είναι η ώρα των μεγάλων και σημαντικών αποφάσεων. 

Αποφάσεων, όχι μόνο για το ποιος θα κυβερνήσει τον τόπο, αλλά κυρίως για το πώς θα κυβερνηθεί η χώρα: με ποιες προτεραιότητες, με ποιους κανόνες και τελικά, για ποιους.

Γι’ αυτούς που πάντα βρίσκουν μια πόρτα ανοιχτή, μια διευκόλυνση, μια απευθείας ανάθεση, μια προνομιακή μεταχείριση από το σημερινό σύστημα εξουσίας, ή για τον πολίτη που αγωνίζεται καθημερινά και αγωνιά για το μέλλον του ίδιου και της οικογένειάς του;

Για εμάς, για το ΠΑΣΟΚ η επιλογή είναι σαφής: Οφείλουμε να αφουγκραστούμε το μήνυμα της κοινωνίας: «κάτι πρέπει να αλλάξει και πρέπει να αλλάξει τώρα!». Και για να αλλάξει, πρέπει πρώτα να δούμε κατάματα πού βρισκόμαστε σήμερα.

Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα είχε μια μεγάλη και ιστορική ευκαιρία. Βγήκε από τα Μνημόνια, είχε στη διάθεσή της πρωτοφανείς ευρωπαϊκούς πόρους, είχε το Ταμείο Ανάκαμψης, χρήματα περίπου 80 δισεκατομμύρια.

Και όμως η χώρα δεν έκανε το άλμα που είχε ανάγκη, η χώρα δεν έγινε πιο ανθεκτική απέναντι στις νέες προκλήσεις. Η οικονομία δεν έγινε πιο δυναμική και παραγωγική, η κοινωνία μας δεν έγινε πιο δίκαιη και κυρίως, όχι μόνο δεν κλείσαμε το χάσμα από τις πιο προηγμένες ευρωπαϊκές οικονομίες, αλλά σήμερα μας προσπερνούν και χώρες που πριν από λίγα χρόνια βρίσκονταν πολύ πίσω από εμάς.

Και αυτό είναι το πραγματικό καμπανάκι: όταν οι άλλοι προχωρούν γρηγορότερα, η στασιμότητα δεν σημαίνει ότι θα μένεις πάντα στην ίδια θέση, σημαίνει ότι υποχωρείς. Και αυτό συμβαίνει σήμερα. 

Αυτή η υποχώρηση δεν φαίνεται μόνο στους οικονομικούς δείκτες, φαίνεται στην καθημερινή ζωή:

• Πάνω από 1 στους 4 συμπολίτες μας βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.
• Για τη στέγη, το ελληνικό νοικοκυριό διαθέτει κατά μέσο όρο 36 ευρώ από κάθε 100 ευρώ διαθέσιμου εισοδήματος, για το ενοίκιο, για τη στέγη.
• Σχεδόν 6 στα 10 ευρώ του ιδιωτικού χρέους παραμένουν αρρύθμιστα.
• Και σχεδόν οι μισοί μαθητές ολοκληρώνουν την υποχρεωτική εκπαίδευση χωρίς να έχουν κατακτήσει βασικές γνώσεις και δεξιότητες.

Όλα αυτά δεν είναι απλώς ποσοστά και αριθμοί. Είναι βιώματα. Είναι βιώματα του ελληνικού λαού.

Ο εργαζόμενος βλέπει το μισθό του να εξαφανίζεται στο σούπερ μάρκετ και στο ενοίκιο. Ο συνταξιούχος μετρά αν θα πληρώσει πρώτα το ρεύμα ή τα φάρμακά του. Ο νέος των 30 και των 35 ετών εργάζεται, αλλά, όπως γνωρίζετε, εξακολουθεί σε πολλές περιπτώσεις να μένει με τους γονείς του γιατί τα ενοίκια έχουν γίνει απλησίαστα. Ο μικρομεσαίος επιχειρηματίας κουβαλά ένα αρρύθμιστο χρέος στην πλάτη του και ακούει συγχρόνως ότι όλα πάνε καλά στην οικονομία.

Και βέβαια πάνω απ’ όλα είναι η ανοιχτή πληγή: η πληγή του δημογραφικού. Σχεδόν 285.000 περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις μέσα σε 5 χρόνια. Περίπου 100 νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία έπαψαν να λειτουργούν την τελευταία τριετία.

Αυτή είναι η εικόνα μιας χώρας που συρρικνώνεται, μιας χώρας που η Περιφέρειά της αργοπεθαίνει.

Μπροστά μας, λοιπόν, ανοίγονται δύο δρόμοι. Ο ένας είναι ο δρόμος, που ήδη βαδίζουμε με τα γνωστά αποτελέσματα. Αφήνουμε τα προβλήματα να μεγαλώνουν κρύβοντάς τα πίσω από επικοινωνιακά πυροτεχνήματα και μετά τρέχουμε να μετριάσουμε τις συνέπειές τους. Μένουμε θεατές στη ραγδαία αύξηση του κόστους στέγασης και, όταν πια το πρόβλημα έχει γιγαντωθεί, επιστρέφουμε ένα ενοίκιο ως προσωρινό βοήθημα.

Αφήνουμε τα ολιγοπώλια ανεξέλεγκτα και, ύστερα με ένα pass επιστρέφουμε στον καταναλωτή ένα μικρό μέρος από όσα του έχει ήδη πάρει η ακρίβεια. Τελικά επιδοτούμε μια πανάκριβη και ανασφαλή ζωή.

Και σαν να μην αρκούσαν όλα αυτά, η Κυβέρνηση τώρα τελευταία επιστρατεύει και τον φόβο. Έφτασαν στο σημείο να μας πουν ότι αν φύγουν από το Μαξίμου, θα γίνει «ντου από τους απέναντι». Δηλαδή από το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος», έφτασαν στην απόλυτη φαιδρότητα να μας πουν το δίλημμα «Μητσοτάκης ή Ερντογάν». Λίγο ντροπή, κύριοι της Νέας Δημοκρατίας. Δεν μπορεί να παρουσιάζετε τη δημοκρατική εναλλαγή, ως εθνικό κίνδυνο. Είστε επικίνδυνοι!

Απέναντι σε αυτή την παρακμή, σήμερα λέμε ότι υπάρχει άλλος δρόμος. Ο δρόμος της προοπτικής, της προόδου και της ευθύνης. Ο δρόμος που έμαθε να περπατά και να αγωνίζεται αυτή η Παράταξη ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές για την πατρίδα.

• Εμείς μπορούμε να κάνουμε τη ζωή των πολιτών καλύτερη.
• Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις δομικές αιτίες της ακρίβειας.
• Να δημιουργήσουμε ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος.
• Να εξασφαλίσουμε λογικό κόστος ενέργειας και μετακινήσεων για κάθε νοικοκυριό και κάθε επιχείρηση.
• Εμείς μπορούμε να θωρακίσουμε το κράτος Δικαίου και τους θεσμούς.

Εμείς επιλέγουμε αυτόν τον δρόμο και καλούμε μαζί μας να τον επιλέξει και ο ελληνικός λαός στις επόμενες εθνικές εκλογές. 

Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία. Οι δύο δρόμοι δεν διαφέρουν μόνο στα επιμέρους μέτρα, διαφέρουν αξιακά, διαφέρουν στον τρόπο που αντιμετωπίζουν τον πολίτη.

Για τη Νέα Δημοκρατία, ο εργαζόμενος είναι ένα focus group, ο συνταξιούχος είναι κι αυτός ένα focus group, ο νέος ένα τρίτο, ο ελεύθερος επαγγελματίας ένα τέταρτο και για κάθε ομάδα ξεχωριστά αναζητείται το κατάλληλο… επίδομα.

Για εμάς, αντίθετα, ο πολίτης είναι φορέας δικαιωμάτων. Βλέπουμε κάθε άνθρωπο με τις ανάγκες του και τα δικαιώματα του που πρέπει να κατοχυρώνονται στην πράξη. Αυτή είναι η δική μας αντίληψη για την κοινωνία και τη δημοκρατία.

Μια χώρα που μας χωρά όλους. Χωρά τα όνειρα μας, χωρά τις ελπίδες μας, χωρά τις αγωνίες μας, τις αγωνίες μας για μια καλύτερη ζωή για εμάς και τα παιδιά. Που χωρά την αξιοπρέπειά μας, μια χώρα που η πρόοδος είναι δικαίωμα όλων των Ελλήνων. 

Σας καλώ, λοιπόν, σήμερα να αναλογιστείτε: Αξίζουμε μια ακόμη τετραετία χαμένων ευκαιριών; Μια τρίτη θητεία της Νέας Δημοκρατίας με περισσότερη διαφθορά, ατιμωρησία, αναξιοκρατία; Άλλα τέσσερα χρόνια με την Ελλάδα ουραγό σε επίπεδο αγοραστικής δύναμης και παραγωγικότητας; Με το κοινωνικό κράτος να υποβαθμίζεται; Με τη νέα γενιά σε μόνιμη ανασφάλεια και με την ύπαιθρο να ερημώνει;

Αν η απάντηση είναι «όχι» -και πρέπει να είναι «όχι»- το «όχι» κάθε πολίτη που μοχθεί για την οικογένειά του, που νοιάζεται και για το σήμερα και για το αύριο της πατρίδας, τότε αυτό που ζούμε πρέπει να είναι το τελευταίο μίλι της Νέας Δημοκρατίας στην Κυβέρνηση και θα είναι το τελευταίο μίλι της Νέας Δημοκρατίας στην Κυβέρνηση. 

Γιατί η χώρα μας δεν χρειάζεται άλλους διαχειριστές της στασιμότητας, χρειάζεται νέα πορεία. Γι’ αυτό σήμερα έχω την ευκαιρία να σας παρουσιάσω ένα συγκεκριμένο σχέδιο διακυβέρνησης, μιας νέας άλλης πορείας.

Ένα σχέδιο προοδευτικό, ρεαλιστικό, τεκμηριωμένο και έτοιμο να εφαρμοστεί. Με αλλαγές που θα ξεκινήσουν αμέσως προς όφελος του πολίτη. Εμείς θα τιμήσουμε την εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού, χωρίς να υπολογίσουμε το κόστος γιατί εμείς λογοδοτούμε μόνο στον ελληνικό λαό. Δεν είχαμε και δεν έχουμε εξαρτήσεις!

----------------------------------------------------------

Γι’ αυτό δεσμευόμαστε στους πρώτους έξι μήνες της θητείας μας, θα προχωρήσουμε σε εμβληματικές νομοθετικές παρεμβάσεις. Επτά τομές που θα βελτιώσουν ουσιαστικά τη ζωή του πολίτη:

• 1^η παρέμβαση: Η αντιμετώπιση της ακρίβειας και βέβαια την επιβολή αυστηρών κανόνων στην αγορά. Κάτι που σήμερα δεν υπάρχει, η αγορά είναι ασύδοτη.
• 2^η παρέμβαση: Ένα σύγχρονο παραγωγικό πρότυπο που δημιουργεί επενδύσεις, θέσεις εργασίας και πραγματική προστιθέμενη αξία στην οικονομία. 
• 3^η παρέμβαση: Καλύτεροι μισθοί, ισχυρά εργασιακά δικαιώματα και αξιοπρεπείς συντάξεις.
• 4^η παρέμβαση: Δίκαιη λύση για το ιδιωτικό χρέος.
• 5^η παρέμβαση: Προσιτή στέγη, στήριξη της οικογένειας και μια ολιστική απάντηση για το δημογραφικό κίνδυνο.
• 6^η παρέμβαση: Η αναγέννηση της δημόσιας παιδείας και της δημόσιας υγείας. Τώρα μιλά το DNA της Δημοκρατικής Παράταξης γιατί το ΕΣΥ ήταν το μεγαλύτερο έργο και η μεγαλύτερη προσφορά του ΠΑΣΟΚ στα χρόνια της μεταπολίτευσης στον ελληνικό λαό.
• 7^η παρέμβαση: Ένα κράτος αξιοκρατίας, διαφάνειας και λογοδοσίας.

Αυτές οι 7 παρεμβάσεις είναι η αφετηρία της πολιτικής αλλαγής που έχει ανάγκη ο τόπος. Είμαστε έτοιμοι. Χωρίς εξαρτήσεις, με όραμα, σχέδιο και ικανό ανθρώπινο δυναμικό. Εμείς είμαστε Παράταξη!

Κυρίες και κύριοι, ξεκινώ από την 1^η παρέμβαση. Αντιμετωπίζουμε το μεγαλύτερο πρόβλημα κάθε νοικοκυριού: την ακρίβεια. 

Αυτή είναι η πρώτη αγωνία της κοινωνίας. Το εισόδημα που εξανεμίζεται πριν τελειώσει ο μήνας, οι τιμές στο σούπερ μάρκετ, το κόστος της ενέργειας και των καυσίμων. Η καθημερινή ανασφάλεια για το αν θα βγει ή δεν θα βγει ο οικογενειακός προϋπολογισμός.

Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, δεν αρκούν τα pass. Δεν μπορεί το κράτος να κερδοσκοπεί μέσω των έμμεσων φόρων εις βάρος των πολιτών και ύστερα να εμφανίζει ως κοινωνική πολιτική την επιστροφή ενός μικρού μέρους των υπερεσόδων προς την κοινωνία.

Εμείς αντιμετωπίζουμε την ακρίβεια στην πηγή. Προχωράμε σε μια μεγάλη θεσμική τομή: μια νέα, ισχυρή Επιτροπή Ανταγωνισμού και Αγοράς, που θα έχει προσωπικό, πόρους και σύγχρονα εργαλεία για να κάνει σωστά τη δουλειά της, ακολουθώντας επιτυχημένα ευρωπαϊκά πρότυπα, με δύο βασικές αρμοδιότητες: Προστασία του ανταγωνισμού και προστασία του καταναλωτή.

--------------------------------------------------------

Φίλες και φίλοι, η 2^η παρέμβαση είναι η δική μας πρόταση που δεν περιορίζεται μόνο στην προστασία του εισοδήματος των πολιτών από την ακρίβεια, έχει στόχο η χώρα να δημιουργήσει περισσότερο πλούτο, καλύτερη και ποιοτικότερη ανάπτυξη. Γιατί δεν υπάρχει πραγματική ευημερία χωρίς παραγωγή. Δεν υπάρχει κοινωνική πρόοδος χωρίς μια οικονομία που δημιουργεί περισσότερο πλούτο και τον μοιράζει δικαιότερα.

• Επαναφέρουμε τον 13^ο μισθό σταδιακά στους δημοσίους υπαλλήλους. 
• Θεσπίζουμε τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας, προστατεύοντας τον μισθωτό από την κρυφή φορολόγηση του πληθωρισμού. 
• Αποκαθιστούμε πλήρως τις συλλογικές διαπραγματεύσεις.
• Επαναφέρουμε την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας στον ιδιωτικό τομέα και τον καθορισμό του κατώτατου μισθού από τους κοινωνικούς εταίρους. 
• Επαναφέρουμε την καθολική ισχύ των κλαδικών συμβάσεων και τη μετενέργεια. 
• Αποκαθιστούμε το δικαίωμα μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία για να δώσουμε εργαλεία διαπραγμάτευσης και προστασίας στους εργαζόμενους.
• Δίνουμε φορολογικά και ασφαλιστικά κίνητρα για επιχειρησιακές συμβάσεις με σαφή θεσμικά δικαιώματα. 
• Ανοίγουμε τη συζήτηση για την επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στο εργασιακό περιβάλλον, αξιοποιώντας την ευρωπαϊκή εμπειρία. 
• Καταργούμε το 13ωρο. Και συγχρόνως εφαρμόζουμε πιλοτικά τετραήμερη εργασία με πλήρεις αποδοχές, σε μεγαλύτερες επιχειρήσεις και σε θέσεις έντασης διανοίας, δίνοντας φορολογικά κίνητρα.

 Η αύξηση της παραγωγικότητας πρέπει να φτάνει και στον εργαζόμενο, στο μισθό του, στις συνθήκες εργασίας του, στον χρόνο που διαθέτει για τον εαυτό του και την οικογένειά του. Έτσι έχουμε και οικοδομούμε μια δίκαιη κοινωνική.

Πάμε στους συνταξιούχους, όπου ήδη έχουμε παρουσιάσει 17 παρεμβάσεις. Ποιες οι βασικές:

• Σταδιακή επαναφορά όπως παρουσιάσαμε δημοσιονομικά της 13^ης σύνταξης, 
• Νέο ΕΚΑΣ για τους χαμηλοσυνταξιούχους, 
• Αναμόρφωση της εισφοράς αλληλεγγύης συνταξιούχων με μεσοσταθμική μείωση κατά 20%. 
• Ξεπάγωμα των επικουρικών συντάξεων.
• Σταδιακή αύξηση των ποσοστών αναπλήρωσης για να δουν επιτέλους οι συνταξιούχοι πραγματικές αυξήσεις. 
• Θέσπιση αναλογικής ανταποδοτικής σύνταξης σε όσους δεν συμπληρώνει τα 15 έτη ασφάλισης. 

Δίκαια μέτρα για κάθε συνταξιούχο, έτσι λοιπόν με αυτές τις πολιτικές μας επιλογές δίνουμε δύναμη στον εργαζόμενο και αξιοπρέπεια στον συνταξιούχο.

Α. Λατινοπούλου: Τα σχολεία δεν είναι «πασαρέλα». - “Επαναφορά της στολής στα δημοτικά γυμνάσια και λύκεια.”

Τα σχολεία δεν είναι «πασαρέλα».
Ως ΦΩΝΗ ΛΟΓΙΚΗΣ ζητάμε το αυτονόητο:

Την εισαγωγή σχολικής ενδυμασίας από το δημοτικό έως το πανεπιστήμιο.
Οι λόγοι είναι πάρα πολλοί:

1. Μειώνει τις κοινωνικές και οικονομικές διαφορές στην εμφάνιση
   • Περιορίζει τη «σύγκριση» μεταξύ μαθητών μέσω ακριβών ρούχων, παπουτσιών και επώνυμων brands.
   • Ένας μαθητής δεν χρειάζεται να αισθάνεται ότι υστερεί επειδή φορά φθηνότερα ρούχα.
2. Περιορίζει την πίεση της μόδας και του καταναλωτισμού
   • Ειδικά στην εφηβεία, η εμφάνιση μπορεί να γίνει σημαντική πηγή κοινωνικής πίεσης.
   • Η στολή δημιουργεί έναν κοινό ενδυματολογικό κανόνα.
3. Ενισχύει την αίσθηση ότι το σχολείο είναι χώρος μάθησης
   • Η λογική είναι ότι ο μαθητής πηγαίνει στο σχολείο με συγκεκριμένο ρόλο και όχι για επίδειξη προσωπικού στυλ.
   • Δημιουργεί πιο «επαγγελματικό» και πειθαρχημένο περιβάλλον.
4. Ενισχύει την ταυτότητα και το αίσθημα του ανήκειν
   • Οι μαθητές εμφανίζονται ως μέλη μιας κοινότητας.
   • Σε αρκετές χώρες η σχολική στολή αποτελεί κομμάτι της σχολικής παράδοσης και ταυτότητας.
5. Μπορεί να περιορίσει τις καθημερινές συγκρούσεις για το ντύσιμο
   • Λιγότερες διαφωνίες για το τι είναι κατάλληλο ή ακατάλληλο για το σχολείο.
   • Ο κανόνας είναι σαφής και ίδιος για όλους.
6. Μπορεί να διευκολύνει την αναγνώριση μαθητών
   • Σε εκδρομές, αθλητικές δραστηριότητες και μετακινήσεις, είναι ευκολότερο να αναγνωρίζεται ποιος ανήκει σε μια σχολική ομάδα.
7. Συνδέεται με πειθαρχία και σχολικό κλίμα που θα τους είναι πολύ χρήσιμο στην μετάβασή τους από την εφηβεία στην εισαγωγή της ενήλικης ζωή τους.

 

Τέλος να σημειώσουμε σχολική στολή δεν θα είναι μία ελληνική ιδιομορφία. Εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες σε δημόσια σχολεία πολλών χωρών, από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία και τη Μάλτα μέχρι την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, τη Σιγκαπούρη, την Αυστραλία και τη Μαλαισία.

"Ξύπνα, πουλί μου, ξύπνησε κι έβγα στο παραθύρι/ έχω δυο λόγια να σου πω με πονεμέν' αχείλι - Η καταστροφή της Σμύρνης: 13-17 Σεπτεμβρίου 1922

Η καταστροφή της Σμύρνης: 13-17 Σεπτέμβρη 1922

"Ξύπνα, πουλί μου, ξύπνησε κι έβγα στο παραθύρι/ έχω δυο λόγια να σου πω με πονεμέν' αχείλι"

"Στα Βουρλά το κακό ξεκίνησε στις 29 Αυγούστου. Μπήκαν οι Τούρκοι στα σπίτια μας και μας έβαλαν φωτιά. Αργότερα μας είπαν ότι ήταν αντάρτες και μετά ήρθε ο τακτικός στρατός και μας μάζεψε. Μας έπιασαν όλους μαζί, τον πατέρα μου τον έσφαξαν, τον αδερφό μου τον έκαψαν, τους νέους τους μάζεψαν και τους πήραν στην Ανατολή. Όταν φύγαμε ήταν 16 Σεπτεμβρίου. Η αλήθεια είναι ότι οι Τούρκοι γείτονές μας δεν έφταιγαν σε τίποτα. Ήταν κλεισμένοι μέσα στα σπίτια τους και κλαίγανε κι αυτοί για το κακό που μας βρήκε. Το ποιος φταίει θα το πω με ένα στίχο από το ποίημα "Της Καταστροφής": "Δε νίκησαν την Ελλάδα οι Τούρκοι. Δεν μπορούσαν. Μα δε ήταν κι άνθρωποι. Την Ελλάδα νίκησαν, αδόξως, διχασμός, Λεβαντίνοι κι Ευρώπη".

Ο Βενιζέλος έκανε τη μεγαλύτερη καταστροφή. "Μέσα στη φλόγα του πολέμου, έπρεπε να γίνουν εκλογές στην Ελλάδα;" (Φιλιώ Χαϊδεμένου, Μικρασιάτισσα πρόσφυγας και ιδρύτρια του Λαογραφικού Μικρασιατικού Μουσείου)

13 Σεπτέμβρη του 1922, 31 Αυγούστου με το παλαιό ημερολόγιο, και στη Σμύρνη ξημέρωσε μαύρη μέρα. Επτά ημέρες μετά και την αποχώρηση του τελευταίου ελληνικού στρατιωτικού τμήματος από τη Μικρά Ασία, και μετά την είσοδο του κεμαλικού στρατού στη Σμύρνη, έλαβε χώρα μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες του ελληνισμού.

Ο Ελληνικός στρατός είχε ατάκτως υποχωρήσει και αναδιπλωθεί στο Αφιόν Καραχισάρ, στα μέσα του Αυγούστου. Ο ξεριζωμός ενός μεγάλου μέρους του χριστιανικού πληθυσμού, Ελλήνων και Αρμενίων, προς τη μικρασιατική ακτή, είχε ήδη ξεκινήσει. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο υπολόγιζε τους πρόσφυγες στους 250.000, ενώ στη Σμύρνη είχαν καταφθάσει 15.000 Αρμένιοι, που αναζήτησαν καταφύγιο στην αρμένικη κοινότητα.

Στη Σμύρνη, έφθαναν περίπου 30.000 πρόσφυγες την ημέρα, ήδη πριν από την κατάρρευση του ελληνικού μετώπου. Μια δήλωση, δίχως σχόλιο, του Έλληνα Υπάτου Αρμοστή Αριστείδη Στεργιάδη στον πρώην Νομάρχη Λέσβου και Διοικητή Χίου Γεώργιο Παπανδρέου, όταν ο δεύτερος του συνέστησε να ενημερώσει άμεσα τον ελληνογενή πληθυσμό για να φύγει: ο Στεργιάδης φέρεται να δήλωσε στον Παπανδρέου: "Καλύτερα να μείνουν εδώ, να τους σφάξει ο Κεμάλ, γιατί αν πάνε στην Αθήνα θ' ανατρέψουν τα πάντα."

Στις 6 Σεπτεμβρίου αναχώρησαν και οι τελευταίοι Έλληνες στρατιώτες, ενώ χιλιάδες πρόσφυγες ανέμεναν μάταια στην προκυμαία Κε της Σμύρνης τα πλοία που θα τους οδηγούσαν στα ελληνικά νησιά απέναντι.

Τότε εστάλησαν δύο αμερικανικά αντιτορπιλικά για να βοηθήσουν τους πρόσφυγες.

Οι ελληνικές αρχές της Σμύρνης αναχώρησαν στις 8 του μήνα, και στις 11 Σεπτέμβρη ξέσπασε στρατιωτικό κίνημα στη Χίο και στη Μυτιλήνη. Οι κινηματίες μεταφέρουν με όλο τον ελληνικό στόλο τους στρατιώτες στο Λαύριο, προκειμένου η επανάσταση να μεταφερθεί στην Αθήνα. Ακόμα και το θωρηκτό "Κιλκίς", που ναυλοχούσε στη Σμύρνη, μετέβη στη Σάμο για να επιβάλει την επανάσταση, παρά το γεγονός ότι οι καπνοί από την καταστροφή ήταν ορατοί στη Σάμο...

Στις 13 Σεπτεμβρίου, ο κεμαλικός στρατός πυρπολεί την αρμένικη συνοικία της Σμύρνης και γρήγορα η πυρκαγιά εξαπλώνεται στις χριστιανικές συνοικίες. Οι σφαγές ξεκίνησαν στην αρμένικη συνοικία του Αγίου Στεφάνου. Οι Τούρκοι έκλεισαν γύρω-γύρω τη συνοικία, για να μην διαφύγει κανείς: "Οι δρόμοι, που οδηγούσαν στην αρμένικη συνοικία, φυλάγονταν από Τούρκους στρατιώτες. Όσο διήρκησε η σφαγή, δεν επετράπη σε κανέναν η είσοδος.

Οι συγκλονιστικότερες στιγμές της τραγωδίας εκτυλίχθηκαν στον καθεδρικό ναό του Αγίου Στεφάνου, όπου είχαν καταφύγει περισσότεροι από 4.000 άνθρωποι. Οι Τούρκοι ζήτησαν από τους εγκλείστους να εξέλθουν και να παραδοθούν, οι δε Αρμένιοι, γνωρίζοντας, τι τους περίμενε, αρνήθηκαν. Δέχθηκαν τότε πυρά και χειροβομβίδες, ενώ στη συνέχεια οι Τούρκοι εισέβαλαν στον περίβολο και εντός του ναού, κατασφάζοντας και εκτελώντας. Όσοι επέζησαν, οδηγούντο, ανά 100 άτομα, στην πλατεία Διοικητηρίου, όπου και δολοφονούντο εν ψυχρώ από τα τουρκικά εκτελεστικά αποσπάσματα» (Τζορτζ Χόρτον, πρόξενος των ΗΠΑ στη Σμύρνη).

Η Σμύρνη ήταν μια πόλη-στολίδι: πριν από την καταστροφή, αριθμούσε 370.000 κατοίκους, εκ των οποίων 165.000 ήταν Έλληνες, 80.000 Οθωμανοί Τούρκοι, 55.000 Εβραίοι, 40.000 Αρμένιοι, 6.000 Λεβαντίνοι και 30.000 διάφοροι άλλοι ξένοι. Το εμπόριο ήταν η κύρια ασχολία των κατοίκων της, ενώ ο πολιτισμικός της πλούτος και η ατμόσφαιρά της την είχαν καθιερώσει ως έναν κοσμοπολίτικο προορισμό για τους Ευρωπαίους και τους Αμερικανούς ταξιδιώτες. Ας μου επιτραπεί η έκφραση: η Σμύρνη αποτελούσε ένα παράδειγμα υγιούς παγκοσμιοποιημένης πόλης, καθώς κατοικείτο από ανθρώπους διαφορετικών καταβολών και πεποιθήσεων, που όμως ζούσαν με αρμονία, μέσα στην ευημερία. Οι μαρτυρίες που έχουν διασωθεί, αποκαλύπτουν μια αγαστή συνύπαρξη μεταξύ των διαφορετικών στοιχείων του πληθυσμού.

Με την καταστροφή, όλα άλλαξαν. Οι διωγμένοι που έφταναν στην Αθήνα, έλεγαν ότι στην Τουρκία τους αντιμετώπιζαν ως Έλληνες, και στην Ελλάδα ως Τούρκους. Οι πρόσφυγες της Μικράς Ασίας έφεραν τον πλούσιο πολιτισμό τους στη χώρα μας και επηρέασαν καταλυτικά την ελληνική κοινωνία και τη διαμόρφωση της κουλτούρας της, αλλά δεν αντιμετωπίστηκαν με αγάπη από την αρχή. «Το διαφορετικό και το απ' αλλού φερμένο το φοβούνται οι άνθρωποι», έγραφε ο Ελύτης, και, παρ' ότι το Μονόγραμμα είναι ποίημα ερωτικό, ο στίχος μοιραία έρχεται στον νου.

"Υπό τον καύσωνα και εν μέσω δυσωδίας κατάκεινται εις αθλίαν κατάστασιν περί τας πέντε και πλέον χιλιάδας προσφύγων της Σμύρνης, και κυρίως των προαστίων της και των χωρίων του εσωτερικού της Μ. Ασίας". Με αυτόν τον τρόπο περιγραφόταν στις εφημερίδες της Αθήνας η άφιξη των προσφύγων στον Πειραιά. Η Αστυνομία προσπαθούσε να επιβάλει την τάξη με κάθε μέσον, ενώ πρώτο της μέλημα ήταν η προστασία των γυναικών που είχαν καταφθάσει εκεί δίχως τον πατέρα ή τον σύζυγό τους ή κάποιον άνδρα της οικογένειάς τους που θα μπορούσε να τις προστατεύσει από τον κάθε επιτήδειο.

Υπάρχουν μαρτυρίες για τα γαλλικά πλοία που ζητούσαν χρήματα από τους πρόσφυγες για να τους επιβιβάσουν. Το πρώτο πράγμα που έκαναν πολλοί "λεβέντες" στην Αθήνα, ήταν να βρουν κατατρεγμένες γυναίκες και να τις σπρώξουν στην πορνεία. Η εκμετάλλευση του ανθρώπου από άνθρωπο, αυτό το παλιό λατινικό «ο άνθρωπος για τον άνθρωπο είναι λύκος» βρίσκει εδώ το νόημά του. Στο λιμάνι της Σμύρνης δεν υπήρξε ο απλός «συνωστισμός" που οι ανιστόρητοι βολεμένοι περιγράφουν σε σχολικά βιβλία. Τα ντοκουμέντα είναι εδώ και αποκαλύπτουν το μέγεθος της τραγωδίας.

Ενενήντα τρία χρόνια μετά, η Χίος, η Μυτιλήνη, το Αγαθονήσι, το Φαρμακονήσι, η Κως γίνονται μάρτυρες μιας ακόμα τραγωδίας. Και μπορεί η φωτιά να μην φαίνεται ως εκεί από τη Συρία, αλλά ο πόλεμος ένα πρόσωπο έχει. Χρέος μας να θυμόμαστε.

Ακολουθεί απόσπασμα της μαρτυρίας του Παναγιώτη Μαρσέλου, επιζήσαντα, όπως δημοσιεύεται στο εκτενέστατο και εξαιρετικό αφιέρωμα της «Lifo» για τη Μικρασιατική καταστροφή, απ' όπου και οι φωτογραφίες:

"Όταν μπήκαν τα τουρκικά στρατεύματα μέσα στη Σμύρνη και άρχισαν και σκοτώναν και λεηλατούσαν, στα Ταμπάχανα επαρουσιάσθη μια πυρκαγιά. Έτρεξαν οι αντλίες να τη σβήσουν, αλλά, δυστυχώς, αντί να τη σβήσουν, την άναβαν περισσότερο∙ έριχναν πετρέλαια και βενζίνες.

Η φωτιά προχωρούσε. Ο κόσμος, που ήταν χωμένος μέσα στα σπίτια, εξαναγκάστηκε και βγήκε στους δρόμους και τραβήξαν όλοι στην παραλία. Στο λεγόμενο "Κορδόνι" συγκεντρώθηκε όλος ο πληθυσμός. Και εκεί έφταξε η φωτιά. Από τη μια μεριά και την άλλη του δρόμου είχαν βάλει φωτιές. Όταν έφταξε η φωτιά κι εκεί, ο κόσμος προσπαθούσε να βγεί όξω από την πόλη, πηγαίνοντας στη φρουρά κοντά. Οι φρουροί τούς σκοτώναν και δεν τους άφηναν να σπάσουν τη ζώνη, να βγούνε όξω και να φύγουν από κει.

Από την άλλη μεριά ήταν η φωτιά, δεν μπορούσαν να περάσουν, να φύγουν. Τότε, όσοι ξέραν μπάνιο, πέφταν στη θάλασσα. Αν τους βλέπαν οι Τούρκοι, τους σκότωναν μέσα εκεί. Εάν δεν τους βλέπαν, έφταναν στα συμμαχικά πολεμικά καράβια που ήταν αραγμένα και υποστήριζαν τους Έλληνες. Τους άφηναν και σκαρφαλώναν απάνω στα καράβια και μόλις μπαίναν μέσα, τους ξανάριχναν στη θάλασσα!

Άλλοι πνιγόντουσαν κι άλλοι έβγαιναν πάλι όξω. Οι Άγγλοι, οι Γάλλοι και Ιταλοί καθόντουσαν στα καφενεία και γλεντούσαν. Κάποια στιγμή έσπασε η ζώνη και άφησαν τον κόσμο να βγει προς τα όξω. Μετά από δυο-τρεις ημέρες ήρθε μια διαταγή να κατεβούν στην παραλία για να φύγουνε. Διώξαμε τον πατέρα μας, τη μητέρα μας, την αδελφή μας για την παραλία και μείναμε εκεί τα δύο αδέλφια. Μετά από μια ώρα φύγαμε κι εμείς και πήγαμε προς την παραλία.

Φτάνοντας στην Πούντα μας πιάσαν Τούρκοι πολίτες και μας κλείσαν μέσα σε κάτι φυλακές. Κατά τις δέκα η ώρα το βράδυ μας βγάλαν και μας πήγαν στο εστιατόριο.

Η σφαγή συνέχιζε∙ γδύναν, παίρναν ρούχα, παπούτσια. Αφήναν τον κόσμο, που δεν εσκότωναν, γδυτό. Κατεβαίνω στο ποτάμι και πάω σε μια γούβα που είχε νερό μέσα, αλλά κι ένα ελληνικό πτώμα που από την πολυκαιρία είχε πρηστεί και είχε σπάσει. Ωστόσο, δεν άντεχα τη δίψα∙ ήπια και γέμισα ένα καπέλο και το πήγα στον αδελφό μου. Ήπιε κι εκείνος και τα λίπη από το σπασμένο πτώμα κολλούσαν στα χείλη μας!

Γαλανιάδη Εύα