Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026

Λατινοπούλου: - «Μόνον οι κομμουνιστές έκαναν παιδομάζωμα κι άρπαζαν τα παιδιά από τις οικογένειές τους για να τα στρατολογήσουν» - ΒΙΝΤΕΟ


 

 Μόνον οι κομμουνιστές έκαναν παιδομάζωμα κι άρπαζαν τα παιδιά από τις οικογένειές τους για να τα στρατολογήσουν.

• ⁠Υπάρχει δυσανάλογη τιμή όταν πρόκειται για τους αριστερούς σε σχέση με τους δεξιούς. Αυτό πρέπει να τελειώνει, οι κομμουνιστές έχουν κάνει και εγκλήματα.

• ⁠Αν είναι να τιμήσουμε δεξιούς εκεί γίνεται γαργάρα. Για τους κομμουνιστές και αγάλματα και μνημεία πάρα τα εγκλήματά τους.

• ⁠7 χρόνια ζητάω να προβληθεί η ταινία “Ελένη” στη δημόσια τηλεόραση αλλά δεν θέλουν. Η Ελένη δεν εκτελέστηκε; Εκεί δεν βλέπω να υπάρχει ευαισθησία.

• ⁠Η ανοχή μας στη μονόπλευρη «ευαισθησία» προς αριστερούς και κομμουνιστές τελείωσε. Ας το καταλάβουν.

Λατινοπούλου: «Ας της φυτέψει κάποιος μια σφαίρα στο κεφάλι: - Έτσι αντιλαμβάνονται βλέπετε κάποιοι αριστεροί τη Δημοκρατία»


 



«Ας της φυτέψει κάποιος μια σφαίρα στο κεφαλι»

Έτσι αντιλαμβάνονται βλέπετε κάποιοι αριστεροί τη Δημοκρατία.

Αυτοί είναι, ήταν και παραμένουν. Αμετανόητοι φασίστες με δυσανεξία στην διαφορετική άποψη.

Όμως ως εδώ. Πλέον σε αυτά τα υποκείμενα το λόγο έχει η δικαιοσύνη.

Όχι για μένα αλλά για να μην επιτρέψουμε να κυριαρχήσει το σκοτάδι που αυτοί επιθυμούν.

Δεν θα μας φιμώσει κανείς.

Ελληνοτουρκικά: H Παγίδα του Θουκυδίδη:- Βαδίζοντας προς το μοιραίο. - Αιχμάλωτοι της ίδιας παγίδας


 Ήταν μια σπάνια και ασυνήθιστη στιγμή: Οι πρέσβεις των ΗΠΑ, της Τουρκίας και του Ισραήλ στην Ελλάδα να κάθονται ο ένας δίπλα στον άλλον, μαζί με τον Διευθυντή Πολιτικών Υποθέσεων του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, τον πρέσβη Κυριάκο Λουκάκη, να παίρνουν τον λόγο ο ένας μετά τον άλλον και να μιλούν δημόσια για τις προϋποθέσεις της ειρήνης στην ταραγμένη ανατολική Μεσόγειο! Αυτά που ειπώθηκαν είχαν, προφανώς, μεγάλο ενδιαφέρον.

Αλλά ήταν κυρίως η ίδια η κοινή παρουσία των τριών πρέσβεων που προκάλεσε το ενδιαφέρον και γέμισε ασφυκτικά την μεγάλη αίθουσα του ξενοδοχείου «Μεγάλη Βρετανία» όπου φιλοξενήθηκε η χθεσινοβραδινή εκδήλωση του «Δικτύου για την Μεταρρύθμιση» της Άννας Διαμαντοπούλου. Και οι τρεις πρέσβεις είναι βετεράνοι των διπλωματικών υπηρεσιών στην χώρα τους, με μεγάλη εμπειρία και ειδικό βάρος στις προσωπικές τους απόψεις.

Τι είπαν

Ο Τζέφρεϊ Πάιατ, που πήρε πρώτος τον λόγο, διαβεβαίωσε το ακροατήριο για το ανανεωμένο ενδιαφέρον της χώρας του για την ειρήνη στην περιοχή αλλά και για την δημιουργία εναλλακτικών διαύλων ενέργειας, ενώ φρόντισε να επαναλάβει εμφατικά την διατύπωση της επιστολής Πομπέο, πως οι ΗΠΑ εγγυώνται την ασφάλεια, την ευημερία και την δημοκρατία στην Ελλάδα.
Ο Μπουράκ Οζουγκεργκίν, ο Τούρκος πρέσβης, μίλησε για την ανάγκη να υπάρχουν στην περιοχή «ξεκάθαρες» θαλάσσιες ζώνες και αεροδιάδρομοι και να γίνει δίκαιη μοιρασιά των φυσικών πόρων.
Και ο πρέσβης του Ισραήλ Γιόσσι Αμράνι κάλεσε με έμφαση τις ΗΠΑ να επανέλθουν στον ρόλο ενός «έντιμου διαιτητή» στην περιοχή και να μην αναθέτουν σε τρίτες χώρες ρόλους που οι ίδιες πρέπει να παίξουν, ενώ για την Ελλάδα εξέφρασε την άποψη ότι πρέπει να διεκδικήσει έναν ισχυρό περιφερειακό ρόλο αξιοποιώντας τις σχέσεις της με τα Βαλκάνια και τους παραδοσιακούς («από την εποχή του Ανδρέα Παπανδρέου») δεσμούς με τον αραβικό κόσμο.

 Σκοτεινά σύννεφα

Και σε όλες τις τοποθετήσεις, φυσικά, έγινε αναφορά για τον eastmed. Ο Αμερικανός πρέσβης επανέλαβε την θερμή υποστήριξή του. Ο Τούρκος πρέσβης τον χαρακτήρισε αμφίβολο και εμπορικά επισφαλή.
Ένας κοινός τόπος, πάντως, υπήρχε σε όλες τις εισηγήσεις. Πώς   Πώς ο απόηχος της αραβικής άνοιξης αφήνει πληγές που δεν κλείνουν, κρίσεις που δεν έχουν ορατή λύση, στην Συρία και την Λιβύη. Πώς ο ανταγωνισμός ΗΠΑ και Ρωσίας στην ανατολική Μεσόγειο έχει πάρει νέες διαστάσεις. Και πώς η νέα πραγματικότητα της τελευταίας δεκαετίας, η ανακάλυψη σημαντικών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην περιοχή, αντί να γίνει καταλύτης επίλυσης διαφορών, όπως πολλοί είχαν ελπίσει, στο Κυπριακό για παράδειγμα, έγινε μεγεθυντικός φακός που ενισχύει και περιπλέκει τα προβλήματα. Από ελληνικής πλευράς, τονίστηκε, ως ο σημαντικότερος από τους νέα παράγοντες κινδύνου, το εξωφρενικό από άποψης διεθνούς δικαίου και γεωγραφίας Τουρκο-Λιβυκό σύμφωνο.

Αιχμάλωτοι της ίδιας παγίδας

Την συζήτηση πυροδότησε μια ιδέα που έριξε στο τραπέζι η Άννα ΔιαμαντοπούλουΕπικαλέστηκε τον καθηγητή του Χάρβαρντ Γκράχαμ Αλισον και το πολυσυζητημένο βιβλίο του «η παγίδα του Θουκυδίδη», το οποίο προκάλεσε συζητήσεις για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο στο Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τον Άλισον αυτό που οδήγησε στον Πελοποννησιακό πόλεμο- η άνοδος της δύναμης της Αθήνας και ο φόβος που αυτή η άνοδος προκάλεσε στην Σπάρτη- είναι ένα μοτίβο που έχει επαναληφθεί πολλές φορές στην ιστορία. Και 9 φορές στις 10, οι δυνάμεις που έχουν εμπλακεί σε μια παρόμοια δυναμική έχουν οδηγηθεί εν τέλει σε πολεμική σύγκρουση.
Ο Αμερικανός καθηγητής έγραψε το βιβλίο του, βέβαια, για να αναλύσει το ενδεχόμενο ενός αμερικανο-σινικού πολέμου. Το ερώτημα που τέθηκε, όμως, στην συζήτηση των πρέσβεων, ήταν μήπως και στην περιοχή μας έχουμε εμπλακεί, Αθήνα και Άγκυρα, σε μια παρόμοια διαδικασία, αιχμάλωτοι της ίδιας παγίδας, βαδίζοντας προς το μοιραίο. Και αν ναι, πώς μπορούμε να αναστρέψουμε την φορά.

EUROKINISSI
.


Το ερώτημα τέθηκε, οριστική απάντηση δεν δόθηκε, αλλά ενδιαφέρουσες ιδέες ακούστηκαν. Μία ήταν η επιβεβαίωση της ανάγκης για πολιτική συνεννόηση και συναντίληψη στο εσωτερικό της χώρας, στην οποία επέμεινε ο πρώην ΥΕΘΑ, ναύαρχος Αποστολάκης. 
Η άλλη ήταν η ανάγκη διαρκούς φροντίδας για κανάλια επικοινωνίας και διάλογο που μπορούν να εκτονώσουν υψηλές εντάσεις, για την οποία μίλησαν ο πρέσβης Παύλος Αποστολίδης και ο καθηγητής Δημήτρης Καιρίδης.
Η Άννα Διαμαντοπούλου υποστήριξε ότι μια πολυμερής συνεργασία, με οικονομικό όφελος για όλους, αντίστοιχη της συνεργασίας για τον άνθρακα και τον χάλυβα στην μεταπολεμική Ευρώπη, θα μπορούσε να δώσει πλαίσιο επίλυσης διμερών διαφορών που, από μόνες τους, μοιάζουν άλυτες.
Και η συζήτηση κατέληξε με την αναγνώριση της ανάγκης να διατυπωθεί μια νέα στρατηγική ιδέα, μια πρόταση που ανατρέπει από τα δεδομένα, να κινείται «outofthebox», όπως ήταν στον καιρό της, το 1999, η στρατηγική του Ελσίνκι για να αναστρέψει την δυσοίωνη φορά των πραγμάτων στα δεδομένα της περιοχής

Καταπέλτης κατά της κυβέρνησης, πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης: - Αναζητείται η Ελληνική Δικαιοσύνη - Εξωφρενικές καθυστερήσεις, αρνησιδικίες και αποφάσεις που ξεπερνούν τα όρια του χρόνου, του Νόμου και της Λογικής


 

*Γιώργος Ε. Κουβελάκης 

Παθογένειες, υστερήσεις και σύγχρονες προκλήσεις της ελληνικής δικαιοσύνης. Το αποτύπωμα που αφήνει το δικαστικό μας σύστημα δεν κάνει κανένα υπερήφανο.

1. Zητείται Δικαιοσύνη

Έρευνες, μελέτες, καταδίκες, στατιστικές, δείχνουν και αποδεικνύουν:

Όπως γράφει στο constitutionalism.grστη χώρα μας έχουμε 37 δικαστές ανά 100.000 κατοίκους, ενώ ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 17 δικαστές ανά 100.000 κατοίκους, για μια απόφαση δικαστηρίου χρειάζονται 450 ημέρες στην Ε.Ε., στην Ελλάδα πάνω από 1.600 ημέρες.

Σύμφωνα με άλλη μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας, που εκπονήθηκε κατόπιν αιτήματος της Ελληνικής Κυβέρνησης, χρειάζονται στα ελληνικά δικαστήρια 1400 ημέρες, μέχρι την τελεσιδικία μιας απόφασης και 1711 ημέρες από την κατάθεση της αγωγής μέχρι την εκτέλεση της απόφασης. Η Παγκόσμια Τράπεζα κατατάσσει τις επιδόσεις της ελληνικής δικαιοσύνης στην 146η θέση παγκοσμίως.

Ο αριθμός των υποθέσεων που εισάγονται ετησίως υποχωρεί σταθερά κατ’ έτος: Στο Πρωτοδικείο από 342.539 το 2014,έτος κορύφωσης της κρίσης, στις 200.000 το 2019 και στις 126.869 έως τον Οκτώβριο του 2020. Στο ΣτΕ από 4.675 το 2016 προσφυγές, στις 3.521 το 2019 και στις 2.365 το 2020 (Στοιχεία Υπουργείου Δικαιοσύνης). Στην εθιμική αναφορά «η ανεξάρτητη Δικαιοσύνη», το 70% των πολιτών μας απαντά ότι η δικαιοσύνη δεν είναι ανεξάρτητη από την εκάστοτε Κυβέρνηση και τα κέντρα ισχύος (Έρευνα Κοινής Γνώμης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας). Στην Ε.Ε. το 36% των πολιτών εκτιμά ότι η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης είναι κακή έως πολύ κακή.

Οι Βρυξέλλες αμφισβητούν τις επιδόσεις της Ελλάδας στο Κράτος Δικαίου (λειτουργία της Δικαιοσύνης, υποκλοπές, κ.ά.). Εξέχων αξιωματούχος της Ε.Ε. θεωρεί ότι το πρόβλημα της Ελλάδος δεν είναι τόσο η Δημόσια Διοίκηση όσο η Δικαιοσύνη και δεν εννοεί μόνο τις καθυστερήσεις. Από τους πιο αξιόπιστους παράγοντες της οικονομίας έρχεται οξύτατη κριτική [Παπαλεξόπουλος, Πρόεδρος ΕΒΕ, Στουρνάρας, Διοικητής Τράπεζας]. Ο Βασίλης Ράπανος, οικονομολόγος καθηγητής, δεν πείθεται από το γνωστό, προς ανοήτους, απόφθεγμα Κλίντον. Είναι οι θεσμοί, υποστηρίζει, που λείπουν ή δυσλειτουργούν, το πρόβλημα.

Το αποτύπωμα που αφήνει το δικαστικό μας σύστημα δεν κάνει κανένα υπερήφανο. Δεν μας λείπουν δικαστές, οι υποθέσεις σταθερά μειώνονται. Τα χρόνια προβλήματα που παρέμειναν άλυτα, έβγαλαν στην επιφάνεια και τις κρυμμένες παθογένειες. Τα προβλήματα που δεν λύνονται και παραπέμπονται στο μέλλον διαβρώνουν τελικά όλο το σύστημα. Έτσι η Δικαιοσύνη είναι αντιμέτωπη με τους παραδοσιακούς της δαίμονες, μαζί με αυτούς της κακοχωνεμένης νεωτερικότητας.

Το δικαστικό οικοδόμημα στηρίζεται σε τρεις πυλώνες, τους Ανθρώπους, τις Διαδικασίες, της Υποδομές.

Θα αρχίσω από τις διαδικασίες και θα πάω μετά στους ανθρώπους.

Στις διαδικασίες και στους δικονομικούς κανόνες ξεχάστηκε η ουσία, δηλαδή η αναζήτηση της αλήθειας, που μόνο αυτή νομιμοποιεί τη λειτουργία του οποιουδήποτε δικαστικού συστήματος. Η δικονομία δεν μπορεί να είναι σε διαμάχη με την αλήθεια, στεγνή γραφειοκρατία και αυτοσκοπός. Διατάξεις της δικονομίας κάνουν την ανεύρεση της αλήθειας μεγάλη περιπέτεια και προκαλούν κακοδικίες και αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Ας δούμε επιτέλους την πολιτική δικονομία από οπτική γωνία που διαφέρει από την τρέχουσα, με άλλη εστίαση και άλλο φακό. Αναφέρομαι κυρίως στην Πολιτική Δικονομία διότι η εκδίκαση των ιδιωτικών διαφορών είναι ο κύριος όγκος του δικαστικού έργου, αφορά την τρέχουσα δραστηριότητα των πολιτών. Εκεί παίζεται το στοίχημα απονομής της Δικαιοσύνης.

Σελίδες από το βιβλίο κατορθωμάτων των δικχαστηρίων μας έχουν διαβαστεί και από το Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στο οποίο κατέφυγαν απηυδισμένοι συμπολίτες μας. Η Ευρώπη, μαζί με άλλα καλά είναι το μέτρο σύγκρισης των δικών μας πεπραγμένων. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. έχει καταδικάσει επανειλημμένα την Ελλάδα, όχι μόνο για εξωφρενικές καθυστερήσεις επίλυσης δικαστικών διαφορών, ισοδυναμούσες με αρνησιδικία, αλλά και για υπερβολική προσκόλληση στους τύπους εις βάρος της αλήθειας. Πότε θα αντιληφθούμε κι εμείς ότι οι ισχύοντες δικονομικοί κανόνες εγκλωβίζουν τους δικαστές σε μία ασφυκτική περίφραξη που τους παγιδεύει σε ένα στενό ορίζοντα και αφόρητη τυπολατρεία;

Εντούτοις, εκατοντάδες, ίσως και η πλειονότητα των αποφάσεων, εκδίδονται εγκαίρως χωρίς λάθη νομικά ή πραγματικά. Είναι το έργο πολλών δικαστών που με το μόχθο τους ξεπερνούν και τον όγκο της δουλειάς και τις δυσκολίες της.

Υπάρχουν όμως και αποφάσεις που ξεπερνούν τα όρια του χρόνου, του Νόμου και της Λογικής. Αυτές ξεσηκώνουν κριτικές και αμφισβητήσεις σε πολλά επίπεδα και χρωματίζουν με το δικό τους σκούρο χρώμα το δικαστικό μας σύστημα. Η κριτική, ενόψει του ιδανικού της Δικαιοσύνης, βέβηλη, πάντα πικρή, αλλά και καθήκον για όσους πεισματικά εξακολουθούν να πιστεύουν σ’ αυτό. Οι καθυστερήσεις ακυρώνουν αυτό που θεωρούμε έλλογο και νόμιμο Κράτος, πλήττουν τη λειτουργία του, ως προστατευτικού πλαισίου για την ανάπτυξη του ατόμου, της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος έχουν προταθεί πολλές σημαντικές ιδέες (ψηφιοποίηση, νέοι δικαστικοί χάρτες) κλπ. Από τις πολλές αιτίες καθυστερήσεων θα σταθώ σ’ αυτή που οφείλεται στον ίδιο τον δικαστή. Είναι αυτή που δεν θέλουμε να παραδεχτούμε, γιατί πονάει πολύ. Σε αυτό με ώθησαν τα στατιστικά στοιχεία που δείχνουν ότι ο αριθμός των υπηρετούντων δικαστών είναι υπερεπαρκής και ότι μειώνονται συνεχώς οι αριθμοί των υποθέσεων που εισάγονται προς εκδίκαση και μετά το τέλος της οικονομικής κρίσης, είτε στα Πρωτοδικεία, είτε στο Συμβούλιο Επικρατείας. Οι διαμαρτυρίες όμως για καθυστερήσεις και οι καταδίκες από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δ.Α. αυξάνονται. Οι αριθμοί εκτός από την ακριβή εικόνα της πραγματικότητας που δείχνουν, διηγούνται ιστορίες προειδοποιητικές και πάντως ενδιαφέρουσες.

Δεν είναι ακριβές ότι παλαιότερα, ακόμη και πριν τους παγκόσμιους πολέμους, ο ρυθμός της δικαστικής λειτουργίας ήταν ταχύτερος. Συχνά η τύχη των υποθέσεων εξαρτάτο από το «πού θα πέσεις». Είναι το πρώτο σχόλιο δικηγόρων και όσων γνωρίζουν τα πράγματα. Είναι και αυτό ένας παράγοντας της ανασφάλειας του Δικαίου στον τόπο μας, δείχνει δε και τη σημασία που αποκτά σε εποχές που οι θεσμοί υποχωρούν, ο προσωπικός ρόλος του ακέραιου, επιμελούς και καταρτισμένου δικαστή.

Γενικά, οι δικαστές έχουν το δικό τους modus operandi (τρόπος εργασίας). Κατά κανόνα αποστρέφονται το γρήγορο. Φοβούνται, ότι θα δώσουν την εντύπωση επιπολαιότητας, βιαστικής ενέργειας. Στον δικό τους κόσμο, ήταν κι αυτό τμήμα της εικόνας, που ο δικαστής οφείλει να δείχνει προς την κοινωνία. Η ανανέωση των γενεών από μόνη της, υπόγεια εκσυγχρόνισε πολλά. Παρέμειναν όμως συνήθειες, βαθιά ριζωμένες, μέσα στις οποίες οι δικαστές αισθάνονται άνετα και ασφαλείς. Το να ξεμάθουν αυτές τις συνήθειες δεν είναι εύκολο και δύσκολα αντιμετωπίζεται νομοθετικά. Το να ξεμάθεις είναι πιο δύσκολο από το να μάθεις. Η ανθρώπινη φύση προτιμάει τη ρουτίνα και η ρουτίνα έχει τη δύναμη να μετατρέπει την αίσθηση καθήκοντος, τον ενθουσιασμό των νέων και τις ευαισθησίες τους, σε γραφειοκρατική διαδικασία.

Υπάρχουν υποθέσεις που περιμένουν ορισμό δικασίμου και άλλες που δικάστηκαν. Οι δεύτερες είναι το αντικείμενο αυτού του άρθρου. Πόσος χρόνος μεσολαβεί μεταξύ της δίκης και της διάσκεψης του Δικαστηρίου προς απόφαση, που πρέπει βεβαίως να είναι βραχύς για να έχουν κάποια αξία οι δημόσιες συνεδριάσεις, οι καταθέσεις των μαρτύρων κλπ. Και μετά τη διάσκεψη πόσος χρόνος χρειάζεται μέχρι τη δημοσίευση της απόφασης;

Ο μόχθος πολλών επιμελών δικαστών έδειξε ότι οι εισηγητές και των πιο δύσκολων υποθέσεων δεν χρειάζονται παρά λίγες ημέρες, από τις οποίες έχουν αφιερώσει μερικές ώρες στην υπόθεση. Και η δικάζουσα σύνθεση του δικαστηρίου δε χρειάζεται αμέτρητες ώρες για να αποφασίσει. Γιατί λοιπόν μήνες; Πόσο κοντά σε όσα αποφασίστηκαν στη διάσκεψη είναι μία απόφαση που συντάσσεται και δημοσιεύεται μετά από μήνες; Ο χαμένος χρόνος έφυγε, με κόστος πολύ, δεν μπορεί να αναζητηθεί παρά μόνο από ιδιοφυείς λογοτέχνες.

Αιώνες πριν, η λύση που βρέθηκε ήταν ριζική. Στη Νομοθεσία του Καρλομάγνου όταν ο δικαστής καθυστερεί την έκδοση αποφάσεώς του, ο διάδικος ενάγων εγκαθίσταται στο σπίτι του δικαστή, «όπου ζει δια τραπέζης, κοίτης και εξόδων του δικαστή». Η εκτίμηση της σημασίας του χρόνου ήταν η αιτία που το Σύνταγμα του 1952 προέβλεπε την έκδοση ειδικού νόμου για την προστασία ξένων επενδύσεων.

Ο Νόμος αυτός εκδόθηκε και προέβλεπε την προσφυγή σε διεθνή διαιτησία προς αποφυγή του αργού ρυθμού απονομής της Δικαιοσύνης. Στην προσεχή αναθεώρηση του Συντάγματος οι επενδύσεις που γίνονται για μεγάλα παραγωγικά έργα (και όχι για αγορά ακινήτων), ιδιαίτερης σημασίας για την εθνική οικονομία, νομίζω ότι αξίζει να προσεχθούν για να σταματήσουν οι σημερινές ατέλειωτες προσφυγές σε διάφορες δικαιοδοσίες, που καταλήγουν, όχι σπάνια, στη ματαίωση των έργων. Πέραν των καθυστερήσεων, το σκεπτικό, η ουσία ορισμένων αποφάσεων προκαλούν ερωτηματικά. Δεν είναι βέβαια ο κανόνας, είναι όμως χαρακτηριστικές και για την εκτίμηση του πραγματικού και για τον νομικό συλλογισμό.

Ο αείμνηστος καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου Στ. Τσακυράκης έγραψε: «η δικαστική λειτουργία αδυνατεί να επιτελέσει το βασικό έργο της, δηλαδή να επιλύσει τις διαφορές των πολιτών σε εύλογο χρόνο. δεν έχουμε απλώς καθυστερήσεις, έχουμε αρνησιδικία». Γίνεται πιο αυστηρός ακόμη, επισημαίνοντας ότι, «η πιο αποτυχημένη λειτουργία αναδεικνύεται με ορισμένες αποφάσεις της, σε αποφασιστικό πολιτικό παράγοντα». Όχι σπάνια, και πάντως σε χαρακτηριστικές περιπτώσεις, έγκριτοι νομικοί σχολιαστές, διακρίνουν σε δικαστικές αποφάσεις προφανή νομικά σφάλματα, αβάσιμες ή ατελείς εκτιμήσεις του πραγματικού, πλήρη περιφρόνηση ως προς το χρόνο επιδικίας. Όταν αυτό συμβαίνει το Δικαστήριο δεν είναι πια δικαιοδοτικός θεσμός Κράτος – Δικαίου στην υπηρεσία των πολιτών, εν ονόματι των οποίων υποκρινόμαστε ότι εκτελούνται οι δικαστικές αποφάσεις, αλλά ένα Δικαστήριο με το νόημα που έδωσε ο Κάφκα (Δίκη) δηλαδή μια εξουσία που δικάζει επειδή έχει τη δύναμη από την οποία και μόνο αντλεί νομιμοποίηση.

Η απώλεια της εμπιστοσύνης, της πίστης, ότι θα βρεις το δίκιο σου και σε χρόνο που η δικαίωσή σου θα έχει κάποια αξία, διαρρηγνύει τον σύνδεσμο του πολίτη με το θεσμικό πλαίσιο. Οι δικαστικές δυσλειτουργίες πηγαίνουν βαθιά, διότι οι πολίτες δεν χάνουν μόνο την εμπιστοσύνη τους στο δικαστικό σύστημα, αλλά σταδιακά γενικότερα στους δημοκρατικούς – αντιπροσωπευτικούς θεσμούς, από τους οποίους αποξενώνονται γιατί είναι μακρινοί, αδιάφοροι, αβέβαιοι. Και Πρόβλημα Δημοκρατίας λοιπόν.

Δεν πρέπει να καθυστερήσουμε άλλο να πιάσουμε τα καυτά κάρβουνα. Οι συνθήκες είναι συνθήκες ναυαγίου, μας το φωνάζουν όλοι, από μέσα και απ’ έξω.

Παλαιότερα τους επισκέπτες στο Μεγάλο Μετέωρο τους ανέβαζαν με μαγκάνι. Όταν ρωτούσαν τον καλόγερο που το χειριζόταν, κάθε πότε αλλάζει το σχοινί, απαντούσε, όταν σπάσει. Περιμένουμε να σπάσει το σχοινί; Πόσο ακόμη θα εξακολουθούμε να ζούμε σε διαφορετικό χρόνο από τον υπόλοιπο κόσμο;

Είναι εποχή ολιγοπιστίας, οι αλλαγές πιο δύσκολες, όλο και λιγότερο γίνονται αποδεκτές. Η πολιτική έχει χάσει κύρος και αυθεντία.

Όμως έχουμε να κάνουμε με πολύ συγκεκριμένη πρόκληση. Δεν επιτρέπεται να ακούσουμε πάλι τον μελαγχολικό σαρκαστικό αφορισμό «αυτή είναι η Ελλάδα», «Τι ψάχνεις;». Οφείλουμε «έτσι σοφοί που γίναμε (;) με τόση πείρα (;)» να δώσουμε συγκεκριμένες απαντήσεις και ελπίζω ότι είμαστε πια ώριμοι, κυβερνώντες, κυβερνώμενοι, δικαστές, συνήγοροι κ.ά., να αναμετρηθούμε με τα προβλήματα και με τους εαυτούς μας. Η μεταρρύθμιση στη Δικαιοσύνη δεν αρκεί να προχωρήσει σε μικρές, χωρίς συνοχή αλλαγές στους Κώδικες. Χρειάζεται μια άλλη οπτική και κυρίως να φύγουμε από τη Δικαιοσύνη των περιπεπλεγμένων διαδικασιών, προς τη Δικαιοσύνη που αναζητεί αυτεπαγγέλτως την αλήθεια στην πολιτική και ποινική δίκη.

Μάθαμε πια ότι κάθε προσπάθεια διόρθωσης θεσμικών ελλειμμάτων, εσφαλμένων πρακτικών και αλλαγής παγιωμένων συνηθειών και συνθηκών, θα συναντήσει αντιδράσεις, όχι μόνο στο επίπεδο ιδεών και αντιλήψεων αλλά και διότι η ρουτίνα της συνήθειας έχει αποκτήσει ισχύ και έχει δημιουργήσει συμφέροντα.

Η μελέτη της επίλυσης των προβλημάτων απαιτεί συνδρομή μιας ομάδας εμπνευσμένης και εμπνέουσας. Αφού αφήσουμε τη δικονομική προσέγγιση στην απονομή της Δικαιοσύνης και αναζητήσουμε την ουσία, θα αλλάξουν οι συντεταγμένες της Δικαιοσύνης και τα σημεία που την ορίζουν. Μετά οι παραδοσιακοί εμπειρογνώμονες και σύμβουλοι ας παραμερίσουν, θα είναι χρήσιμοι για την κριτική.

Έχουμε τους καλύτερους εκπαιδευμένους νέους νομικούς. Μας χρειάζονται και άλλες ειδικότητες για τα οργανωτικά θέματα, στατιστικοί, προγραμματιστές, αναλυτές δεδομένων κ.ά. Η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση συμβαίνει ήδη. Στις ΗΠΑ οι αλγόριθμοι έχουν αναλάβει υπηρεσία στη Δικαιοσύνη.

2. Οι «αξιόποινες» νομοθετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης

Ακούσαμε στη Βουλή οργισμένο τον Υπουργό Δικαιοσύνης να παρουσιάζει τις νομοθετικές του προτάσεις για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας. «Μέχρι τώρα οι νόμοι απέβλεπαν στην προστασία των εγκληματιών» είπε. Το δικό του σχέδιο νόμου «αποβλέπει στην προστασία των θυμάτων» πρόσθεσε. Πώς θα προστατεύσει τα θύματα; Τι εννοεί; Με την αυστηροποίηση των ποινών; Τον άνευ ετέρου εγκλεισμό στις φυλακές;

Μήπως, πρόθυμος δέκτης του νομιζόμενου θυμού της κοινωνίας, απομακρύνεται επικίνδυνα από τις αρχές του Κράτους Δικαίου; Πιστεύαμε ότι οι τιμωρίες που επιβάλλονται από την οργανωμένη κοινωνία έχουν άλλες αναφορές.

Στην Ελλάδα κυκλοφορεί ο μύθος της ατιμωρησίας, στον οποίο φαίνεται ότι πιστεύουν πολλοί, και τον οποίο άλλοι εκμεταλλεύονται για τους δικούς τους σκοπούς. Η πραγματικότητα όμως, οι αριθμοί διαψεύδουν αυτό τον μύθο. Ανά 100.000 κατοίκους ο αριθμός των κρατουμένων στις φυλακές μας είναι ανώτερος και σε μερικές περιπτώσεις πολύ ανώτερος από πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενώ μεταξύ των 48 κρατών-μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης ο αριθμός των κρατουμένων στις φυλακές εκινείτο κοντά στο μέσο όρο, που είναι 104 κρατούμενοι ανά 100.000 κατοίκους, στην Ελλάδα είναι 106/100.000 στη Γαλλία 107, στην Ιταλία πολύ λιγότεροι 90, στη Γερμανία 67, στην Ολλανδία 59. Στην Τουρκία 365. Σε ποιος θέλουμε να μοιάσουμε;

Ακούσαμε πάλι, «θα πατάξουμε το έγκλημα. Μηδενική ανοχή στην εγκληματικότητα». Πώς θα γίνει αυτό; Αυστηροποιώντας τις ποινές, γεμίζοντας τις φυλακές; Είναι σχεδόν απίστευτο, θέματα που σε άλλες χώρες, με τις οποίες φιλοδοξούμε να έχουμε κοινό βηματισμό, έχουν ζυμωθεί και αντιμετωπιστεί εδώ και δεκαετίες, στη χώρα μας βγαίνουν πάλι μπροστά για να τα ξαναδούμε με τον δικό μας τρόπο. Είναι κοινός τόπος πια ότι η αυστηροποίηση των ποινών, η επιμήκυνση του χρόνου φυλάκισης δε μειώνει την εγκληματικότητα, δεν προστατεύει τα θύματα. Κάνει δυσκολότερη τη διαχείριση των φυλακών και μειώνει τις όποιες πιθανότητες σωφρονισμού. Αυτά τα έμαθε η οικουμένη, εμείς πάλι πίσω. Είναι να σε πιάνει απελπισία μπροστά στην ασταθή, τεθλασμένη πορεία, πότε εμπρός – πότε πίσω, και της ποινικής μας νομοθεσίας. Το σωφρονιστικό μας σύστημα δεν μπορεί να είναι μόνο Απειλή και το Κράτος μόνο Τιμωρός.

Στο Κράτος Δικαίου η καταστολή πρέπει να υπάρχει μόνο όσο είναι απαραίτητη. Θα φωτίσει αυτή τη θέση το παράδειγμα του σωφρονιστικού καταστήματος ανηλίκων, που λειτουργεί στην Αγγλία. Σε αυτό οι ανήλικοι κρατούμενοι είναι ελεύθεροι να κυκλοφορούν, να εργάζονται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Οφείλουν όμως το βράδυ να επιστρέφουν στο σωφρονιστικό κατάστημα. Έχουν δικό τους κλειδί. Ρωτήθηκε ο υπεύθυνος, πόσοι δεν επιστρέφουν; Η απόλυτα ψύχραιμη απάντηση ήταν «περίπου το 25%». Στην παρατήρηση ότι είναι πολλοί οι απείθαρχοι, και τι κάνετε; Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι, από αυτή την εξέλιξη, διότι το 75% που επιστρέφει και τηρεί τους κανόνες έχει πολλές πιθανότητες επιστροφής στην κοινωνία. Άλλος κόσμος βέβαια, άλλη αντίληψη σωφρονισμού. Εμείς θα είχαμε καταργήσει τις άδειες σε φυλακισμένους, επειδή δεν επιστρέφει ένας πολύ μικρός αριθμός αδειούχων, αν δεν ήταν οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο καθηγητής ΕΚΠΑ Ιωάννης Γιαννίδης σε άρθρο του (Καθημερινή 9.12.2023) συγκρίνει τις πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες με την προϋπάρχουσα νομοθεσία «Με όλα της τα ελαττώματα η νομοθεσία του 2019 ήταν (σχεδόν) ευρωπαϊκή νομοθεσία. Η προτεινόμενη είναι ελληνική νομοθεσία, αποδεικνύουσα πρωτίστως ότι η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες που δεν ανήκουν στην Ευρώπη». Τη νομοθεσία αυτή (του 2019) σκοτεινιάζει, το υπαινίσσεται άλλωστε και ο αρθρογράφος, ο τρόπος με τον οποίο ψηφίστηκε, με την παράταση του βίου της υπό διάλυση βουλής κατά μια εβδομάδα, και η μετατροπή ορισμένων κακουργημάτων σε πλημμελήματα, ώστε με την παραγραφή τους να αθωωθούν αστέρες του Ποινικού Δικαίου. Ήταν απεχθής περίπτωση χρησιμοποίησης της νομοθετικής εξουσίας για την εξυπηρέτηση συμφερόντων αντίθετων προς εκείνα της κοινωνίας, που την κατέστησαν δυνατή. το επικρατήσαν τότε κλίμα συναλλαγής και μειωμένου σεβασμού στη νομιμότητα. Είναι κρίμα, διότι κατά τα άλλα, η νομοθεσία εκείνη ακολουθούσε σε πολλά την εξέλιξη της κοινωνίας και μεταξύ άλλων θετικών ρυθμίσεων επέβαλε τη μετατροπή ορισμένων κακουργημάτων σε πλημμελήματα.

Προτείνονται, με το Σχέδιο Νόμου, και νέες μέθοδοι για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας των νέων. Πράγματι η εικόνα είναι ότι η νέα γενιά γίνεται βίαιη. Ποιος όμως πιστεύει πραγματικά ότι θα αντιμετωπισθεί αυτή η βία με την αυστηροποίηση των ποινών; Οι ποινές και ιδίως οι αυστηρές δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την αυθεντία της οικογένειας και του σχολείου, που κατέρρευσε, και την παρατηρούμενη αποστασιοποίηση των καθηγητών/δασκάλων, από τους μαθητές τους. Στη γενιά αυτή τα σημαντικά και τα ασήμαντα της ζωής έχουν πάρει άλλη έννοια και ιεράρχηση.

Υπάρχουν ασφαλώς άλλοι τρόποι και μέθοδοι αντιμετώπισης του οξύτατου αυτού προβλήματος, όχι όμως η αυστηρότερη ποινική μεαχείριση. Μια παραπομπή στον Σεφέρη, σ’ ένα κείμενο για τον ποινικό κώδικα θα ξαφνιάσει. Η γραφή του όμως είναι τόσο κοντά με το θέμα μας: «Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα και αυτή του έθεσε το αίνιγμα, η απόκρισή του ήταν ‘‘Ο άνθρωπος’’. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα».

3. Σχολή (;) δικαστών

Έχουν περάσει περισσότερα από είκοσι πέντε χρόνια από την έναρξη λειτουργίας της Σχολής Δικαστών. Επομένως το σύνολο ή σχεδόν των δικαστών πρώτου και δεύτερου βαθμού πρέπει να είναι απόφοιτοι της σχολής.

Θα περίμενε κανείς ότι οι νέες γενιές δικαστών – αποφοίτων της σχολής θα έδιναν νέα πνοή στο σκουριασμένο σύστημα και νέες αντιλήψεις για τον τρόπο άσκησης του δικαστικού λειτουργήματος.

Η γενική διαπίστωση όμως είναι ότι δεν βαδίζουμε προς το καλύτερο. Έχουν αυξηθεί τα παράπονα και η γκρίνια. Δικηγόροι νοσταλγούν τους παλιούς δικαστές. Το γεγονός είναι, κρίνοντας από το αποτέλεσμα, ότι η Σχολή δεν δικαίωσε τις προσδοκίες. Τι και Τις πταίει;

Χωρίς να αμφισβητείται το πνευματικό και ηθικό επίπεδο εκπαιδευτών και εκπαιδευομένων, ο ξεσηκωμός εναντίον των επιδόσεων των δικαστών σε όλα τα επίπεδα, δημιουργεί ερωτηματικά για τη μέθοδο και την ουσία αυτών που γίνονται στη Σχολή, κατά τη διάρκεια της μαθητείας. Οι σπουδαστές είναι ήδη πτυχιούχοι νομικών σχολών, αρκετοί δε με μεταπτυχιακούς τίτλους. Επομένως δεν έχουν ανάγκη – κατά τεκμήριο – για συσσώρευση και άλλων γνώσεων. Το νομικό corpus γνώσεών τους έχει ανάγκη εμπλουτισμού με προβληματισμούς που γεννά η άσκηση του δικαστικού έργου και η κοινωνική πραγματικότητα.

Έχει γίνει κάποια έρευνα για τις αιτίες, ή για όλα φταίει το Κράτος, που δεν αλλάζει τους δικαστικούς χάρτες και δε βελτιώνει τις υποδομές; Αυτά πρέπει να γίνουν. Δεν φταίνε όμως οι ίδιοι οι δικαστές σε τίποτα; Πού είναι οι μελέτες για νέους Κώδικες ή η κριτική των κυβερνητικών πρωτοβουλιών; Πού είναι ο ζωντανός οργανισμός που δρα και αντιδρά; Πού είναι η αμφισβήτηση της ρουτίνας, των διαδικασιών που πελαγώνουν δικαστές, δικηγόρους και διαδίκους. Πιο πεζά αλλά πολύ σημαντικά, δημιουργεί πολλά ερωτηματικά εκείνος ο δικαστής (απόφοιτος της Σχολής, λόγω ηλικίας και βαθμού) σε δημόσια συνεδρίαση δίκης για κακοποίηση ζώου, ακούστηκε από καθέδρας να λέει: «Τι να κάνουμε, αυτή είναι η μοίρα των ζώων, εδώ και αιώνες…». Σε περιπτώσεις δικών οικογενειακών διαφορών, σεξουαλικών κακοποιήσεων κ.ά., οι παρεμβάσεις της έδρας, όχι σπάνια μας πάνε πίσω, πολλά χρόνια.

Είναι κρίμα να είμαστε αναγκασμένοι να παραπέμπουμε συνεχώς σε ξένες Σχολές και Πανεπιστήμια. Στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης είναι αναρτημένη η επιγραφή: «Εδώ μέσα μπαίνεις όχι για να λατρέψεις την επιστήμη, αλλά για να την αμφισβητήσεις». Αν αυτό θεωρείται αιρετικό ας είναι οδηγός της Σχολής, η συγκλονιστική φράση με την οποία ξεκινάει η «Ελληνική Νομαρχία» (1806) «Στοχάσου και Αρκεί». Το πρόβλημα είναι πάντοτε οι άνθρωποι και εκείνοι που διδάσκουν και οι υποψήφιοι δικαστές. Ο άνθρωπος είναι πάντοτε η απροσδόκητη μεταβλητή, που μπορεί να ωθήσει και προς το ανεπιθύμητο.

Ο κόσμος αλλάζει συνέχεια, πολλές φορές ερήμην μας. Το τι είναι δίκαιο, ηθικό, σωστό ή κοινωνικά αποδεκτό μεταβάλλεται διαρκώς. Οι ιδέες και οι τοποθετήσεις της κοινωνίας επίσης. Το δύσκολο καθήκον των δικαστών είναι να είναι ενήμεροι αυτών των αλλαγών και σ’ αυτά η Σχολή έπρεπε να είναι ο κύριος αρωγός. Η εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών, που υιοθέτησαν τη λειτουργία Σχολών Δικαστών, είναι πλούσια και θετική. Οι απόφοιτοι ανανέωσαν, έφεραν σφρίγος και νέες ιδέες στη δικαστική λειτουργία. Οι σχολές όμως αυτές εστιάζουν όχι στη συσσώρευση νομικών αλλά στην κριτική σκέψη και στη συνδυαστική λειτουργία διαφορετικών πεδίων γνώσεων. Κατανόησαν την αλήθεια, ότι «η ύλη της νομικής επιστήμης είναι ο κανόνας δικαίου και η κοινωνική πραγματικότητα» (Κουμάντος).

Η αρετή διδάσκεται; Φαίνεται πως όχι. Η τόλμη; Η ακεραιότητα; Μόνο παραδείγματα είναι ικανά να βρουν μιμητές. Αυτά όμως δεν τα βρίσκεις εύκολα. Το θεσμικό λάθος του Συντάγματος να αναθέσει στην Κυβέρνηση την επιλογή της ηγεσίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων είναι πηγή μερικών από τα δεινά της Δικαιοσύνης. Γιατί, το θεσμικό αυτό λάθος, σπάνια οι κυβερνήσεις το έκαναν, τουλάχιστον σωστά, επιλέγοντας ήθος και ικανότητα.

Και κάτι άλλο. Προς το παρόν είναι μόνο ψίθυροι: στατιστικές επιτυχόντων στη Σχολή, δείχνουν υπερβολικό αριθμό τέκνων δικαστών. Οι διαφορές σε βαθμολογίες γραπτών και προφορικών εξετάσεων αφήνουν ερωτηματικά.

Ό,τι δεν πραγματώθηκε στη Σχολή και αφήνεται μόνο στους ώμους των αποφοίτων, είναι βάρος που εξηγεί πολλά.

Όταν αυτό για το οποίο αγωνίστηκαν πολλοί αποδεικνύεται, όταν επιτεύχθηκε, ότι δεν ήταν αυτό που είχαν στο μυαλό τους, τότε άλλοι πρέπει να αγωνιστούν γι’ αυτό που εννοούσαν. Οι αγώνες για την πρόοδο και τη δικαιοσύνη είναι μοίρα όλων των γενεών. Και αυτές θα δώσουν ενδεχομένως νέο περιεχόμενο σε αυτό που στην αρχή θεωρήθηκε ότι κάλυπτε ένα κενό.

Ίσως θα έπρεπε να μετριάσω κάπως την κριτική μου, διότι ακόμη και αν είχαμε την τέλεια Σχολή, τους καλύτερους υποψήφιους δικαστές «εάν η κοινωνία είναι εξουθενωμένη, ηθικά και πνευματικά, εάν βρίσκεται σε γενικευμένη απάθεια και ενεργεί με αμβλυμένα κριτήρια, ποια κολυμπήθρα Σιλωάμ μπορεί να αναδείξει δικαστές που σηκώνουν στους ώμους τους το βάρος των ηθικών επιλογών»; (Ρόναλντ Ντουόρκιν)

*Ο Γιώργος Ε. Κουβελάκης είναι Επίτιμος Σύμβουλος Επικρατείας, πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης.



πηγή:https://www.news247.gr/politiki/giorgos-kouvelakis-i-elliniki-dikaiosini-se-krisimi-kampi/

Πρωθυπουργός: - "Δεν έχω κρυφτεί ποτέ!!" - "Ο πληθωρισμός των τροφίμων ουσιαστικά έχει, μηδενιστεί!!" - "Δεν είμαστε «προδότες» και «Γερμανοτσολιάδες»"

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έλαβε μέρος στις εργασίες του «Thessaloniki Summit», το οποίο διοργανώνεται για 8η χρονιά από τον Σύνδεσμο Βιομηχανιών Ελλάδος σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και φέτος έθεσε στο επίκεντρο κρίσιμα ζητήματα για τη νοτιοανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια.

Ακολουθούν αποσπάσματα της  συζήτησης 


Βαγγέλης Πλάκας: Κρατώ αυτό που είπατε για το ενεργειακό κόστος για να το θέσω αμέσως μετά, αλλά πρώτα θέλω να ρωτήσω το εξής: είπατε για στοχευμένα μέτρα, μπορούν, κ. Πρόεδρε, αυτά τα στοχευμένα μέτρα -εδώ μιλάμε σε μέλη του ΣΒΕ που μπορεί να είναι κοινωνικός εταίρος με πανελλαδική εμβέλεια, βεβαίως, αλλά η έδρα του είναι στη Θεσσαλονίκη και έχει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αν θέλετε, στη βόρεια Ελλάδα- μπορεί να έχουν και γεωγραφικό κριτήριο αυτά τα στοχευμένα μέτρα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Κοιτάξτε, γνωρίζετε πολύ καλά ότι ως προς τη στήριξη την οποία παρέχουμε είμαστε δεσμευμένοι από τον ευρωπαϊκό χάρτη των περιφερειακών ενισχύσεων.

Και γνωρίζουμε, επίσης, πολύ καλά ότι μια από τις μεγάλες προκλήσεις μας είναι και αυτό το οποίο αποκαλούμε «διπλή σύγκλιση», να μπορέσουν, δηλαδή, όλες οι Περιφέρειες της χώρας να συγκλίνουν προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Και δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η Κεντρική Μακεδονία είναι μία από τις δυναμικές Περιφέρειες της χώρας μας. Τα πηγαίνει καλύτερα σε σχέση με άλλες Περιφέρειες, οπότε πρέπει πάντα να λαμβάνουμε υπόψη μας και αυτή την πραγματικότητα. Αναζήτησα τα στοιχεία από το Υπουργείο Ανάπτυξης: έχουμε ήδη 67 σχέδια με επενδυτικό προϋπολογισμό άνω των 200 εκατομμυρίων τα οποία εντάσσονται στον αναπτυξιακό νόμο.

Αλλά θέλω να πω και κάτι ακόμα: ξέρω πολλές επενδύσεις οι οποίες γίνονται χωρίς κατ’ ανάγκη να ζητούν υποστήριξη από την πολιτεία. Είναι χρήσιμη αυτή η υποστήριξη, προφανώς εμπίπτει και αυτή στους συνολικούς δημοσιονομικούς περιορισμούς.

Το πιο σημαντικό, όμως, και απευθύνομαι σε ένα επιχειρηματικό κοινό, είναι εσείς οι ίδιοι να πιστέψετε στις προοπτικές της εταιρείας σας, στις δυνατότητες τις οποίες έχετε να μπορέσετε να επενδύσετε και να κρατήσετε αυτό το οποίο σήμερα υπάρχει στην Ελλάδα, μια οικονομική σταθερότητα, μια πολιτική προβλεψιμότητα, ως κάτι το οποίο -σας διαβεβαιώνω- δεν είναι καθόλου δεδομένο σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Έχουμε αφήσει για τα καλά πίσω μας την εποχή της κρίσης. Η Ελλάδα αναπτύσσεται με ρυθμούς πολύ γρηγορότερους από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Όμως, η μελλοντική ανάπτυξη περνάει και μέσα από τη δική σας διάθεση τελικά να αναλάβετε επιχειρηματικό ρίσκο, να επενδύσετε και να κάνετε πράξη τα οράματά σας και τα σχέδιά σας.

Αυτή δεν είναι η δουλειά του κράτους. Η δουλειά του κράτους είναι να δημιουργεί το κατάλληλο πλαίσιο. Θα το ξαναπώ: δεν είμαστε εκεί όπου θέλουμε να είμαστε αλλά δεν μπορούμε να μην αναγνωρίσουμε ότι έχουμε κάνει μεγάλη πρόοδο και ότι έχουμε σχέδιο για το πού θέλουμε να φτάσουμε στα επόμενα δύο χρόνια.

Βαγγέλης Πλάκας: Σχεδόν το υπονοήσατε στην προ-προηγούμενη απάντησή σας, πως μέσα σε αυτό το πλαίσιο που πρέπει να δημιουργηθεί για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας είναι και το ενεργειακό κόστος. Μου έλεγαν μέλη του ΣΒΕ, μιλώντας όπως σας είπα νωρίτερα, πως τους προβληματίζει το ενεργειακό κόστος, έχει επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητά τους. Αυτό, κ. Πρόεδρε, όπως ξέρετε, με τη σειρά του έχει επιπτώσεις στις τιμές, έχει επιπτώσεις στον πληθωρισμό. Και θέλω να ξέρω ποιες είναι οι πολιτικές σας για την αντιμετώπιση και του ενεργειακού κόστους και του πληθωρισμού από την άλλη.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, στο μέτωπο του πληθωρισμού έχουμε καλά και λιγότερο καλά νέα. Τα καλά νέα είναι ότι ο πληθωρισμός των τροφίμων ουσιαστικά έχει, πρακτικά, μηδενιστεί. Έχουμε, όμως, πρόβλημα ακόμα στον πληθωρισμό των υπηρεσιών. Είναι κάτι το οποίο πρέπει να μας απασχολήσει κοιτάζοντας μπροστά.

Από εκεί και πέρα, η χώρα έχει μία πολύ συγκεκριμένη ενεργειακή πολιτική. Θέλουμε την πράσινη μετάβαση, γιατί γνωρίζουμε πολύ καλά ότι μεσομακροπρόθεσμα η ενέργεια η οποία θα παράγεται από τον ήλιο και από τον άνεμο θα είναι φθηνότερη και θα μας βοηθήσει να ρίξουμε συνολικά το κόστος της ενέργειας στην πατρίδα μας. Είμαστε από τους ευρωπαίους πρωταγωνιστές, έχουμε ένα συγκεκριμένο σχέδιο για το πώς θα φτάσουμε στους στόχους τους οποίους έχουμε θέσει και θα το υλοποιήσουμε αυτό.

Ταυτόχρονα, όμως, γνωρίζουμε πολύ καλά ότι πρέπει να βρούμε τρόπους ώστε να κάνουμε την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας να λειτουργήσει ενιαία. Γιατί σήμερα δεν λειτουργεί ενιαία. Βλέπουμε πολύ μεγάλες διαφορές τιμών. Η νοτιοανατολική Ευρώπη, θα έλεγα ότι «τιμωρήθηκε» από τις ελλείψεις διασυνδέσεων με την κεντρική Ευρώπη και με τη βόρεια Ευρώπη. Γι’ αυτό και θέτω ως κρίσιμο ζήτημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο ευρωπαϊκές επενδύσεις σε διασυνδέσεις που θα μπορούν να μας επιτρέπουν ουσιαστικά, ως Ευρώπη, να λειτουργούμε με μία αγορά η οποία θα μπορεί να αγοράζει και να πουλάει ρεύμα ανάλογα με το πού αυτό είναι φθηνότερο.

Η Ελλάδα πια είναι εξαγωγική στην ενέργεια. Και αυτό είναι καλό γιατί σημαίνει ότι είμαστε πιο φθηνοί από τους γείτονές μας. Εξάγουμε στους γείτονές μας. Αλλά δεν σημαίνει ότι είμαστε κατ’ ανάγκη φθηνοί άμα δούμε συνολικά την ευρωπαϊκή αγορά.

Άρα, υπάρχουν εθνικές πολιτικές, υπάρχουν και ευρωπαϊκές πολιτικές. Και αναμένω από την Πρόεδρο της Επιτροπής, με την οποία έχω συνομιλήσει και έχω αλληλογραφήσει πολλές φορές, συγκεκριμένες προτάσεις για το πώς μπορούμε συνολικά να ρίξουμε το κόστος της ενέργειας στην Ευρώπη.

Δεν μπορούμε να είμαστε ανταγωνιστικοί σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε σχέση με την Κίνα, με αυτό το κόστος ενέργειας το οποίο αυτή τη στιγμή επιβαρύνει και τις επιχειρήσεις αλλά και τα νοικοκυριά μας, τα οποία, να τονίσω, έχουμε καταφέρει και τα έχουμε προστατεύσει σε μεγάλο βαθμό.

Όμως το πρόβλημα είναι πολύ πιο δομικό και δεν αρκούν μόνο ελληνικές λύσεις. Πρέπει να υπάρχουν και ευρωπαϊκές απαντήσεις.

Βαγγέλης Πλάκας: Κύριε Πρόεδρε, επέλεξα να ξεκινήσω τη συζήτησή μας βάζοντας το εξωτερικό περιβάλλον και τις εξελίξεις. Διότι η οικονομία επηρεάζεται και από το εξωτερικό και από το εσωτερικό περιβάλλον. Είπατε προηγουμένως και για την ανάγκη πολιτικής σταθερότητας. Και γι’ αυτό, για να μιλήσουμε και για την οικονομία, πρέπει να μιλήσουμε και για το πολιτικό πλαίσιο και το πολιτικό κλίμα.

Υπάρχει, νομίζω κανείς δεν αμφισβητεί σε αυτό, μια πολιτική πόλωση το τελευταίο διάστημα, κ. Πρόεδρε. Η αντιπολίτευση σας βάζει και στο κάδρο των ευθυνών για συγκάλυψη στην υπόθεση των Τεμπών. Έχουμε δημοσκοπήσεις που μιλούν για άνοδο αντισυστημικής ψήφου. Εσείς λέτε πως το κλίμα το πολιτικό είναι τοξικό.

Είδαμε χθες στη Βουλή την πολιτική ένταση με τον κ. Φάμελλο να μεταφέρει τα ερωτήματα της ανώτατης δικαστικού που έχασε τον 39χρονο γιο της και υπαινιγμούς για το αν συνδέεται με την υπόθεση των Τεμπών, ακόμα και από την κυβέρνηση.

Θέλω, επομένως, κ. Πρόεδρε, μια ερώτηση σε τρεις άξονες. Πρώτον, αν θέλετε να σχολιάσετε όσα ειπώθηκαν χθες στην Βουλή, αλλά και στον δημόσιο διάλογο, στη δημόσια σφαίρα. Να σας ρωτήσω, κ. Πρόεδρε, αν μπορεί μια κυβέρνηση να προχωρήσει σε ένα τέτοιο πολιτικό περιβάλλον. Και τρίτο, αν έχετε να μας πείτε πότε θα μπουν στην Βουλή τα ζητήματα που εκκρεμούν: της προανακριτικής και της προ ημερησίας διάταξης συζήτηση στη Βουλή.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Από πού θέλετε να ξεκινήσω, κ. Πλάκα; Όχι, δεν είναι πόλωση αυτό το οποίο βλέπουμε. Είναι μία χυδαία τοξικότητα και μία προσπάθεια να βουλιάξει η πολιτική ζωή του τόπου σε έναν βούρκο, με έναν στόχο μόνο: τελικά να υπάρχει πολιτική αποσταθεροποίηση και να πληγεί η κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός προσωπικά.

Αυτό το οποίο βλέπουμε να συμβαίνει με αφορμή την τραγωδία των Τεμπών -είμαι πολλά χρόνια στην πολιτική, ξέρετε, έχω ακούσει πολλά πράγματα-, αυτό πραγματικά ξεπερνά κάθε όριο. Κάθε όριο.

Και επιτρέψτε μου να μιλήσω λίγο πιο προσωπικά και συναισθηματικά. Έχω ακούσει πάρα πολλά, ξέρετε, στην πολιτική μου διαδρομή. Τις εποχές των μνημονίων ακούγαμε ότι είμαστε «προδότες» και «Γερμανοτσολιάδες». Έχουμε ακούσει ότι είμαστε «συμμορία παιδεραστών», ότι είμαστε «λαθρέμποροι». Τώρα μας είπαν μέχρι και «δολοφόνους».

Θέλω να το πω ξεκάθαρα, όπως το αισθάνομαι: αρκετά πια με αυτή την αθλιότητα. Αυτά πρέπει να σταματήσουν. Δεν γίνεται να πορευτούμε άλλο σε αυτό το κλίμα.

Και δεν είναι μόνο, ξέρετε, τα τρολ του διαδικτύου. Αυτά υιοθετούνται με έναν, θα έλεγα, ακόμα πιο χυδαίο τρόπο -γιατί αν είχαν τουλάχιστον τα κότσια να βγουν να τα πούνε ανοιχτά…- εν είδει ερωτημάτων, μεταφέρονται στη Βουλή.

Και φτάνουμε στο σημείο σήμερα, εν μέσω όλων αυτών των εξελίξεων για τις οποίες σας μίλησα πριν, να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με αυτό το πολιτικό κλίμα στην πατρίδα μας. Μία ανείπωτη τραγωδία, που καταλαβαίνω τι συναισθήματα μπορεί να προκαλεί, να τη χρησιμοποιούν κάποιοι όχι για να μάθουν την αλήθεια, όχι για να ξεκινήσει η δίκη -νομίζω κανένα ενδιαφέρον δεν έχουν για όλα αυτά-, όχι για να αποδοθούν ευθύνες, όχι για να φτιάξουμε τα τρένα μας, που είναι το βασικό ζήτημα το οποίο αφορά την κυβέρνηση, διότι τα υπόλοιπα αφορούν στη Δικαιοσύνη, παρά μόνο για να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον μεγάλης αναταραχής και θα έλεγα προσπάθειας να γίνει τι ακριβώς;

Ποια είναι η εναλλακτική πολιτική πρόταση η οποία υπάρχει στη χώρα σήμερα; Αν θέλουν να έρθουν στη Βουλή, να έρθουν να δοκιμάσουν να μας ρίξουν. Είμαστε όμως μία χώρα η οποία έχει θεσμούς και έχει συνταγματική τάξη και η κυβέρνηση αυτή είναι εκλεγμένη κυβέρνηση για τέσσερα χρόνια, μέχρι το 2027, και θα συνεχίσει το έργο της και θα το θέσει στην κρίση του ελληνικού λαού όταν ολοκληρωθεί ο τετραετής κύκλος διακυβέρνησης.

Να πω και κάτι ακόμα. Έχουμε ζήσει πολλά ως χώρα. Έχουμε ζήσει τη Marfin, έχουμε ζήσει τις πλατείες των «αγανακτισμένων», έχουμε ζήσει την τραγωδία του 2015. Δεν υπάρχει σήμερα ένα κοινωνικό και οικονομικό υπόστρωμα που να προκαλεί μία τέτοια αντίδραση. Κάτι άλλο συμβαίνει.

Ένα δίκαιο αίτημα -το οποίο, θα το πω, το καταλαβαίνω πρώτος εγώ- να αποδοθεί δικαιοσύνη και να μπορέσουμε πραγματικά να προσφέρουμε στην πατρίδα μας ασφαλείς και σύγχρονους σιδηρόδρομους, αυτό, όμως, να μετατρέπεται σε ένα κλίμα το οποίο, αυτή τη στιγμή, εγώ όσα χρόνια είμαι στην πολιτική κάτι τέτοιο δεν έχω ξαναζήσει.

Έχει τεράστιες ευθύνες η αντιπολίτευση, σύσσωμη η αντιπολίτευση. Δεν αναφέρομαι μόνο στους πιο ακραίους, οι οποίοι εξακολουθούν να αναμασούν τις ίδιες θεωρίες συνομωσίας, οι οποίες έχουν ουσιαστικά απαντηθεί και εξουδετερωθεί η μία μετά την άλλη. Τα συστημικά κόμματα, η αξιωματική αντιπολίτευση που αμφισβητεί ευθέως τη Δικαιοσύνη, ο ΣΥΡΙΖΑ που με περισσή αθλιότητα υιοθέτησε αυτές τις αναφορές σε ένα τραγικό περιστατικό. Πέθανε ένας άνθρωπος, δεν ξέρουμε τι έχει συμβεί, σήμερα κηδεύτηκε, και να αφήνονται υπονοούμενα ότι πίσω από αυτό βρίσκεται η κυβέρνηση και προσωπικά ο Πρωθυπουργός;

Εγώ θέλω να στείλω ένα ξεκάθαρο μήνυμα και από εδώ, με την ευκαιρία που μου κάνετε αυτή την ερώτηση: έχω ένα χρέος σήμερα, πρώτη μου ευθύνη είναι να κρατήσω σταθερό το σκάφος της πατρίδας μας εν μέσω αυτών των εξαιρετικά ταραγμένων καιρών. Αυτή τη δέσμευση ανέλαβα, θα τη φέρω εις πέρας. Οι υπόλοιποι μπορούν να λένε ό,τι θέλουν. Το Σύνταγμα προβλέπει σαφείς διαδικασίες.

Και μιας και με ρωτήσατε για την κοινοβουλευτική τάξη, να σας πω ότι ακόμα αναμένω την πρόταση δυσπιστίας, η οποία έχει προαναγγελθεί. Περιμένω να πάμε στη Βουλή, να συζητήσουμε, να μιλήσουμε, να πέσουν οι μάσκες. Να αποδομήσουμε μία-μία όλες τις θεωρίες συνομωσίας οι οποίες διακινήθηκαν και να απαντήσουμε με ειλικρίνεια και ευθύτητα στον ελληνικό λαό για το τι έχουμε κάνει, για το τι θα κάνουμε. Να μιλήσουμε ειλικρινά για τα όποια λάθη μπορεί να έχουν γίνει. Δεν έχω κρυφτεί ποτέ.

Αν η αντιπολίτευση δεν είναι σε θέση να οργανωθεί και να κάνει πρόταση δυσπιστίας, σας διαβεβαιώνω ότι αμέσως μετά τη δημοσιοποίηση του σχετικού πορίσματος του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, η κυβέρνηση αμέσως θα πάει στη Βουλή σε προ ημερησίας συζήτηση για να μπορέσουν όλοι να τοποθετηθούν.

Και ο ελληνικός λαός, ο οποίος σήμερα, ναι, είναι καχύποπτος και, ναι, μπορεί να πιστεύει πολλά πράγματα τα οποία εγώ θεωρώ ότι δεν είναι πραγματικά, να ακούσει αυτή τη συζήτηση και να βγάλει τα συμπεράσματά του.

Βαγγέλης Πλάκας: Αναφερθήκατε μόλις για τη στάση του λαού απέναντι στο θέμα. Συζητήσαμε για την πολιτική διάσταση, υπάρχει όμως και η κοινωνική διάσταση, κ. Πρόεδρε. Σε λίγες μέρες συμπληρώνονται δύο χρόνια από το δυστύχημα. Έχουν προγραμματιστεί διαδηλώσεις της 28ης Φεβρουαρίου, αναμένεται να έχουν μαζική συμμετοχή. Υπάρχουν και οι απεργίες από ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ. Το αίτημα είναι δικαιοσύνη.

Και η ερώτησή μου είναι: δύο χρόνια μετά, νομίζω συμφωνείτε και εσείς, δεν θα έπρεπε να ξέρουμε τι πραγματικά έγινε με τη σύγκρουση των τρένων, κ. Πρόεδρε, αλλά και με την έκρηξη που ακολούθησε;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Κύριε Πλάκα, το αίτημα για δικαιοσύνη είναι καθολικό. Αλλά τη δικαιοσύνη την αποδίδει η Δικαιοσύνη, ούτε τα λαϊκά δικαστήρια, ούτε τα τρολ του διαδικτύου. Να μπορέσουμε να συμφωνήσουμε τουλάχιστον σε αυτό.

Σε μία εξαιρετικά περίπλοκη υπόθεση η οποία απαιτεί, νομίζω, απόλυτη συνέπεια και προσήλωση στα αιτήματα τα οποία γίνονται στη διάρκεια της ανακριτικής διαδικασίας, για να μην μπορεί κανείς να κατηγορηθεί ότι μπορεί να υπάρχει οποιαδήποτε προσπάθεια επίσπευσής της.

Όμως, δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι κάποια από τα πολιτικά κόμματα τα οποία έχουν σπεύσει να αγκαλιάσουν αυτή την υπόθεση ενδιαφέρονται να ξεκινήσει γρήγορα η δίκη και να αποδοθεί δικαιοσύνη. Μάλλον βολεύονται πάρα πολύ από την κατάσταση να σέρνεται αυτή η διαδικασία.

Εγώ δεν μπορώ να παρέμβω σε αυτό. Μόνο ο ανακριτής μπορεί να κρίνει πότε περατώνεται η ανάκριση και δεν μπορώ να κάνω κανένα σχόλιο επ’ αυτού.

Όπως δεν θα κάνω και κανένα απολύτως σχόλιο για το ερώτημα το οποίο θέσατε. Αναμένουμε τις εκθέσεις των πραγματογνωμόνων. Η Δικαιοσύνη θα κρίνει τελικά και θα αξιολογήσει τι είναι αυτό το οποίο έχει συμβεί. Ας την αφήσουμε, επιτέλους, απερίσπαστη να κάνει τη δουλειά της.

Βαγγέλης Πλάκας: Είπατε προηγουμένως, κ. Πρόεδρε, αναφερθήκατε στο 2027, στον ορίζοντα ολοκλήρωσης της δεύτερης θητείας σας. Έχω παρακολουθήσει και τις τελευταίες σας συνεντεύξεις και τις εισηγήσεις σας στο Υπουργικό Συμβούλιο, έχετε αναγνωρίσει και εσείς την ανάγκη επιτάχυνσης των μεταρρυθμίσεων σε μία σειρά θεμάτων ή επιτάχυνσης, αν θέλετε, των ρυθμών ορισμένων στελεχών της κυβέρνησης.

Επομένως το ερώτημά μου είναι: στην επόμενη διετία ή εν όψει της επόμενης διετίας, τι λέτε στον ελληνικό λαό; Και αν πιστεύετε πως σε αυτό που είναι και ένα ορόσημο, η μέση της δεύτερης θητείας, χρειάζεται και μία ανανέωση στο υπουργικό σας σχήμα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Για το τελευταίο σας ερώτημα, καταλαβαίνω γιατί το θέτετε και καταλαβαίνετε γιατί δεν πρόκειται να σας απαντήσω.

Θα πω μόνο ότι τα πρόσωπα υπηρετούν πολιτικές. Το σχέδιό μας είναι εγκεκριμένο από τον ελληνικό λαό. Δεν θέλω να το αναλύσω εκτενώς. Μίλησα πριν για τις πολιτικές μας σε σχέση με την οικονομία και τη μεταποίηση.

Να σας πω, όμως, και κάτι ακόμα, κ. Πλάκα, με το οποίο θα μου επιτρέψετε να κάνω μία γέφυρα μεταξύ της ερώτησής σας και των εισαγωγικών μου τοποθετήσεων.

Μπορεί πριν από δύο μήνες να σας έδινα μία λίγο διαφορετική απάντηση στο ερώτημα αυτό. Θα σας πω, όμως, ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις είναι τόσο δραματικές που το αίτημα για σταθερότητα και γεωπολιτική ασφάλεια είναι σήμερα πιο επιτακτικό από ό,τι ήταν πριν από τρεις μήνες.

Η δυνατότητα, λοιπόν, της χώρας να μπορέσει να χαράξει μία πορεία ασφάλειας σε αυτά τα αχαρτογράφητα νερά επανέρχεται στο προσκήνιο ως μια απόλυτη προτεραιότητα, η οποία πρέπει να απασχολεί και εμένα, αλλά και την κυβέρνηση μας συνολικά.

Θα ξαναπώ ότι πολλές από τις σταθερές που ξέραμε μπορεί να μην ισχύουν πια. Kαι η Ελλάδα, αυτοτελώς αλλά και η Ελλάδα ως μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας, πρέπει να μπορέσει να ξεπεράσει αυτές τις συμπληγάδες και να βγει ενισχυμένη μέσα από αυτή την περιπέτεια.

Βαγγέλης Πλάκας: Κύριε Πρόεδρε, στην Θεσσαλονίκη είμαστε, να πούμε δυο κουβέντες και για την πόλη μας. Παίρνω αφορμή και από την ολοήμερη παρουσία σας σήμερα εδώ, επισκεφθήκατε εργοτάξια κάποιων έργων, του Flyover, του παιδιατρικού νοσοκομείου και τα λοιπά, που γίνονται στην πόλη μας.

Αναφέρθηκε και η κα Πρόεδρος στην εισαγωγική της τοποθέτηση στον 6ο προβλήτα, στη σύνδεσή του, στην ανάγκη σύνδεσής του με το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο. Και βλέπω πως υπάρχουν και άλλα πολλά ζητήματα στη Θεσσαλονίκη: οι συνδέσεις του λιμανιού καθυστερούν, η επέκταση στα δυτικά επίσης, ο δυτικός προαστιακός.

Υπάρχει νέα ατζέντα για τη Θεσσαλονίκη στην κυβέρνησή σας, κ. Πρόεδρε;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Μου επιτρέπετε μια ρητορική ερώτηση; Και ελπίζω να μην εκληφθεί ότι περιλαμβάνει κάποιου είδους αυταρέσκεια: πότε έχουν γίνει στη Θεσσαλονίκη αυτά τα οποία έχει δρομολογήσει αυτή η κυβέρνηση;

Ας δώσουμε, λοιπόν, μια ειλικρινή απάντηση, ότι αυτή η κυβέρνηση έσκυψε πάνω στα προβλήματα της Θεσσαλονίκης. Την «προίκισε» καταρχάς, με ένα Μετρό, το οποίο το 2019 φαινόταν, θα έλεγα, όνειρο θερινής νυκτός ότι θα μπορούσε να έχει ολοκληρωθεί. Θα έχουμε την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης, που συμπεριλαμβάνει την επέκταση στην Καλαμαριά, μέχρι το τέλος του 2025.

Σήμερα επισκέφθηκα το Flyover, το οποίο, όπως ξέρετε, προχωρά με γρήγορους ρυθμούς. Θέλω να ζητήσω συγγνώμη για την όποια ταλαιπωρία από τους Θεσσαλονικείς, αλλά αντιλαμβάνεστε την υπαρξιακή σημασία αυτού του έργου προκειμένου να μπορέσουμε να αποσυμφορήσουμε τον περιφερειακό της Θεσσαλονίκης. Βλέπετε ότι, ήδη, κυκλοφορούν πολλά ηλεκτρικά λεωφορεία, γιατί δίνουμε μεγάλη έμφαση στα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Το παιδιατρικό νοσοκομείο το οποίο χτίζεται με δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος θα είναι ένα από τα πιο σύγχρονα και πιο όμορφα παιδιατρικά νοσοκομεία στον κόσμο. Αποτελούσε και αυτό ένα πάγιο αίτημα της πόλης.

Δεν θα αναφερθώ στις πολλές παρεμβάσεις οι οποίες γίνονται στα δυτικά. Ναι, βεβαίως έχουμε πρόθεση να επεκτείνουμε το Μετρό στα βορειοδυτικά, γι’ αυτό και έχουμε χρηματοδοτήσει τις σχετικές μελέτες.

Η διασυνδεσιμότητα του λιμανιού με τις οδικές και σιδηροδρομικές αρτηρίες είναι μια προτεραιότητα προκειμένου να αναδειχθεί ο γεωστρατηγικός του ρόλος.

Είμαστε σε μια εξαιρετική συνεργασία με την Περιφέρεια -να ευχηθώ καλή δύναμη στην καινούργια Περιφερειάρχη-, για να μπορέσουμε να δουλέψουμε από κοινού τα μεγάλα αυτά έργα στα οποία εμπλέκεται και η Περιφέρεια.

Οπότε, νομίζω ότι όλα αυτά και πολλά άλλα που δεν έχω μνημονεύσει, το Thess INTEC, η ανάπλαση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, νομίζω ότι στην ιστορία της πόλης ποτέ δεν έχει υπάρξει ένα τόσο συγκροτημένο αλλά και κοστοβόρο σχέδιο, μπορώ να πω, γιατί όλα αυτά είναι έργα πολλών δισεκατομμυρίων, το οποίο υλοποιείται πια. Και περνάμε από τα λόγια στα έργα.

Και νομίζω ότι έτσι θα κερδίσουμε σταδιακά την εμπιστοσύνη των πολιτών της Θεσσαλονίκης, του ευρύτερου μητροπολιτικού συγκροτήματος, γιατί εγώ πρώτος ήξερα ότι μέχρι να μπουν και να δουν το Μετρό, ό,τι και να λέγαμε θα ακουγόταν κούφιο.

Και σωστά, θα έλεγα, διότι είχαν ακούσει τόσες εξαγγελίες, είχαν δει τόσα εγκαίνια τα οποία ουσιαστικά αποτελούσαν ασκήσεις υποκριτικής, που οι πολίτες δεν πιστεύουν πια εύκολα τις εξαγγελίες των πολιτικών. Πιστεύουν τα έργα και το αποτέλεσμα και έχουν δίκιο να είναι καχύποπτοι.

Εδώ θα είμαστε, λοιπόν, και το 2026 και το 2027, με το καλό να εγκαινιάσουμε τα δύο αυτά πολύ σημαντικά έργα. Καταρχάς την επέκταση του Μετρό, όπως είπα μέχρι το τέλος του έτους, στην Καλαμαριά, το παιδιατρικό νοσοκομείο στις αρχές του 2027. Το Flyover ελπίζουμε μέχρι τα μέσα του 2027 να είναι έτοιμο. Προς το παρόν κινείται εντός του χρονοδιαγράμματος και έχουμε πιέσει πολύ την εταιρεία να είναι συνεπής στις δεσμεύσεις τις οποίες έχει αναλάβει.

Από εκεί και πέρα, θα προχωρήσουμε και στον επόμενο σχεδιασμό μας, αλλά να μην ξεχνάμε αυτά που γίνονται. Γιατί πολλές φορές ο κόσμος θεωρεί δεδομένα αυτά τα οποία έχουν γίνει -«ωραία, εντάξει, αυτά τα κάνατε»-, αλλά αυτά που κάναμε έγιναν με πολύ μεγάλο κόπο και με πολύ μεγάλη προσπάθεια.

Οπότε κάποια στιγμή ας αναλογιστούμε ότι αυτές οι επιτυχίες -και αυτό δεν αφορά μόνο τη Θεσσαλονίκη, αφορά τη χώρα συνολικά-, δεν πρέπει να τις θεωρούμε ούτε δεδομένες, ούτε αυτονόητες, ούτε μη αναστρέψιμες. Τίποτα δεν είναι μη αναστρέψιμο στη ζωή και την πολιτική. Έχουμε, εξάλλου, εμπειρία από το παρελθόν.

Οπότε εγώ να κλείσω μεταφέροντας ένα πραγματικό αίσθημα μεγάλης αισιοδοξίας, για τη Θεσσαλονίκη ειδικά, και για τις προοπτικές της και για την αναπτυξιακή της δυναμική. Όταν πηγαίνω και συνομιλώ με τις μεγάλες εταιρείες, ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, μου λένε πόσο ενθουσιασμένες είναι από την παρουσία τους εδώ και από την εξαιρετική ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού που παράγουν τα δημόσια πανεπιστήμιά μας.

Οι προοπτικές της Θεσσαλονίκης είναι συγκλονιστικές και πρέπει μαζί, η κυβέρνηση, η Τοπική Αυτοδιοίκηση, οι παράγοντες της πόλης, η επιχειρηματική κοινότητα, να δουλέψουμε για να τις «ξεκλειδώσουμε». Kαι μπορούμε να το κάνουμε.

Βαγγέλης Πλάκας: Κύριε Πρόεδρε, σας ευχαριστώ γι’ αυτή τη συζήτηση και εκ μέρους των διοργανωτών για την παρουσία σας στο Thessaloniki Summit.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Εγώ σας ευχαριστώ.