Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης: -«Χρειάζεται να έχουμε υψηλότερα εισοδήματα» - «Θα εξασφαλισθεί η ευημερία των πολιτών στην περίοδο μέχρι το 2030»

 

8 στόχοι για την Ελλάδα του 2030

 

«Το πραγματικό διακύβευμα για την Ελλάδα του 2030 είναι να διαφυλάξουμε τις εθνικές μας επιτυχίες και να χτίσουμε πάνω σε αυτές.  Εδώ προκύπτει ένα αναπόφευκτο πολιτικό ερώτημα: Ποιος μπορεί να οδηγήσει την Ελλάδα σε αυτή τη νέα φάση; Εκείνοι που πιστεύουν ή διαδίδουν θεωρίες συνωμοσίας;  Εκείνοι που ο πυρήνας της πολιτικής τους παρουσίας είναι το δηλητήριο και η εχθροπάθεια; Όσοι παραμένουν μερικές δεκαετίες πίσω, αρνούμενοι να προσαρμοστούν στη νέα ελληνική και διεθνή πραγματικότητα; Εκείνοι που δεν έχουν ακόμα και τις στοιχειώδεις γνώσεις για να αντιληφθούν σύνθετα οικονομικά και διεθνή προβλήματα; Ή μήπως αυτοί που αγιάτρευτα και κουραστικά επανέρχονται στις συνταγές της δημαγωγίας και του λαϊκισμού, υποσχόμενοι σταθερά στους πάντες τα πάντα – είτε γιατί δεν ντρέπονται είτε γιατί δεν έχουν κάτι πιο σοβαρό να πουν;».

Τα ερωτήματα αυτά έθεσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας σήμερα στο 30th Annual Government Roundtable που διοργανώνει στην Αθήνα ο Economist. «Θα συνεχίσουν», πρόσθεσε, «οι επιτυχίες της Ελλάδας των προηγούμενων χρόνων ή θα είναι μόνο μια προσωρινή παρένθεση; Το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό». Και υπογράμμισε τρεις από αυτές που είναι επίκαιρες.

«Πρώτον, η αύξηση των άμεσων ξένων επενδύσεων το 2025 σε επίπεδο ρεκόρ. Χωρίς προηγούμενο. Δεν αμφισβητείται και δεν είναι επικεντρωμένες σε ένα τομέα, το real estate όπως είναι ο αστικός μύθος. Είναι σε πολλούς και διαφορετικούς τομείς.

Δεύτερον, η μείωση της ανεργίας. Από το 18% στο 8%. Μέσα σε 7 χρόνια. Δημιουργήθηκαν 560.000 επιπλέον θέσεις εργασίας σε μια χώρα 10-10,5 εκατομμυρίων κατοίκων.

Τρίτον, η αναστροφή του ρεύματος brain drain. Έχουμε brain gain πια. Το 2023 και το 2024 οι νέοι που επιστρέφουν στην Ελλάδα από το εξωτερικό είναι πολύ περισσότεροι από τους νέους που φεύγουν».

«Όλοι αυτοί οι δείκτες» , σημείωσε ο Κωστής  Χατζηδάκης, «συνδέονται μεταξύ τους και δείχνουν ότι η οικονομία έχει μπει σε ανοδική πορεία που μεταφράζεται σε θετικές προοπτικές, ιδιαίτερα για τους νέους ανθρώπους. Αυτές τις επιτυχίες πρέπει όχι μόνο να τις διαφυλάξουμε χωρίς να ενδώσουμε στους γνωστούς πειρασμούς της δημαγωγίας και του λαϊκισμού αλλά και να χτίσουμε πάνω σε αυτές ώστε η Ελλάδα να περάσει σε μια άλλη πίστα ανάπτυξης».

Και προσδιόρισε 8 νέες επιτυχίες τις οποίες θα πρέπει να επιδιώξει η χώρα ως το 2030 οι οποίες είναι:

Πρώτον, να εκμεταλλευτούμε την τεχνητή νοημοσύνη για να ενισχύσουμε την παραγωγικότητα και να επιταχύνουμε την ανάπτυξη. «Δεν είναι αυτονόητο, πρέπει να γίνει και για το δημόσιο και για τον ιδιωτικό τομέα. Ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αν δεν το κάνουν κινδυνεύουν να περιθωριοποιηθούν. Έχουμε το επιστημονικό δυναμικό, πρέπει συντονισμένα να προχωρήσουμε προς αυτή την κατεύθυνση», ανέφερε.

Δεύτερον, να αξιοποιήσουμε το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο οποίο για την ώρα τουλάχιστον δεν φαίνεται να υπάρχουν εθνικές ποσοστώσεις. «Με βάση τον πληθυσμό μας θα μπορούσαμε να έχουμε ένα μερίδιο – επιπλέον των υπόλοιπων ταμείων – 8 με 10 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι μισό ταμείο ανάκαμψης. Το οποίο θα πάρουμε αν τα πανεπιστήμια μας σε συνεργασία με τις επιχειρήσεις και τα ερευνητικά κέντρα κάνουν αξιόλογες προτάσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτό προϋποθέτει συνεργασία των πανεπιστήμιων με τις επιχειρήσεις και των επιχειρήσεων με τα πανεπιστήμια».

Τρίτον, να ενισχύσουμε τους ρυθμούς ανάπτυξης και σύγκλισης με τις προηγμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Χρειάζεται να έχουμε υψηλότερα εισοδήματα. Πώς; Προφανώς με φιλοεπενδυτική πολιτική, μείωση της φορολογίας, περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις, χαμηλότερες ασφαλιστικές εισφορές. Έτσι ώστε η Ελλάδα να συνεχίσει να στέλνει το μήνυμα, ότι προχωρούμε προς την κατεύθυνση που ήδη έχουμε χαράξει, εκπλήσσοντας πάντοτε ευχάριστα. Μόνο έτσι θα ικανοποιήσουμε το δίκαιο αίτημα ευρέων λαϊκών στρωμάτων για υψηλότερα εισοδήματα».

Τέταρτον, να αποκτήσει επιτέλους η χώρα ένα ολοκληρωμένο χωροταξικό και πολεοδομικό πλαίσιο. «Ήδη κλείνουμε τρεις εκκρεμότητες: χωροταξικός σχεδιασμός για τη βιομηχανία, για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και για τον τουρισμό. Θα ακολουθήσουν τα τοπικά και τα ειδικά πολεοδομικά σχέδια. Όλα αυτά αν προχωρήσουν ομαλά, αλλά χρειάζεται προσπάθεια γι’ αυτό, μπορούν να συντελέσουν ταυτόχρονα στην προστασία του περιβάλλοντος και στην περαιτέρω ώθηση της ανάπτυξης».

Πέμπτον, να στηρίξουμε την οικογένεια, διότι είναι εθνική ανάγκη. «Έχουμε το δεύτερο οξύτερο δημογραφικό μετά την Ιταλία. Εάν δεν πάρουμε πιο προχωρημένα μέτρα για την οικογένεια, θα έχουμε ζήτημα και στο εθνικό, αλλά προφανώς και στο οικονομικό επίπεδο».

Έκτον, να προωθήσουμε ακόμα πιο πολύ την ισότητα ευκαιριών και την κοινωνική κινητικότητα. «Χρειαζόμαστε κοινωνική συνοχή. Θέλουμε ίσες ευκαιρίες για τα παιδιά που μεγαλώνουν σε ορεινά χωριά, σε νησιά, στην απομακρυσμένη Ελλάδα με τα παιδιά που είναι στην Αθήνα. Και αυτό προϋποθέτει συγκεκριμένα μέτρα για καλύτερα σχολεία, περισσότερες ψηφιακές δυνατότητες, ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και ίση πρόσβαση σε ευκαιρίες στην αγορά εργασίας σε κάθε γωνιά της χώρας».

Έβδομον, να εντάξουμε στο Σύνταγμά μας την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων και να τη συνδέσουμε με την άρση της μονιμότητας. «Κανένας δεν είναι υπεράνω κριτικής. Χρειαζόμαστε ένα πιο αποδοτικό δημόσιο. Τα δύο εργαλεία τα οποία ανέφερα μπορεί να συντελέσουν στο να κάνουμε ένα καινούργιο ξεκίνημα στη δημόσια διοίκηση».

Όγδοον, να θωρακίσουμε την Ελλάδα απέναντι στις υβριδικές απειλές. «Η ασφάλεια δεν αφορά πια μόνο στα σύνορά μας, των οποίων η προστασία ούτως ή άλλως έχει ενισχυθεί. Αφορά και την κυβερνοασφάλεια, τις κρίσιμες υποδομές, την ενεργειακή ανθεκτικότητα, τις αλυσίδες εφοδιασμού, την εργαλειοποίηση που έχουμε συχνά του μεταναστευτικού, την προστασία δεδομένων και την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Όλα αυτά είναι θέματα με τα οποία πρέπει να ξεκινήσουμε να ασχολούμαστε χτες. Και είναι ζητήματα εθνικής ασφάλειας».

«Με τη στάση μας», κατέληξε ο Κωστής Χατζηδάκης, «με τη στάση των Ελλήνων, ο Σίσυφος μπορεί αυτή τη φορά να περιμένει. Να προχωρήσουμε μπροστά με κοινή λογική, με ενότητα, με αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία». «Λύση στον τόπο», πρόσθεσε, «μπορούν να δώσουν όσοι πιστεύουν ότι η πρόοδος οικοδομείται βήμα-βήμα, με σοβαρότητα και σχέδιο. Εκείνοι που πιστεύουν στις πραγματικές ευρωπαϊκές μεταρρυθμίσεις. Εκείνοι που επενδύουν στην παραγωγικότητα, την καινοτομία, την εξωστρέφεια και στην αξιοκρατία. Εκείνοι που λένε στους πολίτες την αλήθεια, ακόμη κι όταν δεν είναι ευχάριστη. Η Νέα Δημοκρατία έχει αποδειχτεί μια δύναμη διαρκούς εθνικής ανανέωσης. Και με επικεφαλής τον Κυριάκο Μητσοτάκη, είναι η μόνη πολιτική δύναμη στην οποία μπορεί να ακουμπήσει τις ελπίδες της η Ελλάδα».

Στο πλαίσιο της συζήτησης που ακολούθησε, ο Κωστής Χατζηδάκης ανέφερε:

– Για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να εξασφαλισθεί η ευημερία των πολιτών στην περίοδο μέχρι το 2030: 

«Έχουμε δύο τρόπους να προχωρήσουμε. Ο πρώτος είναι να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος, να βασιστούμε στην κατανάλωση και το δανεισμό. 

Η άλλη εναλλακτική, να βασιστούμε στις επενδύσεις, την επιχειρηματικότητα, την καινοτομία και τις εξαγωγές. Για εμάς η επιλογή είναι απολύτως σαφής. Προκειμένου τα πρόσφατα εθνικά επιτεύγματα να διαρκέσουν και να χτίσουμε πάνω σε αυτά, πρέπει να συνεχίσουμε να συνδυάζουμε τη δημοσιονομική σύνεση με μια προσέγγιση φιλική προς τις επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, να εστιάζουμε όσο το δυνατόν περισσότερο σε ζητήματα όπως η παραγωγικότητα και η καινοτομία. Χωρίς, φυσικά, να ξεχνάμε το ζήτημα της κατανομής του πλούτου, γι’ αυτό και ανέφερα το θέμα των ίσων ευκαιριών για όλους».

– Για την ενίσχυση του brain gain: «Έχουμε ήδη υιοθετήσει σημαντικά μέτρα που συνέβαλαν προς αυτή την κατεύθυνση. Το σημαντικότερο από αυτά είναι η μείωση της φορολογίας κατά 50% για επτά χρόνια. Επίσης, πιστεύω ότι οι εθνικές επιτυχίες των τελευταίων ετών συνέβαλαν στο να πείσουν τους νέους Έλληνες που ζουν στο εξωτερικό να επιστρέψουν. Είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε στον ίδιο δρόμο, ενθαρρύνοντας την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία».

ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Τα εμβατήρια της υποτέλειας

 

• Στη διπλωματία οι συμβολισμοί έχουν συχνά μεγαλύτερη σημασία από τις δηλώσεις. Οι φωτογραφίες, οι τελετές υποδοχής, ακόμη και η μουσική που επιλέγεται δεν είναι ποτέ τυχαίες. Είναι μηνύματα. Και γι’ αυτό η εικόνα από την Αγκυρα, με την οθωμανική στρατιωτική μπάντα να παιανίζει κατά την υποδοχή του Ελληνα πρωθυπουργού το προκλητικό εμβατήριο, προκάλεσε τόσο έντονες αντιδράσεις. Το ζήτημα δεν είναι μόνο αν κάποιος -και εν προκειμένω ο Κ. Μητσοτάκης, συνοδευόμενος από τη σύζυγό του- χαμογέλασε περισσότερο ή λιγότερο. Το ζήτημα είναι ότι η ελληνική πλευρά έδειξε, ακόμα μία φορά, να υποτιμά τη δύναμη των συμβολισμών απέναντι σε μια Τουρκία που τους αξιοποιεί μεθοδικά εδώ και δεκαετίες

• Του Ανδρέα Καψαμπέλη

• Ο Ταγίπ Ερντογάν δεν αφήνει τίποτε στην τύχη. Η Ιστορία, τα σύμβολα, οι εικόνες και τα μηνύματα αποτελούν οργανικό κομμάτι της πολιτικής του. Δεν είναι απλές εθιμοτυπικές λεπτομέρειες. Είναι εργαλεία ισχύος. Κάθε τελετή, κάθε σημαία, κάθε εμβατήριο υπηρετεί μια συγκεκριμένη αφήγηση: την εικόνα μιας ισχυρής Τουρκίας που αισθάνεται ότι διαμορφώνει τις εξελίξεις στην περιοχή

 Αντίθετα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη δείχνει να αντιμετωπίζει τη διπλωματία περισσότερο ως άσκηση δημοσίων σχέσεων και λιγότερο ως πεδίο προάσπισης του εθνικού κύρους. Επενδύει στις εικόνες της καλής ατμόσφαιρας, στις δημόσιες φιλοφρονήσεις και στα χαμόγελα των ηγετών, ακόμη κι όταν η πραγματικότητα παραμένει αμετάβλητη. Η Τουρκία εξακολουθεί να αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, να διατηρεί το casus belli, να προβάλλει τη «Γαλάζια Πατρίδα», να εγείρει ζητήματα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών και να επιχειρεί να εμφανιστεί ως η κυρίαρχη περιφερειακή δύναμη της ανατολικής Μεσογείου.

• Κι όμως, η Αθήνα επιμένει αυτοκτονικά στο αφήγημα το ότι «δεν υπάρχει ένταση», λες και η Τουρκία εγκατέλειψε το casus belli, απέσυρε τη «Γαλάζια Πατρίδα», σταμάτησε τις αμφισβητήσεις της ελληνικής κυριαρχίας ή έπαψε να εργαλειοποιεί κάθε διεθνές βήμα για να προωθήσει τις αναθεωρητικές της επιδιώξεις. Τίποτε από αυτά δεν συνέβη. Φάνηκε και από τις απαντήσεις που έδωσε χθες αργά το βράδυ ο Ερντογάν στη συνέντευξη Τύπου μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ.

• Το επιμύθιο άλλη μια φορά είναι ότι η εξωτερική πολιτική δεν ασκείται μόνο με χαμόγελα, χειραψίες και κοινές φωτογραφίες. Ασκείται και με αυτοσεβασμό. Με επίγνωση ότι κάθε εικόνα που εκπέμπεται από έναν ηγέτη εκπροσωπεί ολόκληρη τη χώρα. Οταν η άλλη πλευρά επιλέγει ακόμη και το εμβατήριο της υποδοχής για να προκαλέσει και για να υπενθυμίσει τη δική της ιστορική αφήγηση και ο Ελληνας πρωθυπουργός περιορίζεται να χαμογελά για να… μη χαλάσει το κλίμα, τότε δεν πρόκειται για διπλωματική ψυχραιμία. Πρόκειται για μια πολιτική που στο όνομα των «ήρεμων νερών» οδηγεί την Ελλάδα στην καταβύθιση των συνεχών υποχωρήσεων και των παραχωρήσεων.

πηγή:https://www.dimokratia.gr/apopseis/o-korios/718314/ta-emvatiria-tis-ypoteleias/

Σάββας Καλεντερίδης: - Περί νατοϊκών στρατηγείων στην Τουρκία

 

Σάββας Καλεντερίδης

Το τελευταίο διάστημα, με αφορμή τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα, ήλθαν στο προσκήνιο το νέο νατοϊκό στρατηγείο και το Πολυεθνικό Σώμα Στρατού του ΝΑΤΟ που ιδρύθηκε στα Αδανα και ενσωματώνεται εντός της Διοίκησης του 6ου Σώματος Στρατού, και η Ναυτική Διοίκηση που αποφασίστηκε να ιδρυθεί με έδρα το Μπέικοζ της Κωνσταντινούπολης, στην ανατολική πλευρά των Στενών, κοντά στην έξοδο προς τον Εύξεινο Πόντο.

Με βάση ανάλυση του στρατηγικού αναλυτή Dr. Osman Gazi Kandemir, που δημοσιεύθηκε στην τουρκική έκδοση του «Independent», η απόφαση για την ίδρυση του στρατηγείου στα Αδανα ελήφθη στη Σύνοδο Κορυφής του Βίλνιους το 2023. Στη συγκεκριμένη Σύνοδο, στην οποία συμμετείχαν αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, τα «περιφερειακά αμυντικά σχέδια» του ΝΑΤΟ που είχαν καταρτιστεί από το 2014 συζητήθηκαν και εγκρίθηκαν συλλογικά. Αυτά τα σχέδια, τα πιο λεπτομερή στρατιωτικά έγγραφα από τον Ψυχρό Πόλεμο, αποτελούνται από 4.500 σελίδες. Περιλαμβάνουν τα σχέδια του ΝΑΤΟ για την προστασία των μελών του από τη Ρωσία και άλλες περιφερειακές απειλές σε τρεις περιφερειακούς άξονες: Βορειοδυτικό, Κεντρικό και Νοτιοανατολικό.

Το σχέδιο Βορειοδυτικού στοχεύει στην προστασία της Πολωνίας και των χωρών της Βαλτικής. Ουσιαστικά, το ΝΑΤΟ άρχισε να αναπτύσσει δυνάμεις στις χώρες της Βαλτικής και στην Πολωνία μετά την απόφαση που ελήφθη στη Σύνοδο Κορυφής της Βαρσοβίας το 2016. Οι δυνάμεις σε αυτές τις χώρες αυξήθηκαν μετά τον πόλεμο της Ουκρανίας το 2022. Από το 2017 το αρχηγείο του σώματος στρατού της Πολωνίας (NRDC) που έχει ανατεθεί στο ΝΑΤΟ έχει αναλάβει τη διοίκηση αυτών των δυνάμεων. Σήμερα, αυτό το σώμα δραστηριοποιείται στο Στετίνο της Πολωνίας, με την ονομασία «Πολυεθνικό Σώμα-Βορειοανατολικά» (MNC-SE).

Κεντρικός άξονας

Το 2015 ιδρύθηκε ένα στρατηγείο σώματος στρατού στο Βουκουρέστι της Ρουμανίας, με στόχο την εφαρμογή σχεδίων για την άμυνα της περιοχής. Αυτό το αρχηγείο τέθηκε σε λειτουργία το 2018. Υπό αυτό το αρχηγείο, υπάρχουν επίσης πολυεθνικά στρατηγεία μεραρχιών και ταξιαρχιών στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία. Η Τουρκία είχε καθυστερήσει την αποδοχή όλων των περιφερειακών αμυντικών σχεδίων λόγω της ευαισθησίας της σχετικά με τους Κούρδους της Συρίας (YPG), που υποστηρίζονταν από τις ΗΠΑ. Στη Σύνοδο Κορυφής του Βίλνιους του 2023 εγκρίθηκαν όλα τα σχέδια, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν την Τουρκία.

Η Τουρκία υπέβαλε πρόταση το 2024 για ίδρυση ενός πολυεθνικού σώματος στρατού, για την εφαρμογή αυτού του σχεδίου. Το 6ο Σώμα Στρατού με έδρα τα Aδανα ανέλαβε αυτό το έργο. Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Aμυνας της Τουρκίας, έχουν γίνει ήδη οι μεταθέσεις στο βασικό προσωπικό αυτού του στρατηγείου, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία από το 2028 και μετά.

Η απόφαση για την ίδρυση του MNC-TUR είναι το θεσμικό έγγραφο που επαναπροσδιορίζει και ενισχύει τη θέση της Τουρκίας εντός της Συμμαχίας. Με βάση δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου, αποστολή του MNC-TUR είναι ο συντονισμός των δραστηριοτήτων αποτροπής και άμυνας στη νοτιοανατολική πλευρά της Συμμαχίας στο πλαίσιο των περιφερειακών αμυντικών σχεδίων και η διασφάλιση της ενσωμάτωσης των πολυεθνικών δυνάμεων που του έχουν ανατεθεί.

Οσον αφορά την αποστολή του, αποφασίστηκε ότι το νατοϊκό στρατηγείο των Αδάνων θα ενισχύσει τις αμυντικές και αποτρεπτικές ικανότητες της Συμμαχίας έναντι περιφερειακών κινδύνων και απειλών που προέρχονται από τη Μέση Ανατολή, τον Καύκασο, την ανατολική Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική. Πάντως, αυτή η εξέλιξη σχετικά με το νέο στρατηγείο του ΝΑΤΟ, μαζί με την Αεροπορική Βάση του Ιντσιρλίκ, αναβαθμίζει τα Αδανα σε ένα νέο στρατιωτικό κέντρο για τη Συμμαχία, αυξάνοντας το βάρος της Τουρκίας στην αρχιτεκτονική ασφάλειας.

Οσον αφορά τη νέα διοίκηση του ΝΑΤΟ στα Στενά της Κωνσταντινούπολης, το υπουργείο Εθνικής Αμυνας της Τουρκίας τον Μάρτιο του 2026 ανακοίνωσε ότι η ναυτική δομή που σχεδιάζεται να ιδρυθεί στο Μπέικοζ, στην τοποθεσία Αναντολού Καβάγι, είναι «Διοίκηση Ναυτικού Στοιχείου», η οποία σχεδιάστηκε να διασφαλίσει την ασφάλεια του Ευξείνου Πόντου μετά τον πόλεμο της Ουκρανίας, να προστατεύσει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας των εμπορικών πλοίων και να συντονίσει δραστηριότητες όπως η απενεργοποίηση περιφερόμενων ναρκών.

Στο πλαίσιο των προετοιμασιών για την ίδρυση της νέας αυτής Διοίκησης, το υπουργείο Εθνικής Αμυνας της Τουρκίας είχε ανακοινώσει ότι ο διοικητής του Επιχειρησιακού Αρχηγείου Πολυεθνικής Δύναμης-Ουκρανίας, Γάλλος υποστράτηγος Jean-Pierre Fague, και ο Βρετανός αναπληρωτής του, υποστράτηγος Richard Stewart Charles Bell, επισκέφτηκαν την εγκατάσταση στο Μπέικοζ στο πλαίσιο αυτό. Συμπερασματικά, τα δύο νέα νατοϊκά στρατηγεία αναβαθμίζουν τον ρόλο της Τουρκίας στη Συμμαχία και την καθιστούν χώρα-πυλώνα για τα «περιφερειακά αμυντικά σχέδια» της ΝΑ Πτέρυγας του ΝΑΤΟ, με αυξημένες αρμοδιότητες στον Εύξεινο Πόντο, στη Μέση Ανατολή και την ανατολική Μεσόγειο.

πηγή:https://www.dimokratia.gr/apopseis/718688/peri-natoikon-stratigeion-stin-toyrkia/

ΥΕΘΑ: - Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει έναν ασυνήθιστο τρόπο να εκφράζεται.- Έχουμε παράξει ένα από τα καλύτερα και πιο φτηνά συστήματα κατά των drones στον κόσμο

 

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συμμετείχε σήμερα, Πέμπτη 9 Ιουλίου 2026, στην 30ή Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης του Economist, στο Λαγονήσι.

Ο κ. Δένδιας συμμετείχε στη θεματική ενότητα “Guarding the future: defending Europe at strategic frontiers”, στο πλαίσιο της οποίας είχε συζήτηση με τον Daniel Franklin, executive editor & senior editor του «The Economist».

Στη συζήτηση παρέστησαν ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος–Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, ο Επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Κοινοβουλίου της Ουκρανίας Dmytro Lubinets, ο πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών και πρώην Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Geoffrey Pyatt και επικεφαλής ξένων διπλωματικών αντιπροσωπειών στην Ελλάδα.

Στο περιθώριο της συμμετοχής στην 30ή Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης του Economist, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας είχε σύντομες συναντήσεις, μεταξύ άλλων, με την Πρόεδρο της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου Ντόρα Μπακογιάννη, τον Υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνο Πλεύρη, τον Γενικό Γραμματέα στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) Feridun Sinirlioglu, τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως κ.κ. Άνθιμο, τον πρώην Υπουργό Εξωτερικών της Αιγύπτου Sameh Shoukry και με πρέσβεις ξένων κρατών στην Ελλάδα.

Ακολουθεί το κείμενο της συζήτησης του κ. Δένδια με τον Daniel Franklin (μετάφραση από τα αγγλικά):

D. FRANKLIN:

Καλημέρα σας. Καλώς ορίσατε στη 2η ημέρα του Συνεδρίου μας.

Θα ξεκινήσουμε όμως σήμερα με μία συζήτηση. Ένα από τα θεμελιώδη πάνελ της εκδήλωσης έχει να κάνει με την άμυνα και την προάσπιση των συνόρων της Ευρώπης.

Με μεγάλη μου χαρά καλωσορίζω για την πρώτη μας συζήτηση τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, τον κύριο Δένδια, ο οποίος θα ρίξει φως σε πολλά πράγματα, μεταξύ αυτών και όλα όσα συνέβησαν χθες στην Άγκυρα.

Κατά πρώτον, ευχαριστούμε πολύ που είστε ξανά εδώ. Δεν ξέρω πόσες φορές σας έχουμε καλέσει. Αρκετές, το εκτιμούμε πάρα πολύ αυτό.

Θα έλεγα ότι είναι πολύ καλή η χρονική συγκυρία καθώς είχαμε τη Διάσκεψη Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, οπότε όλοι αναμένουν να ακούσουν από εσάς τα συμπεράσματα όλων όσων συνέβησαν στην Άγκυρα.

Να αισθανόμαστε καλά; Λίγο πιο αγχωμένοι; Τι;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Δε θα έλεγα αγχωμένοι, κατά πρώτον ήταν μία πολύ καλά οργανωμένη εκδήλωση. Αυτό πρέπει να ειπωθεί. Επίσης, υπήρχαν πολλές προβλέψεις αναφορικά με τον Πρόεδρο Τραμπ και τους ευρωπαίους συμμάχους του, ότι θα είχανε μεταξύ τους προβλήματα και διαφωνίες.

Όλα αυτά δεν υλοποιήθηκαν ποτέ. Θα έλεγα ότι ήτανε μία εκδήλωση η οποία εξελίχθηκε πολύ ομαλά. Επανέλαβε ο Πρόεδρος Τραμπ την ανάγκη να δαπανήσουν περισσότερα οι ευρωπαίοι σύμμαχοι.

Να αναλάβουν μεγαλύτερο και πιο ισότιμο μέρος από αυτό το βάρος. Θα έλεγα όμως συνολικά η εκδήλωση ήταν πολύ επιτυχημένη σε επίπεδο ΝΑΤΟ.

D. FRANKLIN:

Υπήρχαν όμως και θα σας ρωτήσω, υπήρχαν μία δύο στιγμές έτσι πολύ ιδιαίτερες. Το ένα ήταν το θέμα της Γροιλανδίας που επανήλθε. Ίσως όχι τόσο έντονα, όχι κατά τη διάρκεια της διάσκεψης κορυφής. Πώς το ερμηνεύετε αυτό;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Αυτό είναι ένα θέμα που πρέπει να απαντηθεί από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, όχι από μένα.

Εγώ οφείλω να πω ότι στις επίσημες συζητήσεις, στην επίσημη συνάντηση κατά την οποία εγώ ήμουν παρών, αυτό το θέμα δεν αναφέρθηκε. Ο Πρόεδρος Τραμπ είπε πράγματα εκτός συνάντησης, αυτό είναι άλλο πράγμα, και αφορά την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

D. FRANKLIN:

Μίλησα το πρωί με τον Υπουργό Άμυνας της Ισπανίας, ότι ο τόνος αυτός θα ήταν λίγο διαφορετικός, επειδή έγινε αυτή η «επίθεση» σε εισαγωγικά προς την Ισπανία, ότι είναι ένα πολύ κακό μέλος του ΝΑΤΟ και αναφέρθηκαν εμπορικές κυρώσεις, δεν ξέρω ακριβώς και ποιες ήτανε αυτές οι εμπορικές κυρώσεις στην Ισπανία…

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Δε θα έλεγα επίθεση, ο Πρόεδρος Τραμπ έχει έναν θα έλεγα απλά ασυνήθιστο τρόπο να εκφράζεται. Τούτου λεχθέντος, τόσο εμείς, όσο και η Ισπανία, είμαστε δύο χώρες σε διαφορετικά σημεία της Ευρώπης και το βασικό θέμα που συζητήθηκε ήταν η δαπάνη άνω του 3,5% του ΑΕΠ για την άμυνα, συν ένα επιπλέον 1,5% του ΑΕΠ για πρόσθετες δαπάνες, που θα προστεθεί στο 3,5% και αυτό ήταν μια απόφαση που είχε αποφασιστεί πριν από ένα μήνα στην Χάγη, ομοφώνως.

Η Ελλάδα σταθερά, όλα τα χρόνια, δαπανά άνω του ορίου που έχει θέσει το ΝΑΤΟ, οπότε δεν υπήρχε κάποια κατηγορία εις βάρος της Ελλάδος. Το τι η Ισπανία υποστηρίζει, αυτό αφορά τον Πρωθυπουργό Σάντσεθ, όχι εμένα.

D. FRANKLIN:

Ακούσαμε χθες την Πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, που είπε ότι η Ελλάδα κατέχει μια εξαιρετική θέση σε ότι αφορά τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όμως ας το δούμε με λίγο πιο ευρύ τρόπο, σε επίπεδο Συμμαχίας δηλαδή. Υπήρξε πρόοδος σε ό,τι αφορά τις δαπάνες, αλλά σε ό,τι αφορά άλλες χώρες π.χ. στη δική μου χώρα στη Βρετανία, είναι δύσκολο να φτάσει σε αυτό το επίπεδο.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Είχαμε την παρουσία του Πρωθυπουργού του κυρίου Στάρμερ, ο οποίος βρίσκεται βεβαίως στην «έξοδο», ο οποίος είπε ότι “η δέσμευση του Ηνωμένου Βασιλείου θα τηρηθεί, θα δαπανήσει περισσότερα”. Και επίσης μιλάμε πολύ για τη δαπάνη. Εγώ θα έβαζα μια άλλη παράμετρο. Πρέπει να δαπανούμε πιο αποδοτικά. Το θέμα δεν είναι μόνο το ποσό, δεν είναι τα χρήματα που δαπανούμε, διότι να είμαστε ειλικρινείς, ναι υπάρχουν ανάγκες και υπάρχουν και κοινωνικές ανάγκες που πρέπει να στηρίζουμε και η παγκόσμια οικονομία αλλάζει, είναι κρίσιμο λοιπόν να στηρίξουμε την κοινωνία.

Οπότε το να ρίχνουμε χρήματα μόνο στην άμυνα δεν είναι η απάντηση, δεν είναι ο μόνος δείκτης, είναι ένας δείκτης. Η αποδοτικότητα των χρημάτων που δαπανούμε, είναι αυτή που παίζει κρίσιμο ρόλο και θεωρώ ότι αυτό είναι και το επόμενο επίπεδο των συζητήσεων εντός του ΝΑΤΟ. Σαφώς έχει πιο έντονα τεχνικό χαρακτήρα, αλλά είναι εξίσου σημαντικό ζήτημα.

D. FRANKLIN:

Θα επανέλθω σε αυτό, όμως παράδειγμα η δική μου χώρα, όπως γνωρίζετε πολύ καλά υπάρχει μεγάλη ένταση μεταξύ του Υπουργείου Αμύνης. Ξέρετε πολύ καλά τον κύριο Χίλι.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Ναι, και λυπάμαι πολύ που θα τον χάσω.

D. FRANKLIN:

Ναι, διότι παραιτήθηκε, διότι ενεπλάκη σε μια μεγάλη έντονη μάχη θα έλεγα με το Υπουργείο Οικονομικών για τις δαπάνες. Μάλλον όχι μόνο για το ποσό των χρημάτων, αλλά υπάρχει μεγάλη και βαθιά υποψία από τους αξιωματούχους που βρίσκουν τα χρήματα από άλλους προϋπολογισμούς και δίνουν τα χρήματα στο Υπουργείο Αμύνης, για το θέμα αυτό που αναφέρατε. Την αποδοτικότητα των δαπανών και την έλλειψη εμπιστοσύνης. Ότι ναι σας δίνουμε πολλά χρήματα αλλά θα χρησιμοποιηθούν σωστά; Αυτή λοιπόν η συζήτηση, αυτός όλος ο διάλογος, η δυναμική αυτή έγινε αισθητή;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Να πω το εξής, για εμένα ήταν προφανές ότι -ποιος είμαι εγώ πρώτα από όλα να κρίνω τι συμβαίνει στο Ηνωμένο Βασίλειο- αλλά τούτου λεχθέντος, υπήρχε μια ένδειξη που μας έδωσε να καταλάβουμε ότι υπήρχε ένα πρόβλημα. Και θα αναφέρω συγκεκριμένα την περίπτωση των επιθέσεων στις αγγλικές βάσεις στην Κύπρο. Εγώ στις 12:00 το μεσημέρι έδωσα την εντολή στις δύο ελληνικές φρεγάτες να προστατεύσουν την Κύπρο απέναντι στην Χεσμπολάχ. Εκτελέστηκε η εντολή στις 22:00 το βράδυ. Για την Αγγλία χρειάστηκαν 21 μέρες προκειμένου να αποπλεύσουν οι βρετανικές φρεγάτες για να κατέβουν στην περιοχή. Αυτό λέει πολλά.

D. FRANKLIN:

Ναι, κατανοώ ότι υπάρχουν θέματα σε ότι αφορά το επίπεδο ετοιμότητας αλλά και το επίπεδο επενδύσεων στην άμυνα. Όμως, επί της αρχής θα λέγαμε το Υπουργείο Οικονομικών ανησυχούσε ότι έδινε χρήματα για μεγάλα επενδυτικά προγράμματα του Υπουργείου Αμύνης και ότι τα χρήματα αυτά με κάποιον τρόπο δεν θα χρησιμοποιούνταν αποδοτικά.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Αυτό είναι ένα τελείως διαφορετικό θέμα που αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο.

D. FRANKLIN:

Το ερώτημα είναι αν υπήρχε αυτή η δυναμική σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, διότι είπατε ότι πρέπει να δαπανούνται χρήματα με τρόπο έξυπνο, με τρόπο ευφυή, όχι απλά πολλά χρήματα. Εσείς αντιμετωπίζετε τέτοιου είδους έλεγχο για το πώς;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Ναι, και θα έπρεπε, διότι εγώ δαπανώ τα χρήματα. Από την άλλη όμως είμαστε ανοιχτοί σε ό,τι αφορά αυτά τα θέματα στην Ελλάδα. Υλοποιούμε μια Ατζέντα η οποία ξεκίνησε τον Ιανουάριο του ’24, την ονομάζουμε «Ατζέντα 2030», η οποία περιλαμβάνει την πλήρη μεταρρύθμιση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, των δυνάμεων του 21ου αιώνα. Η βασική ιδέα πίσω από όλο αυτό το σκεπτικό είναι ο εκσυγχρονισμός. Όχι απλά η δαπάνη χρημάτων σε μεγάλες πλατφόρμες. Δηλαδή, δεν έχουμε φιλοδοξία να έχουμε ένα αεροπλανοφόρο ή ένα ελικοπτεροφόρο. Είναι κάτι που μας ξεπερνά. Προσπαθούμε να παράξουμε καινοτόμες λύσεις οι οποίες θα εξυπηρετούν διττούς σκοπούς. Ο πρώτος είναι: η υπεράσπιση της χώρας, κατά τη συνταγματική μας επιταγή, απέναντι σε οποιαδήποτε απειλή.

Ο δεύτερος σκοπός είναι: να δημιουργήσουμε συνθήκες ανάπτυξης της οικονομίας μας και αυτό είναι ένα στοιχείο που πρέπει να το λάβουμε υπόψη μας. Αν δαπανούμε 5% του ΑΕΠ μας, πρέπει να δώσουμε στην κοινωνία κάτι ως επιστροφή. Άρα, για εμάς η ιδέα είναι να δαπανήσουμε με ευφυή τρόπο, με αποδοτικό τρόπο και να χρησιμοποιήσουμε αυτές τις δαπάνες προκειμένου να δημιουργήσουμε ένα ελληνικό οικοσύστημα στον τομέα της άμυνας το οποίο θα μπορεί να παράγει λύσεις διττής χρήσης που θα εξυπηρετούν και όλη την εικόνα μας.

Παρενθετικά, πάντα λέω ότι η Ελλάδα μπήκε στην κρίση του 2010 για δύο λόγους: το δημόσιο χρέος και το γεγονός ότι εισάγαμε περισσότερα από ό,τι εξάγαμε. Στο Υπουργείο Άμυνας αυτή τη στιγμή είμαστε ένα παράδειγμα: πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε και τα δύο ζητήματα παράλληλα. Πρωτίστως, έχουμε ένα συγκεκριμένο δημοσιονομικό χώρο και κινούμαστε εντός αυτού. Δεν κάνουμε υπερβολικές δαπάνες, ούτε ένα ευρώ παραπάνω από αυτά που έχουμε στη διάθεσή μας.

Δεύτερον, προσπαθούμε να δημιουργήσουμε εγχωρίως παραγόμενες λύσεις οι οποίες έχουν δυνατότητες εξαγωγών και οι οποίες μπορούν να μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε το θέμα του ισοζυγίου πληρωμών. Άρα, πέραν της ικανοποίησης του συνταγματικού μας καθήκοντος που είναι η προστασία από απειλές, υπηρετούμε την ελληνική κοινωνία και την οικονομία.

D. FRANKLIN:

Πάμε λίγο να μπούμε πιο βαθιά σε αυτό διότι να πω την αλήθεια οι περισσότεροι Υπουργοί Άμυνας δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον στα drones, έχετε δει την επανάσταση των drones στην Ουκρανία.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Μάλλον να το πω διαφορετικά τα είχαμε δει και πιο πριν, τα είχαμε δει και στο Ναγκόρνο Καραμπάχ το 2020, απλά δεν το είχαμε παρατηρήσει.

D. FRANKLIN:

Πείτε μας δύο πράγματα, αν θέλετε, για την τρέχουσα κατάσταση με την ανάπτυξη, την κατασκευή. Ποια είναι η ιδιαιτερότητα της αγοράς της Ελλάδος;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Μπήκαμε σε αυτή την διαδικασία αρκετά αργά. Όμως έχουμε ένα πλεονέκτημα, μπορούσαμε να κάνουμε ένα μεγάλο άλμα προς τα εμπρός μαθαίνοντας από τα λάθη των άλλων. Οπότε να τρέξουμε γρήγορα και να προβούμε σε ακόμα πιο καινοτόμες λύσεις. Για παράδειγμα, αυτή τη στιγμή η τεχνητή νοημοσύνη είναι τα πάντα. Δεν είναι μόνο το drone αυτό καθαυτό. Είναι το σμήνος των drones στον αέρα, στη θάλασσα, υποθαλάσσια αλλά και επί του εδάφους. Προς τα εκεί κινούμαστε.

Επίσης, σε πολύ περιορισμένο χρονικό διάστημα έχουμε δημιουργήσει γραμμές παραγωγής, και εδώ θέλω να ανοίξω μία παρένθεση. Τα drones δεν είναι όπως όλα τα άλλα. Δεν χρειάζεται να έχεις ένα τεράστιο στοκ, ένα απόθεμα, θα ήταν ανόητο, διότι αναπτύσσονται τόσο γρήγορα που όταν πρέπει να τα χρησιμοποιήσεις έχουν ήδη ξεπεραστεί. Άρα, πρέπει να τα πετάξεις.

Τι κάνουμε; Δημιουργούμε γραμμές παραγωγής που μπορούν να χρησιμοποιηθούν με αποδοτικότητα εάν και όποτε υπάρξει ανάγκη. Βεβαίως πρέπει να έχεις μία ελάχιστη παραγωγή, ούτως ώστε αυτές οι γραμμές να παραμένουν να είναι ανοιχτές. Όμως, παράγεις περιορισμένο αριθμό για τη συνηθισμένη τακτική χρήση, για να είσαι έτοιμος να ανεβάσεις κλίμακα παραγωγής όταν χρειαστεί. Έχουμε δημιουργήσει δύο στρατιωτικά εργοστάσια, τρία μάλλον, τα δύο ήδη λειτουργούν. Το ένα είναι υπό κατασκευή. Μέχρι τα τέλη του έτους θα είναι σε πλήρη λειτουργία.

D. FRANKLIN:

Κρατικά είπατε;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Ναι, κρατικά. Του Υπουργείου Αμύνης. Και τρίτον, κάναμε και κάτι που δεν ξέρω αν υπάρχει άλλος στρατός στον κόσμο που το κάνει. Δημιουργούμε εργοστάσια με δυνατότητα μετακίνησης μέσα σε κοντέινερ. Άρα, κάθε μονάδα του ελληνικού στρατού μπορεί με χρήση εκτυπωτών τριών διαστάσεων να εκτυπώσει τα δικά του.

D. FRANKLIN:

Άρα, είναι λιγότερο ευάλωτα σε περίπτωση κρίσης.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Ακριβώς. Μπορούμε να τα διασπείρουμε και βεβαίως πολύ γρήγορα να διαφοροποιηθούμε.

D. FRANKLIN:

Πως αυτό ταιριάζει; Ή ταιριάζει με την κατάσταση; Διότι είπατε ότι θέλετε να δημιουργήσετε ένα περιβάλλον επενδύσεων στις αμυντικές ικανότητες της χώρας που να επιτρέπουν και τις εξαγωγές, προσφέροντας όφελος στην ελληνική οικονομία ή αν μη τι άλλο, να προσφέρετε πλεονεκτήματα για την ελληνική οικονομία. Είναι κομμάτι των drone αυτή η διαδικασία; Όπως και η τεχνολογία κατά των drones.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Έχουμε παράξει ένα από τα καλύτερα και πιο φτηνά συστήματα κατά των drones στον κόσμο. Είναι το «Κένταυρος». Ένα από τα ελάχιστα στον κόσμο αυτή τη στιγμή που έχουν επιχειρήσει. Βρίσκονται στη δράση, τα έχουμε σε τοποθετημένες στις ελληνικές φρεγάτες. Κατέρριψαν drone των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα. Νομίζω ότι κοστίζει 50% – 55% λιγότερο από όσο κοστίζει ένα αντίστοιχο σύστημα αν το αγοράσεις από άλλη Ευρωπαϊκή χώρα ή από τις ΗΠΑ. Είναι ένα εξαγώγιμο προϊόν. Υπάρχουν άλλες χώρες που έχουν δείξει ενδιαφέρον και έρχονται στην Ελλάδα για να δουν τι μπορούν να κάνουν.

D. FRANKLIN:

Πείτε μας και άλλα παραδείγματα. Κάποιες από τις βασικές τεχνολογίες στις οποίες υπάρχουν δυνατότητες εξαγωγών.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Αυτό που εμείς μπορούμε να κάνουμε, και αυτό θα είναι κάτι πολύ καλό, είναι τα θαλάσσια drone. Λόγω του περιβάλλοντος από το οποίο μπορούν να προέρθουν οι απειλές. Μιλάω για το Αιγαίο, το αρχιπελαγικό περιβάλλον. Μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα σύστημα πολλαπλών βάσεων οι οποίες επικοινωνούν μεταξύ τους και άρα μπορεί να παράξουν, να δώσουν μάλλον απαντήσεις σε τέτοιου είδους προκλήσεις που ουδεμία άλλη χώρα μπορεί αυτή τη στιγμή να κάνει με τρόπο αποδοτικό.

D. FRANKLIN:

Μαθαίνετε πράγματα από το πεδίο της μάχης στην Ουκρανία;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Βεβαίως. Έχω πάει δύο φορές στην Ουκρανία, δεν είμαι αυτός που θα μάθω επί της ουσίας, εγώ δικηγόρος είμαι. Αυτό που κάνουμε είναι να καταλαβαίνουμε πολλά πράγματα, όμως η Ουκρανία, το Ιράν, ο Περσικός Κόλπος, είναι διαφορετικές περιπτώσεις. Η ταχύτητα της καινοτομίας είναι έξι μήνες, πρέπει να καταλάβετε ότι μετά από έξι μήνες έχουν αλλάξει πάρα πολλά πράγματα. Οπότε αν δεν έχεις έναν μηχανισμό να κατανοεί την αλλαγή άμεσα και να την υλοποιεί πάρα πολύ γρήγορα και να αναπαραγάγει αυτό που έχεις ήδη κάνει, ενώ παράλληλα να δοκιμάζεις τον εαυτό σου συνέχεια, δεν μπορείς να επιβιώσεις στον σύγχρονο κόσμο. Και εικάζω ότι μέχρι την εποχή που η τεχνητή νοημοσύνη θα έχει ενσωματωθεί ακόμα περισσότερο στην παγκόσμια οικονομία και στις γραμμές παραγωγής, εμείς θα έχουμε ένα περιθώριο, μία περίοδο καινοτομίας, που θα είναι μικρότερη από έξι μήνες.

D. FRANKLIN:

Μιλήσατε για κάποια από τα πλεονεκτήματα της Ελλάδος, ένα από αυτά είναι το θαλάσσιο περιβάλλον, μπορείτε άρα να κάνετε άλματα και να περάσετε κάποια στάδια εξέλιξης, ποια όμως είναι τα κενά, οι ελλείψεις; Πάντα υπάρχουν κενά βεβαίως, σαφώς, ποια είναι αυτά τα κενά στα οποία πρέπει να κινηθείτε πιο έντονα, για να καλύψετε το κενό, σε ποιους τομείς επικεντρώνεστε;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Νομίζω ένα είναι ξεκάθαρο και το έχω αποδεχθεί όταν ξεκινήσαμε την τεχνική αυτή συζήτηση, είναι ότι αργήσαμε να μπούμε στο παιχνίδι.

Ο δικός μας ο στρατός, λόγω ιστορικών λόγων, επικεντρωνόταν σε μεγάλες πλατφόρμες, φρεγάτες, αεροπλάνα, τεθωρακισμένα, αυτή ήταν η ουσία του σκεπτικού. Από το 2024 μέχρι το 2026, κάτι λιγότερο από ενάμισι χρόνο, έπρεπε να αλλάξουμε όλη τη νοοτροπία και αυτό είναι το πιο δύσκολο. Το πιο δύσκολο αυτή τη στιγμή δεν είναι να αλλάξεις από τα τεθωρακισμένα και να πας στα drown, αυτό είναι κάτι εφικτό, το πιο σημαντικό είναι να αλλάξεις τη νοοτροπία των αξιωματικών που κάνουν χρήση αυτών των μέσων. Να καταλάβουν δηλαδή ότι η τεχνητή νοημοσύνη ή τα drone είναι το σήμερα και το αύριο. Και αν δεν καταλάβουν αυτή την αλλαγή και δεν την υλοποιήσουν και στις δομές μας και να πω το εξής, αν έχεις μία δομή η οποία είναι πολύ αυστηρή, στην οποία ο λοχαγός πρέπει να αναφέρεται στον ταγματάρχη, ο ταγματάρχης πρέπει να αναφέρεται στον συνταγματάρχη, ο συνταγματάρχης πρέπει να αναφέρεται στον ταξίαρχο, ο ταξίαρχος πρέπει να αναφέρεται στον υποστράτηγο, ο υποστράτηγος πρέπει να αναφέρεται στον γενικό γραμματέα, ο γραμματέας στον υπουργό και τα λοιπά, αυτό δεν μπορεί να σου δώσει αποδοτικότητα. Πρέπει να επιτρέψεις ακόμα και σε επίπεδο λόχου, ακόμα και σε επίπεδο τάγματος, τη δυνατότητα λήψης αποφάσεων. Κι όπως είπα πριν, η λύση μεταφοράς μονάδων παραγωγής σε container θα δίνει τη δυνατότητα και για αποφάσεις παραγωγής. Δεν θα χρειάζεται πλέον την έγκριση του υπουργού ή του αρχηγού του επιτελείου, όχι. Έχουμε, πρέπει να δημιουργήσουμε ένα νέο πλαίσιο κατανόησης όλων όσων συμβαίνουν. Παρενθετικά, η Ουκρανία ήταν πάρα πολύ πετυχημένη σε αυτό το κομμάτι.

D. FRANKLIN:

Να είμαστε ειλικρινείς, ο λόγος που η Ελλάδα πετυχαίνει αυτούς τους στόχους και έχει ένα υψηλότερο ποσοστό του ΑΕΠ της που πηγαίνει στην άμυνα οφείλεται στις ανησυχίες ασφαλείας λόγω της Τουρκίας. Έναν σύμμαχο μέλος του ΝΑΤΟ, όμως μια πηγή ανησυχίας για την ασφάλεια της Ελλάδας. Ποια λοιπόν η τρέχουσα κατάσταση στις σχέσεις με την Τουρκία; Από ότι φαίνεται η Τουρκία θα πάρει νέα αεροσκάφη.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Ελπίζω πως όχι.

D. FRANKLIN:

Μπορείτε να σχολιάσετε επ΄ αυτού και ποιες είναι οι προεκτάσεις. Πώς αυτό αλλάζει το περιβάλλον ασφαλείας και τις βασικές σας ανησυχίες;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Να είμαι ειλικρινής μαζί σας. Αν έλεγα κάτι διαφορετικό κανείς δε θα με πίστευε. Η Ελλάδα δε θα χαρεί αν η Τουρκία πάρει τα F-35 ή αν η Τουρκία πάρει τους κινητήρες για τα αεροσκάφη νέας γενιάς. Η γενική μας προσέγγιση επ΄ αυτού είναι η εξής. Δεν θα κρίνουμε εμείς τι κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και σε ποιους πωλούν εξοπλισμό. Αυτό είναι θέμα της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Απλά κάνουμε ένα ερώτημα. Είναι όντως προς όφελος των ΗΠΑ, ναι ή όχι; Αυτό εναπόκειται στην αμερικανική Κυβέρνηση και στον αμερικανικό λαό να απαντήσει. Να κάνω ένα μικρό σχόλιο. Είναι βέβαιο ότι για την Κυβέρνηση των ΗΠΑ το ΝΑΤΟ και κυρίως η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο είναι θεμελιώδους σημασίας. Άρα το να δώσεις μια πλατφόρμα στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς τον περιορισμό ότι αυτή η πλατφόρμα δεν θα χρησιμοποιηθεί εις βάρος άλλου κράτους-μέλους, αυτό είναι προς όφελος ή όχι των ΗΠΑ. Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα βεβαίως. Πάω εγώ στις Ηνωμένες Πολιτείες, κάνω ένα ταξίδι και συναντώ τον Υπουργό Πολέμου Χέγκσεθ και μου λέει «θα σου δώσω τα F-35 αλλά δε θα επιτεθείς στην Τουρκία με τα F-35», τι θα έλεγα εγώ εκείνη την ώρα; Απαράδεκτο, δεν το δέχομαι; Ή θα έλεγα ότι δεν έχω πρόβλημα διότι δεν σκοπεύω κάτι τέτοιο στην Ιταλία ή σε κάποιο άλλο κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ.

D. FRANKLIN:

Άρα αν αυτή ήταν η προϋπόθεση για την πώληση των F-35 θα ήσασταν σύμφωνος εσείς με την πώληση;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Αυτό αφορά την Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό να απαντήσει. Η δική μου συμβουλή θα ήταν ναι, όποιος πουλά οτιδήποτε σε ένα σύμμαχο με τον περιορισμό αυτό – ας μην το απομονώσουμε μόνο στην δική μας σχέση- ας πούμε τη Ιταλία ή στην Ισπανία ή με το Ηνωμένο Βασίλειο, νομίζω ότι είναι στοιχειώδες ότι αυτές οι πλατφόρμες που πωλούνται από τη μία χώρα στην άλλη εντός του ΝΑΤΟ, δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται εις βάρος μέλους του ΝΑΤΟ.

D. FRANKLIN:

Θεωρητικά αυτό το παρουσιάζετε στην αμερικανική Κυβέρνηση.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Ναι. Επειδή είναι θέμα διπλωματίας δε θα ήθελα να το σχολιάσω ανοιχτά αλλά θα προσπαθήσουμε πολύ σκληρά να το μεταφέρουμε αυτό.

D. FRANKLIN:

Επειδή έχουμε λίγο χρόνο, ας κάνουμε ένα βήμα πίσω και ας δούμε τη κατάσταση με τον πόλεμο στο Ιράν. Από ό,τι φαίνεται ανάβουν ξανά οι φλόγες του πολέμου εκεί. Τι θεωρείτε, τι πιστεύετε ή τι φοβάστε ότι μπορεί να συμβεί, πώς ερμηνεύετε αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Κατά πρώτον, σήμερα το πρωί δεν ήμουν καθόλου χαρούμενος διαβάζοντας τις αναφορές. Δεν ξέρω τι θα συμβεί, δεν είμαι καλός στις προβλέψεις, ούτε απαραίτητα και στην ανάλυση. Αυτό, όμως, που σίγουρα μπορώ να πω είναι ότι αυτό που είναι καλό για την Ελλάδα, αυτό που είναι καλό για την Ευρωπαϊκή Ένωση και για το ΝΑΤΟ και για την ελληνική οικονομία είναι η διατήρηση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και να γίνει το Ιράν μία φυσιολογική χώρα, να μην εξάγει τρομοκρατία, να μην εξάγει αστάθεια, να μην απειλεί, να μην εξαπολύει βαλλιστικούς πυραύλους σε όλη την περιοχή. Δηλαδή για ποιο λόγο επιτέθηκε στη Σαουδική Αραβία, στο Μπαχρέιν; Γιατί επιτέθηκε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα; Γιατί και μέσω της Χεζμπολάχ επιτέθηκε στις αγγλικές βάσεις στην Κύπρο; Ήταν προφανές ότι αυτές οι βάσεις δεν χρησιμοποιούνταν εις βάρος του Ιράν με οποιοδήποτε τρόπο. Οπότε τι αναμένω από το Ιράν; Αναμένω να δράσει με έναν τρόπο υπεύθυνο. Και βεβαίως τα Στενά του Ορμούζ δεν ανήκουν στο Ιράν, είναι διεθνή ύδατα. Φανταστείτε τι θα συνέβαινε αν οποιαδήποτε χώρα στον κόσμο θεωρούσε ότι μπορούσε να μπλοκάρει τη ναυσιπλοΐα και να επιβάλλει διόδια, εμείς στο Αιγαίο, η Ισπανία στο Γιβραλτάρ, η Αργεντινή και η Χιλή στα Στενά του Μαγγελάνου και επιβάλλοντας κάποια διόδια, η Σιγκαπούρη και η Ινδονησία να κλείσουν τα Στενά του Malacca.

D. FRANKLIN:

Μας παρουσιάζετε ένα σενάριο…

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Ναι, αλλά αυτός είναι ο εφιάλτης για την παγκόσμια οικονομία. Μετά θα έχουμε μηδενική ανάπτυξη στην οικονομία μας, θα επιστρέψουμε σε αρνητικό πρόσημο, θα πέσουμε σε ύφεση και θα έχουμε απόλυτη καταστροφή, θα καταρρεύσει το κοινωνικό μας μοντέλο. Αυτό δεν μπορεί να επιτραπεί. Πρέπει να γίνει ξεκάθαρο στο Ιράν, πάρα πολύ ξεκάθαρο, απολύτως ξεκάθαρο ότι αυτό δεν είναι αποδεκτό. Διότι αν το επιτρέψουμε αυτό θα δημιουργήσει ένα παράδειγμα και άλλοι θα το ακολουθήσουν.

D. FRANKLIN:

Προφανώς δεν θέλετε κάτι τέτοιο να συμβεί. Πώς το αποτρέπετε όμως;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Κατά πρώτον, είμαστε η Ελλάδα, έχουμε ένα πολύ μεγάλο εμπορικό στόλο, τον μεγαλύτερο στον κόσμο, αλλά δεν κοιτάμε πάνω από το ύψος μας. Ναι, στο παρελθόν το κάναμε, με τον Μέγα Αλέξανδρο, αλλά δεν είμαστε σε αυτό το επίπεδο, δεν πρόκειται να κάνουμε εκστρατεία εις βάρος του Ιράν. Είμαστε μέλος του ΝΑΤΟ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είμαστε σύμμαχοι των ΗΠΑ και ξεκάθαρα λέμε ότι αυτό δεν μπορεί να επιτραπεί. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να το δεις, ένας τρόπος είναι η σκληρή ισχύς σου, που το εφαρμόζουν οι ΗΠΑ. Υπάρχουν κι άλλες λύσεις, οικονομικές κυρώσεις και υπάρχουν και κάποια πράγματα που η παγκόσμια οικονομία μπορεί να κάνει, για να προστατευθεί. Κι εδώ δεν κάνω κάποια εξαίρεση για την Κίνα ή για άλλες χώρες, που είναι φίλιες προς το Ιράν, διότι σε τελική ανάλυση η Κίνα για παράδειγμα έχει πολλά να χάσει στα Στενά του Ορμούζ, πολύ περισσότερα από ότι η Ελλάδα.

D. FRANKLIN:

Δεν έχουμε χρόνο, οπότε μια τελευταία ερώτηση, ποια είναι η πρώτη σας προτεραιότητα για το επόμενο έτος ως Υπουργός Άμυνας της Ελλάδος;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Έχω πει ξεκάθαρα από την πρώτη μέρα, όταν λέω η «Ατζέντα 2030» σημαίνει ότι, αν και δε θα είμαι εκεί μέχρι το 2030, θέλω να δω τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις το 2030 να είναι από τις πλέον μοντέρνες, εκσυγχρονισμένες, αν όχι οι πιο εκσυγχρονισμένες ένοπλες δυνάμεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και επίσης να δούμε ανάπτυξη στην ελληνική οικονομία, ως αποτέλεσμα αυτής ακριβώς της δαπάνης που έχει γίνει για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

D. FRANKLIN:

Ανυπομονούμε να σας ξαναδούμε λοιπόν, για να περιγράψουμε την πρόοδο που θα έχει καταγραφεί μέχρι τότε. Σας ευχαριστώ πολύ.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Να είστε καλά, ευχαριστώ πολύ.

Μετά την ομιλία του, ο κ. Δένδιας ανέφερε σε δήλωσή του:

«Με μεγάλη μου χαρά συμμετείχα για πολλοστή φορά στο Συνέδριο του Economist εδώ, στο Λαγονήσι. Συγχαρητήρια για τα τριακοστά γενέθλια!

Θα ήθελα όμως να πω, από μια γενικότερη θεώρηση, ότι αυτή η εκδήλωση και παρόμοιες εκδηλώσεις είναι σημαντικές για τη χώρα, διότι είναι ένα φόρουμ στο οποίο ανταλλάσσονται απόψεις και μπορούν και διατυπώνονται σκέψεις και ιδέες πέρα από το στενό τραπέζι μιας διπλωματικής διαπραγμάτευσης ή μιας ανταλλαγής υπουργικών ή πρωθυπουργικώναρχηγών κρατών επισκέψεων.

Μπορούμε εδώ να δημιουργούμε ένα κύτταρο σκέψης, το οποίο μπορεί να βοηθήσει και τη διεθνή παρουσία της Ελλάδας, αλλά και την αντίληψη των δικών μας θέσεων στο εξωτερικό και των σκέψεων άλλων κρατών, εδώ στην Ελλάδα. Και πάλι θερμά συγχαρητήρια.

Χρόνια πολλά! Ελπίζω να είμαι εδώ και στα 31α και στα 32α, να μην το πάμε και πολύ μακριά από εκεί και πέρα. Ευχαριστώ πολύ»