«Ξυπόλητο Τάγμα» - Η αληθινή ιστορία 160 παιδιών που οι Ναζί τους έδιωξαν από τα ορφανοτροφεία της Θεσσαλονίκης

 

Το «Ξυπόλητο Τάγμα» είναι η αληθινή ιστορία 160 παιδιών, που η δράση τους πήρε διαστάσεις μύθου όταν διώχτηκαν από τα ορφανοτροφεία της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί στα μαύρα χρόνια της χιτλερικής κατοχής της πατρίδας μας. Μετά την είσοδό τους στην πρωτεύουσα της ελληνικής Μακεδονίας, οι Γερμανοί αδειάζουν τα δημόσια κτίρια και τα επιτάσσουν. Ανάμεσα σ’ αυτά, είναι και αρκετά ορφανοτροφεία. Τα ορφανά πετάγονται στο δρόμο. Μια ομάδα, απ’ αυτά τα παιδιά για να επιβιώσουν, παίρνουν τη ζωή τους στα χέρια τους. 

Ο Σπύρος Κουζινόπουλος καταγράφει την ιστορία αυτή μέσα από το προσωπικό του ιστολόγιο αναφέροντας:.

Οργανώνονται σαν μυστικός «στρατός», με ιεραρχία και πειθαρχία. Μόνα τους συγκροτούν ομάδες κρούσης και βοήθειας. Πηγή για την τροφοδοσία τους είναι τα γερμανικά καμιόνια που κουβαλάνε ψωμί και τρόφιμα και οι μαυραγορίτες. Τα κλεμμένα μοιράζονται στα ορφανά, αλλά και σε άλλους κατοίκους της Θεσσαλονίκης που είχαν ανάγκες. 

Τα παιδιά του «Ξυπόλυτου Τάγματος» έμειναν στην ιστορία σαν σαλταδόροι». Ο θρύλος λέει, πως πέρα από την αρωγή που παρείχαν στο κόσμο, κατάφερναν με την εξυπνάδα και το κουράγιο τους να βοηθούν την Αντίσταση, βρίσκοντας τρόπους να φυγαδεύουν στη Μέση Ανατολή Έλληνες, Αμερικάνους και Εγγλέζους αξιωματικούς, με σκοπό να ενωθούν με τους εκεί συμμαχικούς στρατούς.. 

Πως έγινε ταινία η υπόθεση 

Στα τέλη της δεκαετίας του ΄40, βρισκόταν στην Αμερική ο ηθοποιός του Κρατικού Θεάτρου Νίκος Κατσιώτης, ο οποίος συζητώντας με τον Γκρεγκ Τάλλας (Γρηγόρης Θαλασσινός) του διηγήθηκε πως την ημέρα που η Θεσσαλονίκη γιόρταζε την απελευθέρωσή της, τον Νοέμβριο του 1944, στο τέλος της διαδήλωσης ακολουθούσε ένα τσούρμο από κουρελήδες πιτσιρικάδες οι οποίοι κρατούσαν ένα πανό που έγραφε «Ξυπόλητο Τάγμα». Η διήγηση του Νίκου Κατσιώτη, συγκλόνισε τον Τάλλας κι αποφάσισε να κάνει το «Ξυπόλητο Τάγμα» ταινία. Το 1952, ο Γκρεγκ Τάλλας έρχεται στην Ελλάδα και με την περιορισμένη οικονομική υποστήριξη ενός άλλου Ελληνοαμερικανού, ξενοδόχου στο Λος Άντζελες, του Πέτρου Μπουντούρη, άρχισε να γυρίζει την ταινία « Το Ξυπόλητο Τάγμα». Ο Νίκος Κατσιώτης έγραψε το σενάριο, ενώ την μουσική έγραψε ο Μίκης Θεοδωράκης (η πρώτη του για κινηματογραφική ταινία), με εκτέλεση από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών (υπό την διεύθυνση τού ιδίου). Η θαυμάσια φωτογραφία ήταν του Μιχάλη Γαζιάδη. UnmuteRemaining Time -0:00   Fullscreen Ο Γκρεγκ Τάλλας αποθαρρημένος από την υποτυπώδη κινηματογραφία της Ελλάδας της εποχής, σκέφτηκε αρχικά να γυρίσει την ταινία στη Νάπολη, πόλη που θεωρούσε πως είχε μια περίεργη ομοιότητα, το ίδιο άρωμα, με τη Θεσσαλονίκη. Αλλά πάλι κάτι τον έτρωγε..

Τα γυρίσματα της ταινίας στη Θεσσαλονίκη

 Κι έτσι ήρθε στην Ελλάδα και γύρισε την ταινία στη Θεσσαλονίκη σε φυσικούς χώρους. Μόνο τη σκηνή της «μαύρης αγοράς» γύρισε για καθαρά πρακτικούς λόγους στην Αθήνα, στην περιοχή των Φυλακών Αβέρωφ, όπου και λειτουργούσε πραγματικά η μαύρη αγορά στα χρόνια της Γερμανικής Κατοχής. Χρησιμοποίησε μόνο δύο επαγγελματίες ηθοποιούς, τον Νίκο Φέρμα και τη Μαρία Κωστή. Όλοι οι άλλοι που έπαιξαν στην ταινία ήσαν ερασιτέχνες. Τα 63 από τα 66 παιδιά που πήραν μέρος στα γυρίσματα, ο Γκρεγκ Τάλλας τα πήρε από αναμορφωτήρια της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Η μηχανή λήψης ήταν του 1924 και χρησιμοποιήθηκαν μόνο 6 προβολείς για τον φωτισμό. Το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα της ταινίας -σε συνδυασμό με τις συνθήκες παραγωγής- ήταν μια μεγάλη έκπληξη στην Αμερική. Δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι αυτή η ταινία γυρίστηκε με τόσο λίγα τεχνικά μέσα. Για παράδειγμα, ο φωνολήπτης της Κολούμπια ήταν αδύνατο να πιστέψει πως αυτή η ταινία γυρίστηκε βουβή και πως είχαν επιτευχθεί τόσο άψογοι συγχρονισμοί στο ντουμπλάρισμα της ηχητικής μπάντας στην Ελλάδα!.

Το αρνητικό της ταινίας είχε χαθεί και χάρη στις προσπάθειες του διευθυντή της Ταινιοθήκης της Ελλάδας, Θόδωρου Αδαμόπουλου που εντόπισε δύο κόπιες προβολής σε καλή κατάσταση, δημιουργήθηκε, μετά από χρονοβόρες και πολυδάπανες διαδικασίες, ένα καινούργιο αρνητικό της ταινίας. 

Το «Ξυπόλυτο Τάγμα» ήταν η πρώτη ελληνική ταινία που κατόρθωσε να βραβευτεί σε διεθνές φεστιβάλ. Πήρε το 1955 το πρώτο βραβείο («Χρυσή Δάφνη»), στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Εδιμβούργου. 

Σύνοψη της υπόθεσης: 

Στη μεταπολεμική Θεσσαλονίκη, ένας νεαρός άντρας, ο Δημήτρης, “συλλαμβάνει” έναν πιτσιρικά, το Σταύρο, που έκλεψε ένα πορτοφόλι και του αφηγείται την ιστορία του, δηλαδή την ιστορία των 160 παιδιών που αποτελούσαν το “ξυπόλητο τάγμα”, προσπαθώντας να επιβιώσουν κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Με κίνδυνο της ζωής τους, διωγμένα από το ορφανοτροφείο, είχαν δημιουργήσει μια ηρωική συμμορία και έκλεβαν από τους Γερμανούς και τους συνεργάτες τους τρόφιμα και φάρμακα, τα οποία μοίραζαν σε όσους τα είχαν ανάγκη. Μάλιστα, η επαφή τους με μια Ελληνίδα διερμηνέα των Γερμανών (Μαρία Κωστή) τα έκανε να βοηθήσουν έναν αξιωματικό των συμμάχων να διαφύγει στη Μέση Ανατολή. Η κλοπή μερικών τενεκέδων λάδι από ένα μαυραγορίτη (Νίκος Φέρμας) παραλίγο να τους στοιχίσει τη σύλληψη και την εκτέλεσή τους από τους Γερμανούς. Στο τέλος, αφού ακούσει την ιστορία, ο πιτσιρικάς ακολουθεί το Δημήτρη στο ορφανοτροφείο και αποφασίζει να μείνει εκεί για να βρει μόνιμη τροφή και στέγη και να μεγαλώσει τίμια. 

Ο Π.Σφυρίδης για τους σαλταδόρους 

Ο εξαιρετικός Θεσσαλονικιός συγγραφέας Περικλής Σφυρίδης θα γράψει για τους μικρούς σαλταδόρους της γερμανικής κατοχής: «[…] 

Το έγκλημα για το οποίο κυνηγούσαν οι Γερμανοί τον θείο Πλάτωνα ήταν ότι υπήρξε σαλταδόρος, κάτι αρκετά διαδεδομένο και γνωστό την περίοδο της Κατοχής, αφού πέρασε και στο λαϊκό τραγούδι με τους στίχους Θα σαλτάρω, θα σαλτάρω/ τη ρεζέρβα θα σου πάρω. Μόνο που οι σαλταδόροι του Κόμματος, όλοι έφηβοι ή νέοι άντρες, καρδαμωμένοι με αριστερή ιδεολογία, δούλευαν οργανωμένοι, με σχέδιο, και βάζοντας το κεφάλι τους στον ντορβά βουτούσαν διάφορα εφόδια –ό,τι ασφαλώς μπορούσαν– από τις στρατιωτικές αποθήκες των Γερμανών στο Χαρμάνκιοϊ και στο λιμάνι. […] 

Η δουλειά γινόταν με τριάδες· κανείς δεν ήξερε τους άλλους σαλταδόρους της οργάνωσης και οι εντολές για συγκεκριμένες αποστολές δίνονταν από ένα σύνδεσμο που μόνο το μικρό του όνομα, προφανώς ψευδώνυμο, γνώριζαν. Έτσι, αν έπιαναν κάποιον οι Γερμανοί και τον βασάνιζαν, το μόνο που θα μπορούσε να μαρτυρήσει ήταν τα ονόματα των άλλων δύο –τίποτε άλλο– που αν είχαν καταφέρει να γλιτώσουν, το Κόμμα αναλάμβανε να τους κρύψει ή να τους καλύψει με μεταμφιέσεις και πλαστά έγγραφα.»

πηγή:https://parallaximag.gr/thessaloniki-news/xypolito-tagma-i-alithini-istoria-160-paidion-poy-oi-nazi-toys-edioxan-apo-ta-orfanotrofeia-tis-thessalonikis

Δεν είναι «κακό πράγμα» ο πατριωτισμός…

 

«Μέσα σε λίγες ώρες η Ελλάδα μεταμορφώθηκε. Οι δρόμοι γέμισαν νέους που έφευγαν για το μέτωπο με το χαμόγελο στα χείλη και τραγούδια στα χείλη. Οι μανάδες, με δάκρυα στα μάτια, ύφαιναν φυλαχτά και σταυροκοπιούνταν σιωπηλά. Ολόκληρη η Ελλάδα έγινε ένα σώμα, μια ψυχή, ένα θαύμα»…

Ημασταν στο σαλόνι της οικίας του Ιωάννη Μεταξά, στην Κηφισιά. Μας είχε υποδεχτεί η εγγονή του και στη συντροφιά μας ήταν ο Ανδρέας και η Φλερ Ποταμιάνου, ο πρέσβης Διονύσιος Κοδέλλας με τη σύζυγό του, και ο τεράστιος στρατηγός Κωνσταντίνος Κόρκας, ο οποίος μας αφηγήθηκε την εμπειρία του από εκείνα τα χρόνια…

Εκείνα τα χρόνια, που στα χιονισμένα, σχεδόν παγωμένα βουνά ο Ελληνας στρατιώτης πολεμούσε για την πατρίδα του, για την τιμή, για την ελευθερία, για την ίδια την ψυχή του έθνους. Κάθε βήμα πάνω στη λάσπη ήταν κι ένα βήμα προς την αιωνιότητα. Οι φτωχοί, οι σχεδόν ξεχασμένοι Ελληνες, ύψωναν το παράστημά τους και έδιναν στην Ευρώπη το μήνυμα ότι ο άξονας του τρόμου δεν ήταν ανίκητος.

Εμείς, οι κάπως παλαιότεροι, είχαμε την τύχη να γνωρίσουμε εκείνους που πολέμησαν. Είχα τον πατέρα μου, ο οποίος βρέθηκε από την πρώτη στιγμή στην πρώτη γραμμή. Το τι μου έχει διηγηθεί δεν περιγράφεται. Μπορεί κάποιοι να θεωρούν υπερβολικά όσα λέγονται ή έχουν ειπωθεί. Αλλά όταν τα ακούς από εκείνους που τα έζησαν, εκείνους που η πατρίδα τούς παρασημοφόρησε για τον ηρωισμό τους, αποκτούν άλλη βαρύτητα.

Το έπος του ’40 δεν είναι απλώς μια ανάμνηση, είναι μνήμη ζωντανή, φλόγα που (πρέπει να) καίει ακόμα μέσα μας. Κάθε φορά που ακούγεται ο εθνικός ύμνος, κάθε φορά που κυματίζει η γαλανόλευκη (πρέπει να) ζωντανεύει μέσα μας εκείνο το «Οχι». Γιατί το έπος του ’40 δεν γράφτηκε μόνο με όπλα, αλλά με ψυχή.

Εχουμε χρέος απέναντι σε εκείνους που έβαλαν την πατρίδα πάνω από όλα, που έδωσαν ακόμα και τη ζωή τους για την ελευθερία. Και τότε, όπως και τόσες άλλες φορές, «μια χούφτα Ελληνες» βρέθηκαν απέναντι σε μιλιούνια. Πότε Πέρσες, πότε Οθωμανοί, πότε Ιταλοί. Και πάντα τα κατάφερναν να κερδίζουν.

Ας φυλάξουμε εκείνο το πνεύμα, ας το θυμηθούμε, διότι μάλλον το έχουμε ξεχάσει. Καιρός είναι να ξαναμάθουμε να λέμε «όχι», να μη φοβόμαστε τις λέξεις «πατρίδα» και «έθνος». Νισάφι πια με τον ψευτοπροοδευτισμό. Δεν είναι «οπισθοδρόμηση», ούτε «κακό πράγμα» ο πατριωτισμός. Σε μια εποχή που κάποιοι ονειρεύονται ακόμη την αποτυχημένη «παγκοσμιοποίηση» και την «κατάργηση των συνόρων», ο πατριωτισμός δείχνει να κερδίζει έδαφος.

Ζήτω η 28η Οκτωβρίου 1940.

https://www.dimokratia.gr/apopseis/akis/612095/den-einai-kako-pragma-o-patriotismos/

Πρωθυπουργός: - Η εορτή της 28ης Οκτωβρίου, είναι αφιερωμένη σε αυτούς που δεν κοιμούνται τα βράδια, 365 ημέρες τον χρόνο, για ...!!!

 

Στην πραγματικά εντυπωσιακή πολιτική και στρατιωτική παρέλαση της Θεσσαλονίκης αντανακλάται η εικόνα μιας χώρας η οποία σέβεται και τιμά τις ένδοξες στιγμές του παρελθόντος της, ταυτόχρονα όμως είναι σε θέση να ατενίζει το μέλλον με αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση.

Πριν από 85 χρόνια οι Έλληνες παραμέρισαν τις διαφορές τους, ενώθηκαν για να πολεμήσουν για την ελευθερία τους και κατήγαγαν μία νίκη περήφανη. Και αυτό το μήνυμα της ενότητας καλούμαστε εμείς να το μεταλαμπαδεύσουμε στις ευθύνες της δικής μας γενιάς.

Ζούμε σε ταραγμένους και δύσκολους καιρούς, όμως η στρατιωτική παρέλαση την οποία παρακολουθήσαμε σήμερα μας κάνει όλους να αισθανόμαστε ήσυχοι ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις είναι πάντα εδώ για να υπερασπιστούν αυτή την ελευθερία για την οποία οι πρόγονοί μας αγωνίστηκαν.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις βρίσκονται σήμερα σε μία διαδικασία, ίσως του σημαντικότερου μετασχηματισμού στην ιστορία τους, για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις μεγάλες, στις ξεχωριστές προκλήσεις των καιρών.

Και πράγματι αυτή η ημέρα, αυτή η εθνική εορτή της 28ης Οκτωβρίου, είναι πρώτα και πάνω απ’ όλα αφιερωμένη σε αυτές και σε αυτούς που δεν κοιμούνται τα βράδια, 365 ημέρες τον χρόνο, για να μπορούμε όλοι εμείς να απολαμβάνουμε τα αγαθά της ελευθερίας μας.

Χρόνια πολλά στη Θεσσαλονίκη μας. Χρόνια πολλά στις Ελληνίδες και στους Έλληνες απανταχού της γης.

Οταν η τέχνη φόρεσε χακί στα βουνά της Πίνδου - Το παράσημο ανδρείας στον Λάμπρο Κωνσταντάρα, η εξορία του Μάνου Κατράκη και η ανθρωπιά του Κώστα Χατζηχρήστου

Ανάμεσα στους χιλιάδες Ελληνες που βρέθηκαν στα βουνά της Πίνδου και της Αλβανίας το 1940, πολεμώντας ενάντια στους εισβολείς, υπήρξαν και πολλοί που αργότερα έγιναν γνωστοί ως πρωταγωνιστές του ελληνικού θεάτρου, του κινηματογράφου και των γραμμάτων.

Ηταν άνθρωποι του πνεύματος που άφησαν τη σκηνή και την πένα για να φορέσουν τη στολή και να σταθούν στο πλευρό των συμπολιτών τους. Για πολλούς από αυτούς η εμπειρία του πολέμου δεν αποτέλεσε απλώς ένα επεισόδιο στη ζωή τους, αλλά καθόρισε την πορεία και τη στάση τους απέναντι στην τέχνη, στην κοινωνία και την Ιστορία.

Ο Λάμπρος Κωνσταντάρας υπήρξε από τους πρώτους που παρουσιάστηκαν εθελοντικά στο αλβανικό μέτωπο. Σε ηλικία 27 ετών, με τον βαθμό του έφεδρου αξιωματικού, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή, πλάι στον στενό του φίλο Οδυσσέα Ελύτη. Κατά τη διάρκεια μιας μάχης τραυματίστηκε σοβαρά και σώθηκε χάρη στην παρέμβαση του ποιητή, ο οποίος τον μετέφερε αιμόφυρτο σε νοσοκομείο. Από τον τραυματισμό του έμεινε με προβλήματα στον γοφό και στο κεφάλι, τα οποία τον ταλαιπωρούσαν για όλη του τη ζωή. Παρά ταύτα, μόλις ανάρρωσε, ζήτησε να επιστρέψει στο Μέτωπο, πράξη που του χάρισε παράσημο ανδρείας.

Ο Λάμπρος Κωνσταντάρας με άλλους στρατιώτες

Την ίδια περίοδο ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος πολέμησε σε δύσκολες επιχειρήσεις στα βουνά της Ηπείρου, υπό εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες. Είχε αφηγηθεί αργότερα πως σε μια μάχη στη Χειμάρρα οι στρατιώτες αναγκάστηκαν να πολεμήσουν με πέτρες, καθώς είχαν ξεμείνει από πυρομαχικά. Μετά τη συνθηκολόγηση, γύρισε με τα πόδια ως το Διακοφτό. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής συνέχισε να παίζει στο θέατρο, αλλά η στάση του απέναντι στους Γερμανούς ήταν αμετακίνητη: όταν τον επισκέφθηκε για να τον συγχαρεί ο κατοχικός διοικητής Μαξ Μέρτεν, ο Παπαγιαννόπουλος αρνήθηκε να τον δεχθεί.

Αλλά και ο Μίμης Φωτόπουλος συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση. Χρησιμοποιώντας τη μόρφωσή του, ανέλαβε ρόλο διαφωτιστή, μεταφέροντας τις ιδέες της απελευθέρωσης στον λαό. Το 1944 εντάχθηκε στους Ενωμένους Καλλιτέχνες, θίασο που ανέβαζε παραστάσεις σε υπόγεια θέατρα. Στα βουνά της Αλβανίας βρέθηκε και ο Κώστας Χατζηχρήστος, ο οποίος πριν από τον πόλεμο είχε αποφοιτήσει από τη Στρατιωτική Σχολή της Σύρου. Πολέμησε τις πρώτες εβδομάδες του Μετώπου, αλλά υπέστη κρυοπαγήματα και μεταφέρθηκε στα μετόπισθεν.

Ο Τσαρούχης και η «Παναγία της Νίκης»

Υπηρέτησε στη διοίκηση νοσοκομείου στην Κορυτσά, όπου έζησε περιστατικά, όπως ο ίδιος αφηγούνταν αργότερα με χιούμορ. Παρά τις δοκιμασίες, έδειξε ανθρωπιά και ευαισθησία, όπως όταν αρνήθηκε να εκτελέσει δύο νεαρούς Ιταλούς αιχμαλώτους, πράξη που του στοίχισε την οργή του ανωτέρου του.

Ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος

Από τους σημαντικότερους ηθοποιούς της γενιάς του, ο Μάνος Κατράκης υπηρέτησε, επίσης, στην πρώτη γραμμή. Είδε με τα μάτια του τον διοικητή του να αυτοκτονεί μετά τον αφοπλισμό της μονάδας. Με την επιστροφή του στην Αθήνα βρέθηκε αντιμέτωπος με την πείνα και τις κακουχίες της Κατοχής, όμως δεν έμεινε αμέτοχος. Συμμετείχε ενεργά στην Αντίσταση, ενώ η άρνησή του να υπογράψει δήλωση μετανοίας τον οδήγησε στη Μακρόνησο και στον Αη Στράτη, όπου έμεινε εξόριστος επί χρόνια. Επέστρεψε στην Αθήνα στις αρχές της δεκαετίας του ’50, σημαδεμένος, αλλά αλύγιστος.

Ο Νίκος Καββαδίας (αριστερά)

Στρατιωτική ζωή

Ο Κώστας Παπαχρήστος, γνωστός αργότερα από τους ρόλους του ένστολου αστυνομικού, είχε δείξει από μικρός την αγάπη του για τη στρατιωτική ζωή. Εθελοντής από τα 17 του στην αεροπορία, βρέθηκε και πάλι στο Μέτωπο το 1940. Πολέμησε στη Βόρεια Ηπειρο και μετά την Κατοχή τιμήθηκε με το μετάλλιο του Ελληνοϊταλικού Πολέμου. Η εμπειρία αυτή επηρέασε και την κινηματογραφική του παρουσία, χαρίζοντάς του την πειθαρχία και την αυστηρότητα που τον χαρακτήριζαν στις ταινίες.

Μια ξεχωριστή περίπτωση ήταν και ο Φιλοποίμην Φίνος, ο μετέπειτα δημιουργός της Φίνος Φιλμ. Με την έναρξη του πολέμου, ο Φίνος εντάχθηκε στη Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού και κινηματογραφούσε την ελληνική εκστρατεία στο αλβανικό μέτωπο. Μετακινούμενος κάτω από δύσκολες συνθήκες, κατέγραψε τις μάχες και την καθημερινότητα των στρατιωτών. Οταν οι Γερμανοί εισέβαλαν, κατάσχεσαν τον εξοπλισμό του και κατέστρεψαν μεγάλο μέρος των φιλμ, όμως εκείνος κατάφερε να διασώσει μερικά αρνητικά, που αποτελούν σήμερα πολύτιμα ιστορικά τεκμήρια.

Ο Γιάννης Ρίτσος και ο Μάνος Κατράκης στη Μακρόνησο

Το 1944 συνελήφθη μαζί με τον πατέρα του, ο οποίος εκτελέστηκε από τα κατοχικά στρατεύματα. Ο Φίνος σώθηκε, αλλά αναγκάστηκε να παραχωρήσει την περιουσία του στους Γερμανούς. Ανάμεσα στους διανοούμενους που βρέθηκαν στο Μέτωπο ήταν και ο ποιητής Οδυσσέας Ελύτης. Ως ανθυπολοχαγός του Στρατηγείου του Α’ Σώματος Στρατού, μετατέθηκε στη ζώνη πυρός τον Δεκέμβριο του 1940. Προσεβλήθη από κοιλιακό τύφο και μεταφέρθηκε στα Γιάννενα, όπου κινδύνεψε να πεθάνει. Η εμπειρία αυτή τον ενέπνευσε να γράψει λίγα χρόνια αργότερα το «Ασμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας», έργο αφιερωμένο στους συμπολεμιστές του. Κατά την Κατοχή συμμετείχε και εκείνος στην Εθνική Αντίσταση, χωρίς όμως να εγκαταλείψει την ποιητική του δημιουργία.

Φιλοποίμην Φίνος

Ο λογοτέχνης Αγγελος Τερζάκης πολέμησε, επίσης, στα βουνά της Αλβανίας. Οι μαρτυρίες του γιου του αναφέρουν πως γύρισε σπίτι του αγνώριστος, με γένια και κουρελιασμένα ρούχα, φορτωμένος ψείρες και εξάντληση. Σε μια επιχείρηση γλίτωσε τον θάνατο από καθαρή τύχη, όταν ο λοχαγός του τον κράτησε πίσω, γνωρίζοντας πως η αποστολή ήταν καταδικασμένη. Από αυτή την εμπειρία άντλησε υλικό για το μεταγενέστερο έργο του «Απρίλης».

Ο Οδυσσέας Ελύτης

Ο Γεώργιος Θεοτοκάς, συγγραφέας και διανοούμενος της Γενιάς του ’30, κατέγραψε στο ημερολόγιό του τη συγκίνηση και την έξαρση της ημέρας που ξέσπασε ο πόλεμος. Αν και αρχικά αποπέμφθηκε όταν παρουσιάστηκε ως εθελοντής, επέμεινε να καταταγεί και τελικά υπηρέτησε για σύντομο διάστημα χωρίς να φτάσει στο Μέτωπο. Η έντονη επιθυμία του να συμμετάσχει στον αγώνα και η απογοήτευσή του που δεν τα κατάφερε αποτυπώνονται στα γραπτά του, ιδίως στο μυθιστόρημα «Ασθενείς και οδοιπόροι», όπου αναπλάθει λογοτεχνικά τη συλλογική εμπειρία του πολέμου και της Κατοχής.

Ο Αγγελος
Τερζάκης

Από τους εικαστικούς καλλιτέχνες, ο Γιάννης Τσαρούχης επιστρατεύτηκε στο Μηχανικό και βρέθηκε στην Αλβανία. Εκεί φιλοτέχνησε την εικόνα της «Παναγίας της Νίκης», βασισμένη στις αφηγήσεις στρατιωτών που πίστευαν πως είχαν δει το θεϊκό πρόσωπο να τους εμψυχώνει στη μάχη. Χωρίς καμβά και υλικά, ζωγράφιζε ακόμα και πάνω σε κιβώτια τροφίμων. Μετά την επιστροφή του ίδρυσε ιδιωτική σχολή ζωγραφικής και κατέγραψε τις εμπειρίες του σε μαρτυρίες και σχέδια.

Ο Κώστας Παπαχρήστος (όρθιος)

Ο ποιητής Νίκος Καββαδίας, ήδη 30 ετών το 1940, υπηρέτησε ως τραυματιοφορέας και αργότερα ως ασυρματιστής στο αλβανικό μέτωπο. Με τη συνθηκολόγηση, γύρισε στην Αθήνα και έγραψε ποιήματα εμπνευσμένα από τον πόλεμο και την Αντίσταση, όπως το «Στον τάφο του ΕΠΟΝίτη» και το «Αθήνα 1943». Η συμμετοχή του στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο επηρέασε βαθιά την ποιητική του ταυτότητα, καθιστώντας τον άνθρωπο που συνέδεσε τη θάλασσα, τον πόλεμο και τον στοχασμό σε ένα ενιαίο σύμπαν γραφής.

 

https://www.dimokratia.gr/life/612381/to-parasimo-andreias-ston-lampro-konstantara-i-exoria-toy-manoy-katraki-kai/

Η Δικήμας απερήφανη φάρα! - Πως τα καταφέραν οι επίγονοί μας να μας φτάσουν στην φτώχεια και να μας καταντήσουν «Κωλοέλληνες»;

 

➜ Τις μακρόσυρτες νύχτες του χειμώνα, τότε που οι πατεράδες μας λείπανε στα ξένα κι η ψυχή μας ήταν μπεράτι, κοιμόμασταν στη χαμηλοτάβανη κουζίνα, όπου η «μασίνα» (ξυλόσομπα) έκαιγε νύχτα – μέρα και τρώγαμε καθισμένοι οκλαδόν στον ταπεινό σοφρά.

Κατέβαινε τότε μια ομίχλη που τύλιγε τα σπίτια απειλητικά και σωπαίναν ανήσυχοι οι ζωντανοί…

➜ «Αλί από αυτούς που βρίσκονται τώρα στον δρόμο…» έλεγε η Αρβανίτισσα γιαγιά μου η Φωτεινή, που έλυνε μάγια και σταυροκοπιόταν με δέος κάθε φορά που άκουγε τους λύκους να ουρλιάζουν ψηλά πάνω από την Γκολίνα. Εκεί όπου ξέχασε μια φορά ο θείος μου ο Μήτκας δεμένο το πιστό άλογό μας, τον Μάγγο, και το κατασπαράξανε ανυπεράσπιστο τα θεριά.

➜ «Πες στα παιδιά ένα “παραμύθι” απ’ το μέτωπο» παρότρυνε τότε για να ξεχαστούμε τον παππού μου, ήρωα των Βαλκανικών Πολέμων και της Μικρασίας, απ’ όπου γύρισε γεμάτος πληγές και εννέα παράσημα ανδρείας, κι έχοντας προηγουμένως παρατήσει, χωρίς να το σκεφτεί, ζωή στρωμένη και δουλειά στο Παρίσι, προτού να πάρει απ’ τη Μασσαλία το πρώτο βαπόρι για Πειραιά και να καταταγεί εθελοντής.

➜ Αυτή είναι η δική μας απερήφανη φάρα! Και με αυτές τις πατριωτικές διηγήσεις μεγαλώσαμε, τις οποίες ο παππούς μου, ο Ευάγγελος Χατζηδημητρίου, φρόντιζε να κλείνει, λίγο προτού σφαλίσουν τα βλέφαρά μας και παραδοθούμε σε έναν περιπετειώδη ύπνο, γεμάτο ανδραγαθήματα και θυσίες, με τον «Όρκο των Αθηναίων εφήβων», λέγοντας με ρίγος και τον επιβεβλημένο στόμφο λόγια που γυρίζανε στο μυαλό μας – «δεν θα ντροπιάσω τα όπλα τα ιερά», «ούτε θα εγκαταλείψω τον συμμαχητή», «και μόνος και μετά πολλών», «και την πατρίδα μικρότερη δεν θα παραδώσω!». Αν μπορούσε να το εγγυηθεί αυτό κι ο Μητσοτάκης με τη γελοία πινακοθήκη των υπουργών του… Ας είναι.

➜ Περίμενα πώς και τι φέτος στο καινούργιο μου σπίτι, που υποχρεώθηκα να μετακομίσω (καταραμένο Airbnb…), την άγια μέρα του αγίου Δημητρίου, που απελευθερώθηκε η αγαπημένη Θεσσαλονίκη, η πρωτεύουσα ημών των Μακεδόνων, να υψώσω στο μπαλκόνι την ελληνική σημαία.

➜ Κι αδιαφορώ παγερά που κάποιοι σύντροφοί μου λένε χλευαστικά ότι ήταν επιταγή της προδοτικής χούντας. Εγώ τιμώ τους αγώνες της γενιάς του παππού μου, που μεγάλωσε την Ελλάδα, η οποία έφτανε τότε έξω απ’ τη Λάρισα μέχρι τη Μελούνα, κι αυτή την υπέροχη γενιά που πήρε τα τρένα για το μέτωπο χαμογελώντας, κι όπως είπε ο ποιητής (Ανδρέας Εμπειρίκος) «έκαμαν οίστρο της ζωής τον φόβο του θανάτου»!

➜ Πώς τα καταφέραμε εμείς, οι ανάξιοι επίγονοι, μέσα σε τόσο λίγα χρόνια και «φτάσαμε από τη φτώχεια στο δήθεν», όπως λέει ένας σοφός φίλος, ώστε να καταντήσουμε αυτοί που τέλεια, σαν ένα μάθημα εθνικής αυτογνωσίας, μας δώρισε ο Διονύσης Σαββόπουλος στο τραγούδι του «Κωλοέλληνες», συνιστά μια ζωτική υπόθεση εργασίας.

➜ Ας ελπίσουμε ότι η χώρα θα αποκτήσει κάποτε Παιδεία κι ότι θα ‘ρθουν στο προσκήνιο γενιές Ελληνόπουλων για να χτίσουν από την αρχή μια Ελλάδα, η οποία, όπως θα ’λεγε ο Σεφέρης, «δεν θα υπάρχει μονάχα στη νοσταλγία μας»…

➜ ΥΓ.: Θα είχε ενδιαφέρον αν ρωτούσε κάποιος «ασεβής» δημοσιογράφος τον Μητσοτάκη -που θα καμαρώνει με αυτό το «περίεργο» ύφος αύριο στην παρέλαση στη Σαλονίκη, όπου ανεβαίνει για να «κοντύνει» τον Δένδια- αν γνωρίζει ποιοι ήσαν οι Φίλιππος Νίκογλου και Αθανάσιος Σουλιώτης…

πηγή;https://www.dimokratia.gr/apopseis/schoini-kordoni/612339/i-diki-mas-aperifani-fara/

Θεέ μου, από ποιους γλιτώσαμε!

«Η αγάπη, η φιλία και ο θαυμασμός δεν ενώνουν τους ανθρώπους τόσο, όσο το κοινό μίσος για κάτι». – Anton Chekhov\

«Θέλω να βλέπω δεξιούς και φιλελέδες να καίγονται με αργό και βασανιστικό θάνατο, να μου ζητήσει συγγνώμη ο σιχαμένος Παπαδήμος που δεν ψόφησε από την μπόμπα των συντρόφων και να πάω με την Μποφίλιου για μουσκεμένα ψαλίδια στα βουνά και να καίμε ελληνικές σημαίες με 10 Αφγανοπακιστανούς ερωτικούς σκλάβους των οποίων τα δικαιώματα ως ηθικά ανώτερες Αριστερές θα προστατεύσουμε…» – Μυρσίνη Λοΐζου.

Προς πληροφορία σας, η Μυρσίνη Λοΐζου ήταν υποψήφια ευρωβουλευτής το 2024 με τον Σύριζα. Ευτυχώς δεν εξελέγη ώστε να γίνουμε ρεζίλι και στην Ευρώπη με τις προοδευτικές και σεξουαλικές απόψεις της.

Αλήθεια, πόσο μίσος αποπνέουν αυτές οι 59 λέξεις. Ειδικά η αναφορά και το ρήμα που χρησιμοποιεί για τον Λουκά Παπαδήμο δείχνει το επίπεδο του «ηθικού πλεονεκτήματος» της Αριστεράς. Αυτά σαν εισαγωγή για το μίσος και πώς το εκδηλώνουν οι αριστεροί.

Η αφορμή για το σημερινό κείμενο ήταν η διαδήλωση υπέρ της Παλαιστίνης που έγινε στις 7 Οκτωβρίου 2025 στην Αθήνα. Ποιος διεστραμμένος ανεγκέφαλος είχε τη φαεινή ιδέα να οργανώσει πορεία υπέρ της Παλαιστίνης προς την πρεσβεία του Ισραήλ στην επέτειο του μεγαλύτερο πένθους ενός λαού; Επιβεβαιώνει πλήρως τον Anton Chekhov. Στο Δίστομο εκτελέστηκαν 229 άμαχοι το 1944 και τιμούμε την ημέρα πένθους κάθε χρόνο. Στο Ισραήλ εκτελέστηκαν πάνω από 1.000 άνθρωποι, οι περισσότεροι νέοι, βιάστηκαν γυναίκες και εκατοντάδες μεταφέρθηκαν και κρατήθηκαν σαν όμηροι της Χαμάς. Και εμείς πήγαμε να διαδηλώσουμε υπέρ της Παλαιστίνης αυτή την ημέρα. Εχω εντυπωσιαστεί γιατί είδα τα της διαδήλωσης και τις συλλήψεις στα ΜΜΕ, αλλά δεν είδα να τονίζεται το μέγεθος της βλακείας και η προσβολή των νεκρών που υποτίθεται τη σεβόμαστε. Είναι βέβαιο ότι κάτι έχουμε πάθει σαν λαός. Εμείς οι Αριστεροί που «είμαστε με τον άνθρωπο» μισούμε τους Εβραίους. Εμείς οι Αριστεροί που «είμαστε με τον άνθρωπο» πάμε όμως στον Αγνωστο Στρατιώτη όπου υποτίθεται ότι πενθούμε τους δικούς μας 57 νέους που χάθηκαν σε ένα δυστύχημα και ανεμίζουμε τη σημαία της Παλαιστίνης. Κάποιος πρέπει να μας έχει καταραστεί. Δεν εξηγείται αλλιώτικα η συμπεριφορά μας.

Δεν φτάνουν αυτά. Στις 16/10, πρώτη επέτειο του θανάτου του αρχηγού της Χαμάς, που σχεδίασε τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου, και επέφερε την καταστροφή στην Παλαιστίνη, εμείς θέλαμε να τιμήσουμε τη μνήμη του, με συγκέντρωση στην Πλατεία Συντάγματος. Ευτυχώς η αστυνομία δεν έδωσε άδεια, αλλά η πρόθεση πρέπει να μας προβληματίσει. Δεν πάμε καλά.

Αυτοί όλοι οι υποκριτές που κόπτονται για την Παλαιστίνη γιατί δεν έχουν κάνει καμία διαδήλωση υπέρ της Ουκρανίας; Το Ισραήλ ξεκίνησε τον πόλεμο μετά από τη σφαγή των αμάχων. Δέχομαι ότι η απάντησή του δεν ήταν ακριβώς «οδόντα αντί οδόντος», όπως λέει ο Μωσαϊκός Νόμος, αλλά «μασέλα αντί οδόντος». Αυτό όμως είναι το τίμημα του πολέμου: η ασυμμετρία. Ο «λαοφίλητος» Πούτιν, όμως, μπήκε στα καλά καθούμενα στην Ουκρανία και την έκανε καλοκαιρινή, αλλά εμείς που «είμαστε με τον άνθρωπο» δεν βρίσκουμε τον λόγο να διαμαρτυρηθούμε. Ενώ για τους Παλαιστίνιους βεβηλώσαμε την Ακρόπολη, το Μνημείο του Αγνωστου Στρατιώτη και υψώσαμε τη σημαία τους στο Ηρώδειο και αλλού.

Τον Ιούνιο 2025 είχαμε ένα διεθνές happening για τη Γάζα, στο οποίο φυσικά συμμετείχε και η Ελλάδα. Θυμίζω το περίφημο «March to Gaza» όπου οι ακτιβιστές προσπάθησαν να φτάσουν στη Γάζα οδικώς, μέσω Αιγύπτου. Φυσικά το εγχείρημα κατέληξε σε φιάσκο. Η περιγραφή που ακολουθεί είναι απόσπασμα από την επίσημη ιστοσελίδα March to Gaza Greece: «Χτες η Πορεία προς τη Γάζα επιχείρησε να φτάσει στην Ισμαηλίγια, πόλη στη διώρυγα του Σουέζ, στα όρια της χερσονήσου Σινά. Λίγα χιλιόμετρα πριν, στα διόδια, οι διαδηλωτές ανακοπήκαμε από την αστυνομία. Εκατοντάδες από πολλές χώρες συγκεντρωθήκαμε επί ώρες ζητώντας ειρηνικά να περάσουμε. Η αστυνομία δεν το επέτρεψε. Αποφασίσαμε να επιμείνουμε, ειρηνικά. Η επίσημη και η μυστική αστυνομία επιτέθηκαν, σε άλλες αποστολές πιο βίαια με ξύλο, στη δική μας με “αρπαγές” στο σωρό. Είχα την τύχη να είμαι ένας απ’ το σωρό. Μας έβαλαν σε μικρά (πολιτικά) βανάκια και μας απομάκρυναν. Καμία εξήγηση καμία επικοινωνία με αξιωματικό […]». Σε ανεπίσημη μετάφραση: Οι Αιγύπτιοι τους πέταγαν παπούτσια αντί για λουλούδια!

Δεν τους έφτανε όμως το φιάσκο της πορείας. Συνεννοήθηκαν οι πονόψυχοι και αποφάσισαν να πάνε στη Γάζα διά θαλάσσης με άλλο πομπώδες όνομα: «Global Sumud Flotilla» Πριν δούμε τι απέγινε ο στόλος, ελάτε να δούμε τα βασικά. Μπήκα στο site που έχουν δημιουργήσει: https://globalsumudflotilla.org. Η ιστοσελίδα είναι καλοφτιαγμένη από επαγγελματία και υποστηρίζει τρεις γλώσσες: Αγγλικά, Ισπανικά και Αραβικά. Από τις 3/8 μέχρι τις 4/10 έχουν εκδώσει 19 press release. Από το site αντιγράφω: «[…] Με παγκόσμιο συντονισμό, νομική προετοιμασία και εκπαιδευμένα πληρώματα, στοχεύουμε στην αύξηση του πολιτικού κόστους οποιασδήποτε επιθετικότητας. Οι συμμετέχοντες θα υποβληθούν σε έλεγχο ταυτότητας, εκπαίδευση για μη βία και προετοιμασία ασφαλείας […]» Υπάρχουν video των συμμετεχόντων τα οποία είναι πανομοιότυπα και αρχίζουν όλα με τη φράση «Είμαι ο τάδε και είμαι Ελληνας πολίτης. Αν βλέπετε αυτό το video σημαίνει ότι έχω απαχθεί…» και τελειώνουν με έκκληση σε φίλους και συγγενείς να ασκήσουν πίεση στην ελληνική κυβέρνηση για την απελευθέρωσή τους. Παρόμοια έχουν αναρτήσει πολίτες άλλων χωρών.Κάποιος πρέπει να μας έχει καταραστεί. Δεν εξηγείται αλλιώτικα η συμπεριφορά μας

Όλα τα παραπάνω απαιτούν χρήματα, πολλά χρήματα. 

Εύλογα διερωτήθηκα πού βρήκαν τα χρήματα. Στην ιστοσελίδα τους υπάρχει ένα κουμπάκι «DONATE». Το πάτησα και να τι βρήκα. Εχουν μαζέψει 3.209.190 ευρώ από δωρεές 68.433 υποστηρικτών. Να σας πω την αμαρτία μου. Αμέσως σκέφτηκα να γίνω οργανωτής ακτιβιστών. Καλό ταμείο κάνανε μέσα σε 3 μήνες.

Και φυσικά ύστερα από όλα αυτά είναι εύλογο το ερώτημα. Αφού όλοι αυτοί οι ενήλικοι πήγαν με τον στολίσκο τους σε μια εμπόλεμη περιοχή, έχοντας πλήρη γνώση για το τι μπορεί να τους συμβεί, γιατί έπρεπε η κυβέρνησή μας να πληρώσει τα έξοδα για την επιστροφή τους; Η Ιταλία και η Πορτογαλία αρνούνται να πληρώσουν για την επιστροφή τους. Λυπάμαι, αλλά αυτά που λέει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δεν στέκουν. Οτι δηλαδή δεν υπάρχει νομικό πλαίσιο για να καταλογιστούν τα έξοδα στους «διασωθέντες». Να χρεωθούν στο ΑΦΜ τους και να πάνε στα δικαστήρια να τα διεκδικήσουν ώστε να πληρώσουν κάτι για να πονέσουν. Μέχρι πότε θα αντιμετωπίζουμε με φοβία την Αριστερά;

Αυτό όμως που με εξόργισε περισσότερο είναι ότι στην πτήση, εκτός από τα 27 μέλη της ελληνικής αποστολής επέβαιναν και 134 πολίτες άλλων 15 ευρωπαϊκών χωρών, ανάμεσά τους και η Γκρέτα Τούνμπεργκ. Τι δουλειά έχουμε εμείς με πολίτες άλλων χωρών; Εθελοντικά πήγαν, έχοντας πλήρη επίγνωση για τις συνέπειες των πράξεών τους. Η υπερβολική επιείκεια συνήθως εκλαμβάνεται σαν αδυναμία με καταστροφικές συνέπειες.

Στο αεροδρόμιο τους υποδέχτηκαν ομοϊδεάτες τους με λουλούδια και παλαιστινιακές σημαίες. Μεταξύ αυτών και ο επίτιμος αρχηγός ΓΕΕΘΑ, ναύαρχος Ευάγγελος Αποστολάκης για να υποδεχτεί τον γιο του. Αλήθεια, πόσο εύκολη είναι η κατρακύλα. Αρχισε όταν το 2021 ο ναύαρχος αποδέχτηκε πρόσκληση του Κυριάκου Μητσοτάκη να αναλάβει το υπουργείο Πολιτικής Προστασίας. Μετά τις αντιρρήσεις των συντρόφων του υπαναχώρησε. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι είχε αποδεχθεί την πρόταση, διότι είχε ενημερώσει την Προεδρία ότι στην ορκωμοσία του θα παρευρεθεί και η σύζυγός του. Δεν συμπεριφέρεται έτσι ένας επίτιμος αρχηγός ΓΕΕΘΑ. Ακολούθησε η «απόβασή» του με τον Κασσελάκη στη Μακρόνησο. Εκεί όλη η σκηνοθεσία αναδείκνυε τον Κασσελάκη και υποβάθμιζε τον ναύαρχο, μέχρι που κάποιοι τον αποκάλεσαν «μούτσο». Κρίμα.

Και το κερασάκι στην τούρτα: Η μικρή και «αθώα» Γκρέτα διέπραξε ένα τοσοδούλικο λαθάκι. Ανάρτησε μια φωτογραφία ενός σκελετωμένου κρατούμενου, λέγοντας ότι είναι Παλαιστίνιος σε φυλακή του Ισραήλ. Απεδείχθη όμως ότι ήταν ακριβώς το αντίθετο. Ήταν Εβραίος κρατούμενος της Χαμάς. Ετσι δουλεύει η προπαγάνδα. Αν πιάσει, έπιασε.

Θα κλείσω το σημερινό σημείωμα με ένα απόφθεγμα του Στρατή Μυριβήλη: «Δεν υπάρχουν Ελληνες κομμουνιστές. Οταν κανείς γίνει συνειδητός κομμουνιστής παύει να είναι Ελληνας. Γι’ αυτό το κόμμα λέγεται Κομμουνιστικό Κόμμα της Ελλάδας και όχι Ελληνικό Κομμουνιστικό Κόμμα».

Ο Μυριβήλης πέθανε το 1969, όταν το μόνο κομμουνιστικό κόμμα που είχαμε στη Ελλάδα ήταν το ΚΚΕ. Σήμερα το απόφθεγμά του ισχύει για όλα τα αριστερά κόμματα που έχουμε, αλλά και μερικά που θα δημιουργηθούν.

Θεέ μου, από πού γλιτώσαμε!

*Ο κ. Ανδρέας Γ. Δρυμιώτης είναι σύμβουλος επιχειρήσεων.

https://www.kathimerini.gr/opinion/563887441/thee-moy-apo-poioys-glitosame/

κκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκκ

Τελικώς ποιός το είπε το «ΟΧΙ»; - Οι αποδείξεις!!

 Η καθημερινότητά μας αγαπητοί φίλοι, έχει γίνει πραγματική ρουτίνα σε όλους τους τομείς. Βεβαίως η έλλειψη πρωτοτυπίας  και φαντασίας κυριαρχεί και στην ενημέρωση. Θέλετε μερικά παραδείγματα; Αμέσως. Διαβάστε μερικούς «κλισεδάτους» τίτλους, που βλέπουμε σε όλα τα μέσα, έντυπα ή ηλεκτρονικά, αναλόγως του γεγονότος

• Γράφει ο Υπτγός ε.α. Χρήστος Μπολώσης

Βρέχει: Πνίγηκε η Αθήνα. Λίμνη η Θεσσαλονίκη. Μισισιπής η Λάρισα (εδώ παίζει τον ρόλο του ο Πηνειός που έγινε Μισισιπής.

Χιονίζει: Σε λευκό κλοιό η Ήπειρος.  Παρέλυσαν από τα χιόνια οι Συγκοινωνίες. Αλυσίδες  χρειάζονται και στο Σύνταγμα.

Χριστούγεννα και γενικώς γιορτές: Απλησίαστο το Χριστουγεννιάτικο (πασχαλινό, καθαροδευτεριάτικο  κ.λπ.) τραπέζι. Στα ύψη η γαλοπούλα (το αρνάκι, η λαγάνα, ο μπακαλιάρος, ο ταραμάς κ.λπ.).

Εθνικές Εορτές: Η Επανάσταση του 1821 ήταν το ξεσήκωμα του προλεταριάτου κατά της μπουρζουαζίας και των μονοπωλίων που ρουφούσαν …κ.λπ. Το «ΟΧΙ» στις 28 Οχτώβρη του ’40 το είπε ο Ελληνικός λαός στις 3 τα ξημερώματα στους Φασίστες…» κ.λπ.

Δεν θέλω όμως να σας κουράσω, αφού μπορείτε κι΄ εσείς να προσθέσετε άπειρα παραδείγματα, κατά περίπτωση.

Θα σταθώ, μέρες που είναι, στην περίπτωση της 28η Οκτωβρίου, που και πάλι θα ακούσουμε τα περί λαού και ΟΧΙ. 

Επειδή φέτος δεν είχα έμπνευση, είπα να σας παραθέσω τις σχετικές απόψεις τριών μεγάλων ανδρών:

α. Βιβλίο του Εμμανουέλε Γκράτσι, τότε πρέσβεως της Ιταλίας στην Αθήνα «Η αρχή του τέλους». Εκδόσεις «Εστίας», 1980 σελ. 284:

«…Επιτέλους το κουδούνισμα ξύπνησε τον ίδιο τον Μεταξά, ο οποίος έκανε την εμφάνισή του σε μία μικρή πόρτα υπηρεσίας και αναγνωρίζοντάς με διέταξε το φρουρό να με αφήσεις να περάσω. Ο δύο συνοδοί μου, έμειναν στο δρόμο περιμένοντας με έξω από την καγκελόπορτα. Ο Μεταξάς είχε φορέσει μία σκούρη μάλλινη ρόμπα από τον γιακά της οποίας φαινόταν ένα μετριότατο βαμβακερό νυχτικό. Μου έσφιξε το χέρι, με έβαλε μέσα και με άφησε να περάσω σε ένα μικρό σαλόνι, το συνηθισμένο σαλονάκι μιας μικροαστικής εξοχικής βιλλίτσας. Αυτό το περιβάλλον αλλά Guido Gozzano (σημείωση: Ιταλός ποιητή και συγγραφέας κύριος εκπρόσωπος της απαισιοδοξίας) με τα κακόγουστα «καλά» του πράγματα μ’ έκανε ν΄ αναλογιστώ προς στιγμήν με  κάποιο κρυφό πικρό χαμόγελο την Βίλλα  Τορλόνια (σημείωση: Βίλλα που ανήκε στο τραπεζίτη Τορλόνια και την οποία χρησιμοποίησε ως κατοικία ο Μουσολίνι για περίπου είκοσι χρόνια). Μόλις καθίσαμε του είπα ότι η κυβέρνηση μου, μού είχε αναθέσει να του κάνω μία άκρως επείγουσα ανακοίνωση και χωρίς άλλα λόγια του έδωσα τον κείμενο. Ο Μεταξάς άρχισε να το διαβάζει. Τα χέρια που κρατούσαν το χαρτί έτρεμαν ελαφρά και μέσα από τα γυαλιά έβλεπα τα μάτια να βουρκώνουν, όπως συνήθιζε, όταν ήταν συγκινημένος. Όταν τελείωσε την ανάγνωση με κοίταξε κατά πρόσωπο και μου είπε με φωνή λυπημένη αλλά σταθερή ‘’Alors c’ est la guerre’’ (λοιπόν έχουμε πόλεμο).  Του απήντησα, ότι δεν ήταν διόλου έτσι κατ’ ανάγκην και ότι μάλιστα η Ιταλική Κυβέρνηση ήλπιζε ότι η Ελληνική Κυβέρνηση, θα εδέχετο τα αιτήματά της και θα άφηνε να περάσουν ελεύθερα τα ιταλικά στρατεύματα, τα οποία θα άρχιζαν τις μετακινήσεις τους την έκτη πρωινή….».

Τώρα μερικοί θα σκεφθούν: «Και τι ήξερε ο Γκράτσι; Αφού η τηλεόραση   τα  λέει αλλιώς» και θάχουν και… δίκιο.

β. Βιβλίο του Παναγιώτη Κανελλόπουλου, πολιτικού κρατουμένου του καθεστώτος Μεταξά «Τα χρόνια του Μεγάλου Πολέμου 1939-1944». Προσφορά της εφημερίδος «Η Ελλάδα αύριο», τον Οκτώβριο του 2012, σελ. 19.   Πρώτη έκδοση 1964 στην Αθήνα.

«……Πρέπει να είμεθα χωρίς άλλο ευγνώμονες εις τον Ιωάννην Μεταξά, διότι είπε, ολομόναχος εις το σκοτάδι της νυκτός το μέγα ‘’Όχι’’. Λέγουν όσοι αντικρίζουν με εμπάθεια και αυτά τα ανάγλυφα γεγονότα της ιστορίας, ότι το ‘’Όχι’’ δεν το είπε Μεταξάς, ότι το είπεν  ο Ελληνικός Λαός. Ναι το είπε ο Ελληνικός Λαός, αλλά αφού το είχε ειπεί ο Μεταξάς. Ο ατυχής και συμπαθής Emanuele Grazzi, εκτελών εντολήν που δεν του άρεσε διόλου (βλέπε το βιβλίον του: Il principio della fine,  Ρώμη 1945) εξύπνησε την 3ην πρωινή τον Μεταξά και όχι τον Ελληνικό Λαό.  Εάν έλεγε ο Μεταξάς ‘’Ναι’’,  πώς θα έλεγε ‘’Όχι’’ ο Ελληνικός Λαός, που θα ξυπνούσε αργότερα……»

Άντε τώρα να του ξηγάς του Κανελλόπουλου. Και άντε και του τα εξήγησες, σάμπως θα τα καταλάβει;

γ. Συνέντευξη του Μίκη Θεοδωράκη στην Έλενα Ακρίτα για το «Κανάλι της Βουλής»,  στις  8 Ιανουαρίου 2000, στα πλαίσια  της εκπομπής «Φώτα Πορείας».

«….. Είμεθα φλογεροί πατριώτες. Όλοι οι Έλληνες. Και όταν έγινε ο πόλεμος, πρώτη φορά πήγαιναν παιδιά τραγουδώντας στον πόλεμο. Δεν ξανάγινε αυτό. Ήταν ένα πανηγύρι ο πόλεμος. Τότε λοιπόν εγώ, για την Ελλάδα, σχημάτισα μέσα μου μια εικόνα μεταξύ γυναίκας και ιδέας. Η Αθηνά ήτανε ίσως μέσα. Ήτανε ο απώτερος τέλειος σκοπός μέσα μου. Και έτσι, αυτό αγάπησα. Διψούσα τότε για να πάω να πολεμήσω εναντίον των Ιταλών. Ο Μεταξάς είπε ΟΧΙ, η κυβέρνηση είπε ΟΧΙ, μαζί κι’ εγώ……» .

Άλλος από δω που δεν ξέρει τι του γίνεται! Άκου ο Μεταξάς είπε ΟΧΙ;…

– Για το «Δρομοκαΐτειο» καλά πάω πατριώτη; 

Χρόνια πολλά Έλληνες. Χρόνια πολλά στο Έθνος των Ελλήνων.

★ Άκρως ενδιαφέρουσα σημείωση από άρθρο του κ. Κώστα Ασημακόπουλου, από την ιστοσελίδα «Έθνος» της 28-10-2023, με τίτλο: «O μύθος του «ΟΧΙ»: Στην πραγματικότητα δεν το είπε ο Μεταξάς αλλά το έγραψε διευθυντής αθηναϊκής εφημερίδας»

Γράφει ο κ. Ασημακόπουλος:

Στην πραγματικότητα ο Μεταξάς είπε τη φράση «λοιπόν έχουμε πόλεμο» δίνοντας έμμεση άρνηση προς τον Ιταλό πρεσβευτή ο οποίος και αποχώρησε άπρακτος. Η συνέχεια γνωστή. Πολύ πριν λήξει το τελεσίγραφο η ιταλική αεροπορία χτυπά ελληνικές πόλεις, μεταξύ αυτών και την Πάτρα και μάλιστα δύο φορές σκοτώνοντας περισσότερους από 50 αμάχους που στην πλειοψηφία τους βρίσκονται στο δρόμο.

Και αφού δεν είπε ο Ιωάννης Μεταξάς το «ΟΧΙ», τότε ποιος το είπε; Στην πραγματικότητα η απάντηση του «ΟΧΙ» παγιώθηκε στη συνείδηση όλων των Ελλήνων 48 ώρες αργότερα από το τελεσίγραφο του Γκράτσι…

Ήταν ο τίτλος του άρθρου του εκδότη και διευθυντή της εφημερίδας «Ελληνικόν Μέλλον» Νίκου Π. Ευστρατίου ο οποίος θεωρούνταν μία από τις σημαντικότερες μορφές της εποχής. Έγραφε στην πρώτη παράγραφο ο Ευστρατίου:

Το φύλλο «Ελληνικόν Μέλλον» στις 30 Οκτωβρίου 1940 με το περίφημο «ΟΧΙ» ως τίτλος του άρθρου του Νίκου Π. Ευστρατίου που έγινε σύμβολο και το πήραν στις συνέχεια όλες οι εφημερίδες.

«Η Ελλάς εδέχθη ένα τελεσίγραφον. Και έδωσεν μίαν απάντησιν. ΟΧΙ. Της εζητήθη να παραβιάση την ουδετερότηταν της. Απήντησεν: ΟΧΙ. Της ηξιώθη να παραβή τον λόγο της. Τα χείλη της εκινήθησαν αυτομάτως. Και απήντησεν: ΟΧΙ», γράφει στο επικό άρθρο του ο Νίκος Π.Ευστρατίου. Το άρθρο με τον τίτλο του έγινε σημαία. Η μία μετά την άλλη οι εφημερίδες παρά τον έντονο ανταγωνισμό υιοθετούν το «ΟΧΙ» ως απάντηση και σύμβολο της αντίστασης των Ελλήνων κατά των Ιταλών.

• Όταν πηγαίναμε μαζί σχολείο που έλεγε και ο Πασχάλης και εκσφενδονίζαμε καμιά πέτρα,  η οποία αναιδώς κατέβαζε κάνα τζάμι, ο δάσκαλος ρωτούσε: «Ποιος το έκανε αυτό;» ο δράστης αναλάμβανε την ευθύνη με συνέπεια να… φάει της χρονιάς του. Τώρα, ας πούμε σε κάποιο υπουργείο  γίνεται ο κλέψας του κλέψαντος,  οι φραπέδες πάνε κι΄ έρχονται, οι ανακρίσεις προσπαθούν να βάλουν το μαχαίρι στο κόκαλο, ο υπουργός αναλαμβάνει την ευθύνη, τιμωρείσαι κάνας εισηγητής β΄ και πάμε για φρέσκα. Προχθές η ΑΕΚ, διασυρθείσα, εισέπραξε δύο τεμάχια από τον ΠΑΟΚ μέσα στο γήπεδό της και ο προπονητής  ανέλαβε την ευθύνη. Και λοιπόν; Τι θα πει αυτό; Μπορεί να εξηγηθεί με απλά Ελληνικά; Φυσικά είναι αντιληπτό ότι σημαίνει «ξέρετε εγώ έκανα λάθη διότι δεν εφάρμοσα το 4-4-2 ή το 2-2-3-3 ή ο «σύστημα πλημμύρα» και μας βρήκε μπόσικους ο Κωνσταντέλιας και τα υπόλοιπα τα ξέρετε. Εν τάξει και το σφάλειν ανθρώπινο,  αρκεί οι σφαλιάρες, όταν μάλιστα είναι και σβουριχτές όπως η προχθεσινή, να πιάνουν τόπο. Διότι με δυό τρία ακόμα «αναλαμβάνω την ευθύνη» πέταξε και το πρωτάθλημα και το κύπελλο.
• Ο δρόμος, εκτός  από την δική του ιστορία, είχε και πολύ κίνηση. Γι΄ αυτό σταμάτησα στην άκρη το αυτοκίνητο, άναψα τα «αλάρμ»  και λέω στο στεφάνι μου «πήγαινε να πάρεις κανένα ξηροκάρπι,  που ωφελεί και στον προσάτη» (νάτα και  τα προσωπικά δεδομένα). Κάτι μουρμούρισε, κάτι σαν «όλο στο φαΐ έχεις στο νου σου», αλλά πήγε και σε λίγο γύρισε μ’ ένα σακουλάκι. Στο σπίτι διαβάζω την μικρή ταμπελίτσα και παγώνει το αίμα μου: «Αράπικο φιστίκι ελληνικό». Τρελάθηκα. Αμέσως πήγα  στο γραφείο του Παραρτήματος της ΚιΓΕΑΚΡΟ (Κίνηση  για την Ειρήνη, τον Αφοπλισμό, κατά του Ρατσισμού και της Ομοφοβίας) που είναι στη γειτονιά μου και κατήγγειλα το γεγονός. Αμέσως ειδοποιήθηκαν καμιά δεκαριά ακτιβιστές και πάμε στο ξηροκαρπάδικο, και αρχίζουμε να το πετροβολούμε, ώσπου του κατεβάζουμε την βιτρίνα και το κάνουμε καλοκαιρινό. Μετά, γράψαμε ένα ψήφισμα προς όλους τους φορείς και τις  συλλογικότητες, απαιτώντας τα φιστίκια  να μετονομασθούν σε «μελαχρινά». Ένας-δυό που πήγαν να διαμαρτυρηθούν, τους πλακώσαμε δημοκρατικότατα στο ξύλο. Μετά, πήγαμε στο σουβλατζίδικο του Παντελή και πλακωθήκαμε στα σουβλάκια και στις μπύρες. Ε πώς! Οι αγώνες θέλουν και καλοπέραση.
• Στην παραλία της Θεσσαλονίκης υπάρχει μία μαρμάρινη πλάκα που γράφει: «Μνήμη των μαχητών του ΕΛΑΣ, που απελευθέρωσαν τη Θεσσαλονίκη  από τα Ναζιστικά στρατεύματα κατοχής στις  30 Οκτωβρίου 1944». Συγκλονίστηκα. Δεν το ήξερα και βάλθηκα να ψάχνω να βρω ποια μάχη έγινε  εκείνες τις μέρες μεταξύ ΕΛΑΣ και Ναζί, συνέπεια της οποίας ήταν η απελευθέρωση της Νύμφης του Θερμαϊκού. Δεν βρήκα κάτι. Το μόνο που βρήκα είναι ότι τα Γερμανικά στρατεύματα Κατοχής «εξεκκένωσαν», δηλαδή αποχώρησαν ήσυχα και ανεμπόδιστα, την Θεσσαλονίκη στις 30 Οκτωβρίου. Άρα ο ΕΛΑΣ απελευθέρωσε την ήδη απελευθερωμένη Θεσσαλονίκη. Έτσι είναι όταν την ιστορία την γράφουν  κομμουνιστές δήμαρχοι, την συντηρούν κομμουνιστές δήμαρχοι και τους το επιτρέπουν συντηρητικοί (λέμε τώρα) κυβερνώντες και συντηρητικοί (ξαναλέμε τώρα)  υπουργοί εσωτερικών. Εγώ όμως να ρωτήσω κάτι και απάντηση δεν περιμένω. Γιατί ο ΕΛΑΣ δεν απελευθέρωσε την Θεσσαλονίκη νωρίτερα και άφησε να περάσουν κοντά τέσσερα  χρόνια και οι Θεσσαλονικείς, αλλά και η γύρω περιοχή, να υποφέρουν κάτω από τη μπότα του κατακτητού;  Δεν μπορεί κάποιον λόγο θα είχαν. Ο σοβαρότερος πρέπει να ήταν, μάλλον το ότι περίμεναν πρώτα να φύγουν οι Γερμανοί και μετά να απελευθερώσουν την Συμπρωτεύουσα, οπότε αξίζουν μία μαρμάρινη πλάκα.

Τα πρόβατα. Οι άνθρωποι απηύδησαν;

Ά μα να σου πω!

Του Ηλία Μακρή στην «Καθημερινή» της 22-10-25

Τόμοι ολόκληροι γράφτηκαν για τον Διονύση Σαββόπουλο με αφορμή (όχι με την ευκαιρία που έγραψαν μερικοί ανόητοι. Ο θάνατος δεν είναι ευκαιρία για οτιδήποτε), τον θάνατό του.

Πολλοί είπαν «ήταν της γενιάς μας». Αμ εμείς τι να πούμε; Εμείς που γεννηθήκαμε λίγο πριν ή λίγο μετά απ΄ αυτόν; Εμείς  που ακούγαμε εκστασιασμένοι το «Μη μιλάς άλλο γι’  αγάπη» ή την «Συννεφούλα» ή «τα κορίτσια που πηγαίνουν δυο-δυό» ή πολύ αργότερα, τον συγκλονιστικό και τόσο αληθινό στίχο:

Πώς να κρυφτείς απ’ τα παιδιά
έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα
και μας κοιτάζουν με μάτια σαν κι αυτά
όταν ξυπνούν στις δύο η ώρα

Και κάπου εκεί στο 2020, είδε το φως το «Ας αρχίσουν οι χοροί». ΤΟ τραγούδι αυτό έγινε και αντικείμενο σχοινοτενών αναλύσεων (άλλο που δεν ήθελαν οι αναλυτές…) για το τι ακριβώς εννοούσαν οι στίχοι του. Μερικοί είπαν ότι η στροφή «Τότε η Έλενα η χορεύτρια σκύβει στη μεριά του Τάσου», αναφερόταν στον ποδοσφαιριστή Τάσο Μητρόπουλο και την ηθοποιό Έλενα Ναθαναήλ, που τότε ήσαν ζευγάρι. Πάντως όπου και αν αναφερόταν, όταν με την λήξη των Ολυμπιακών ακούστηκε στο ΟΑΚΑ, γκρεμίστηκαν τα τσιμέντα ιδίως όταν ακούστηκε το «Εθνική Ελλάδος γειά σου», μια και ήταν πρόσφατη η κατάκτηση του Γιούρο από την Εθνική μας ομάδα ποδοσφαίρου.

Υπάρχουν πολλά με τα  οποία μπορεί κανείς να διαφωνεί με τον Σαββόπουλο. Άλλος χαιρόταν να τον βλέπει στις συγκεντρώσεις της ΕΦΦΕ να αριστεροφέρνει και άλλος ενθουσιαζόταν όταν τον έβλεπε τυλιγμένο με την Ελληνική σημαία να ψυχαγωγεί τους Έλληνες στρατιώτες στις μονάδες τους. 

Ίσως γι΄ αυτό όλοι τον αισθανόμαστε δικό μας.

Καλό ταξίδι Διονύση Σαββόπουλε.

Καλό ταξίδι «δικέ μας» Νιόνιο

Ζήτω το Έθνος των Ελλήνων