Βόμβα! - Νέες βάσεις των ΗΠΑ στα Eλληνικά νησιά! - Τι περιλαμβάνει η εγκεκριμένη τροπολογία - Εκνευρισμένος ο Ερντογάν

 

Κατατέθηκε τροπολογία στο Κογκρέσο, που χθες «πέρασε» στο νομοσχέδιο για τον αμυντικό προϋπολογισμό για το 2024 

• Σε 120 ημέρες το πόρισμα για τις περιοχές που ενδιαφέρουν την Αμερική

Σαν κεραυνός εν αιθρία προέκυψε χθες η ανακοίνωση από Αμερικανίδα βουλευτή ότι εγκρίθηκε η υψηλού ελληνικού ενδιαφέροντος τροπολογία, που κατέθεσε η ίδια στο Κογκρέσο, ζητώντας να συμπεριληφθεί στο νομοσχέδιο για τον αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ για το 2024 η σύνταξη έκθεσης εντός 120 ημερών από τα υπουργεία Άμυνας και Εξωτερικών για την «ανάλυση της δυνατότητας πρόσθετων βάσεων ή διευρυμένης στρατιωτικής παρουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελληνική Δημοκρατία, ιδιαίτερα σε ελληνικά νησιά».

• Από τον Βασίλη Γαλούπη

Σήμερα φέρνουμε στο φως όλη την εγκεκριμένη, πια, τροπολογία, που είχε κατατεθεί στις 29 Ιουνίου από τη βουλευτή των Δημοκρατικών Γκρέις Μενγκ. Πρόκειται για μια εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη σε σχέση με τα Ελληνοτουρκικά, που παραμένει άγνωστο αν και πώς θα επηρεάσει τη διάθεση διευρυμένου διαλόγου που έχουν εκφράσει Μητσοτάκης και Ερντογάν.

Θα πρέπει, ωστόσο, να θεωρηθεί δεδομένο ότι η προοπτική δημιουργίας αμερικανικών βάσεων σε ελληνικά νησιά, πέραν της Κρήτης, θα προκαλέσει τον εκνευρισμό της τουρκικής πλευράς. Η Αγκυρα, άλλωστε, δεν έχει κρύψει την έντονη δυσαρέσκειά της ούτε για τη βάση στην Αλεξανδρούπολη, απειλώντας πως, όταν κάποια στιγμή αποχωρήσουν οι Αμερικανοί, η Ελλάδα θα είναι μόνη της απέναντι στην Τουρκία.

Η Τουρκία εκλαμβάνει οποιαδήποτε αμερικανική κίνηση στην περιοχή ως επιθετική, γνωρίζοντας ότι έτσι κλείνουν τα παράθυρα για να αλωνίζει στη Μεσόγειο. Ωστόσο, προκύπτουν σημαντικά ερωτήματα από τη χθεσινή εξέλιξη. Για ακόμα μια φορά ο Ελληνας πολίτης και η ελληνική Βουλή ενημερώνονται για τετελεσμένα ύψιστης εθνικής σημασίας από ξένους πολιτικούς, όχι από την ελληνική κυβέρνηση. Οπως συνέβη και με τις αποστολές όπλων στην Ουκρανία, έτσι και τώρα ουδείς ήταν ενήμερος για την προοπτική αμερικανικών βάσεων σε νησιά του Αιγαίου.

Για να κατατεθεί τροπολογία μεγάλης γεωστρατηγικής σημασίας για τη χώρα μας στο Κογκρέσο είναι αυτονόητο ότι έχουν προηγηθεί διαβουλεύσεις της αμερικανικής με την ελληνική πλευρά. Οι συνεννοήσεις, δηλαδή, είχαν ολοκληρωθεί προτού η Μενγκ προβεί στη συγκεκριμένη κίνηση της τροπολογίας την 29η Ιουνίου, ουσιαστικά πριν από τις βουλευτικές εκλογές.

Παρά ταύτα, η ελληνική Βουλή και οι Ελληνες πολίτες άκουσαν πρώτη φορά χθες γι’ αυτό το ενδεχόμενο από τις ανακοινώσεις της ίδιας της Μενγκ. Μια δεύτερη διαπίστωση είναι ότι οι Αμερικανοί σκοπεύουν να «χτίσουν» ένα «ανατολικό τόξο» στην Ελλάδα, που θα ξεκινάει από τη βάση της Κρήτης, τα νησιά του Αιγαίου και θα καταλήγει στην Αλεξανδρούπολη.

Νατοϊκή ασπίδα

Το σκεπτικό των ΗΠΑ είναι γνωστό. Η λογική τους είναι η θωράκιση της νατοϊκής ασπίδας επειδή η Τουρκία είναι πλέον αναξιόπιστη και μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στο μέλλον. Για πρώτη φορά είχε ακουστεί σενάριο για βάση σε νησιά του Αιγαίου επί ΣΥΡΙΖΑ και Πάνου Καμμένου στο υπουργείου Αμυνας, όταν είχε πέσει στο τραπέζι το ενδεχόμενο της Καρπάθου. Παραμένει άγνωστο αν το τωρινό σχέδιο αφορά βάση στα Δωδεκάνησα ή στο βόρειο Αιγαίο.

Ωστόσο, ακόμα μια πάγια θέση των ΗΠΑ είναι ο υπερτονισμός του διαλόγου για τα Ελληνοτουρκικά, κάτι που οφείλει να μην ξεχνάει η Αθήνα. Ναι μεν η Αμερική θωρακίζει τα συμφέροντά της στην περιοχή, όμως για την Ουάσινγκτον η Τουρκία δεν θεωρείται εχθρός. Ισα ίσα, που και όπλα της δίνει και τη θέλει όσο πιο κοντά της γίνεται για να μην παραδοθεί ολοκληρωτικά στον Πούτιν. Παραμένει, λοιπόν, ερώτημα τι στάση θα κρατήσουν οι ΗΠΑ στον ελληνοτουρκικό διάλογο και τι πιέσεις θα ασκήσουν για υποχωρήσεις.

Η χθεσινή εξέλιξη για την Ελλάδα δεν μπορεί, ασφαλώς, να θεωρηθεί αρνητική. Το κατά πόσο, όμως, μια νέα βάση θα λειτουργήσει και απολύτως θετικά, ως δική μας ασπίδα απέναντι στην Τουρκία κι όχι ως αμιγώς αμερικανική για όσο τη χρειάζονται οι ΗΠΑ, είναι ένα ερώτημα ανοιχτό που θα απαντηθεί μακροπρόθεσμα. Σίγουρα, πάντως, αυτή η προοπτική στριμώχνει κι άλλο την τουρκική πλευρά.

Ακόμα μια φορά αποδεικνύεται η ρευστότητα στην κινούμενη γεωστρατηγική άμμο της περιοχής. Ωστόσο, η ελληνική κυβέρνηση καλείται να απαντήσει σε ακόμα ένα καίριο ερώτημα. Τι ανταλλάγματα έχει συμφωνήσει για τις νέες αμερικανικές βάσεις, αυτή τη φορά σε νησιά; Η ανανέωση των συμφωνιών θα έχει πιο σφιχτό ορίζοντα σε σχέση με τη συμφωνία του 2021, και ποια θα είναι τα χειροπιαστά οφέλη για τη χώρα μας σχετικά με αυτή την παραχώρηση;

Αυτό το ερώτημα, περί ανταλλαγμάτων, φέρνει σχεδόν πάντα όλες τις ελληνικές ηγεσίες σε δύσκολη θέση, που γενικά αποφεύγουν να δίνουν πολλές λεπτομέρειες πριν από την υπογραφή συμφωνιών. Δεν μπορεί να αμφισβητηθεί, πάντως, ότι η ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας ΗΠΑ – Ελλάδας δυσκολεύει την Τουρκία να αποκτήσει οπλικό και τεχνολογικό προβάδισμα. Επίσης, το «ανατολικό τόξο» ενισχύεται. Η εγκατάσταση των Αμερικανών στην Αλεξανδρούπολη, σε συνδυασμό με το πρώτα απ’ όλα οχυρωματικό έργο του φράχτη στον Εβρο, η βάση της Κρήτης και μια ενίσχυση σε νησί ή νησιά του Αιγαίου στενεύουν τα περιθώρια τουρκικών κινήσεων και δυσκολεύουν τη διατήρηση ενεργών απειλών με στόχο διπλωματικές υποχωρήσεις της Ελλάδας.

Αν και δεν υπάρχουν περισσότερα δεδομένα μέχρι τώρα, ένα αμερικανικό ενδιαφέρον για εγκαταστάσεις σε νησί της Δωδεκανήσου κρίνεται αναμενόμενο. Είναι σε πιο κοντινή απόσταση με την Κύπρο, που είναι κάτω από την ίδια «ομπρέλα» πλέον, είναι κοντά στην Κρήτη για πιθανές συνέργειες, είναι επίσης κοντά στην Τουρκία και στο πυρηνικό εργοστάσιο του Ακουγιου, αλλά και σε ζώνες «παραδοσιακού» αμερικανικού ενδιαφέροντος όπως η Μ. Ανατολή και η Β. Αφρική.

Οπως, πάντως, δήλωσε χθες μετά τις τελευταίες εξελίξεις ο Εντι Ζεμενίδης, εκτελεστικός διευθυντής του Συμβουλίου Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας, «οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν εξαιρετική απόδοση επένδυσης από την επικαιροποιημένη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) με την Ελλάδα. Ειδικά η Αλεξανδρούπολη έχει γίνει ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ και της Δύσης μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία».

---

Το κείμενο της τροπολογίας

Η τροπολογία που εισήχθη στο National Defense Authorization Act (NDAA), δηλαδή στο νομοσχέδιο για τον προϋπολογισμό του υπουργείου Αμυνας των ΗΠΑ, είναι η εξής: «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ, ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ 118-10

Προσθέστε τα ακόλουθα (“Στο τέλος του υπότιτλου Δ του τίτλου XII, προσθέστε τα ακόλουθα”): Ενότητα 1235 έκθεση για τη σχέση ασφαλείας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Α. ΓΕΝΙΚΑ.

Το αργότερο 120 ημέρες μετά την ημερομηνία ψήφισης του παρόντος νόμου, το υπουργείο Αμυνας και το υπουργείο Εξωτερικών θα υποβάλουν από κοινού στις κατάλληλες επιτροπές του Κογκρέσου μια έκθεση σχετικά με τη σχέση ασφαλείας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Β. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

Η αναφορά που απαιτείται θα περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

1. Περιγραφή των δικαιωμάτων βάσης (σ.σ.: των δικαιωμάτων που θα απολαμβάνουν οι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις) που χορηγούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες στο πλαίσιο της ενημερωμένης Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας ΗΠΑ – Ελλάδας (MDCA) που υπογράφηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021.

2. Περιγραφή των δραστηριοτήτων και των επενδύσεων των Ηνωμένων Πολιτειών στις βάσεις που καλύπτονται στο MDCA (σ.σ. :στη διευρυμένη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας ΗΠΑ – Ελλάδας) από την ημερομηνία αυτή.

3. Ανάλυση της δυνατότητας για πρόσθετες βάσεις ή διευρυμένη στρατιωτική παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελληνική Δημοκρατία, ιδιαίτερα σε ελληνικά νησιά.

4. Αξιολόγηση της κατάστασης της συνεργασίας ασφαλείας που επιβάλλεται από τον υπότιτλο Β του τίτλου XIII του τμήματος Α του National Defense Authorization Act για το οικονομικό έτος 2022 (Public Law 117-81; 135 Stat. 1999, που σχετίζεται με το Σύμφωνο Ηνωμένων Πολιτειών – Ελλάδας για την Αμυνα και τη Διασυνοριακή Εταιρική Σχέση του 2021).

Γ. ΟΡΙΣΜΟΣ. Σε αυτήν την ενότητα, ο όρος “κατάλληλες επιτροπές του Κογκρέσου” αναφέρεται:

1. Στις επιτροπές άμυνας του Κογκρέσου και

2. Στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας και την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων».

---

Ποια είναι η βουλευτής Γκρέις Μενγκ

Η βουλευτής των Δημοκρατικών Γκρέις Μενγκ κατέθεσε τροπολογία στο νομοσχέδιο για τον αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ για το 2024, με την οποία ζητάει από τα αμερικανικά υπουργεία Αμυνας και Εξωτερικών να υποβάλουν εντός 120 ημερών στο Κογκρέσο λεπτομερή έκθεση για τη σχέση ασφαλείας μεταξύ ΗΠΑ – Ελλάδας.

Το βασικό ζητούμενο, σύμφωνα με την τροπολογία, είναι η ανάλυση της δυνατότητας να δημιουργηθούν νέες στρατιωτικές βάσεις ή να διευρυνθεί η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην Ελλάδα, ιδιαιτέρως στα ελληνικά νησιά.

Η υποβολή του εγγράφου φέρει ημερομηνία 29 Ιουνίου 2023 και χθες η Γκρέις Μενγκ ανακοίνωσε ότι η συγκεκριμένη τροπολογία συμπεριελήφθη τελικά στο ετήσιο αμυντικό νομοσχέδιο των ΗΠΑ.

Η προθεσμία των 120 ημερών αρχίζει από την ημερομηνία που υπογράφηκε το νομοσχέδιο, δηλαδή από τη 14η Ιουλίου, ημέρα που η Βουλή των Αντιπροσώπων «πέρασε» τον αμυντικό προϋπολογισμό ΗΠΑ για το 2024. Η 47χρονη Γκρέις Μενγκ είναι βουλευτής των Δημοκρατικών και εκπροσωπεί την 6η Περιφέρεια της Νέας Υόρκης, το Κουίνς.

Είναι, επίσης, μέλος του Hellenic Caucus στο Κογκρέσο, μιας διακομματικής κοινοβουλευτικής ομάδας με σκοπό την προώθηση των σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ – Ελλάδας, καθώς και μέλος της Υποεπιτροπής Πιστώσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων για κρατικές και ξένες επιχειρήσεις.

---

«Θα βοηθήσει την περαιτέρω ενίσχυση των δεσμών μας»

Μετά την έγκριση που πήρε η τροποποίησή της για τις νέες αμερικανικές βάσεις στην Ελλάδα, η Μενγκ δήλωσε χθες: «Υπήρξα ανένδοτη υποστηρικτής της σχέσης ΗΠΑ – Ελλάδας από τις πρώτες ημέρες μου στο Κογκρέσο. Το Κουίνς έχει μια ισχυρή και δραστήρια ελληνική κοινότητα, την οποία είμαι περήφανη που εκπροσωπώ στο Κογκρέσο. Η τροπολογία μου για την υποστήριξη της ισχυρής αμυντικής σχέσης ΗΠΑ – Ελλάδας, ιδιαίτερα σε σχέση με την επέκταση των δικαιωμάτων βάσης μεταξύ των δύο εθνών μας, θα βοηθήσει μόνο στην περαιτέρω ενίσχυση του δεσμού μεταξύ των ΗΠΑ και της Ελλάδας. Ευχαριστώ την ηγεσία του Hellenic Caucus του Κογκρέσου για την υποστήριξη της τροπολογίας μου και ανυπομονώ να γίνει νόμος».

Ο Γκας Μπιλιράκης, πρόεδρος του Hellenic Caucus και βουλευτής των Ρεπουμπλικάνων στη Φλόριντα, δήλωσε: «Η Ελλάδα έχει αποδείξει σταθερά ότι είναι ένας από τους πιο αξιόπιστους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτή η κρίσιμη νομοθεσία ενισχύει τη στρατηγική μας συνεργασία και επιτρέπει τη συνεχή συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας για τη διευκόλυνση της διαρκούς σταθερότητας σε ολόκληρη την περιοχή».

Η βουλευτής των Ρεπουμπλικάνων Νικόλ Μαλλιωτάκις σχολίασε σχετικά: «Ο πρόεδρος Μπάιντεν κινείται για να κατευνάσει τον Ερντογάν, ο οποίος έχει υπονομεύσει τις επιχειρήσεις μας κατά του ISIS στη Συρία, έχει απειλήσει επανειλημμένα την Ελλάδα με παράνομες πτήσεις και ρητορική εισβολής και είναι ο μόνος ηγέτης του ΝΑΤΟ που δεν έχει επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία. Ετσι είναι εξαιρετικά σημαντικό για το Κογκρέσο να αξιολογήσει τη σχέση ασφαλείας μεταξύ των ΗΠΑ και της Ελλάδας, που είναι ένας από τους παλαιότερους συμμάχους του έθνους μας. Χαίρομαι που βλέπω αυτή την τροπολογία να περιλαμβάνεται στο NDAA και ενθαρρύνω την κυβέρνηση Μπάιντεν να προχωρήσει με προσοχή για να αποτρέψει μελλοντική επίθεση εναντίον των συμμάχων μας στην Ανατολική Μεσόγειο».

---

Ο εκνευρισμός του Ερντογάν

Η Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας ΗΠΑ – Ελλάδας (MDCA) του Οκτωβρίου 2021 απασχόλησε ιδιαιτέρως την Τουρκία. Το πρακτορείο Anadolu, όταν η συμφωνία επικυρώθηκε από το ελληνικό Κοινοβούλιο τον Μάιο του 2022, δημοσίευσε χάρτη με τις βάσεις των ΗΠΑ στην Ελλάδα, εξηγώντας ότι θα επιτρέψει στον αμερικανικό στρατό να αποκτήσει πρόσβαση σε ακόμη τρεις βάσεις στην Ελλάδα εκτός από την τρέχουσα που λειτουργεί.

Η «Daily Sabah» τον Νοέμβριο του 2021 φιλοξενούσε δήλωση του Ερντογάν, ότι «Η Ελλάδα, ως ολόκληρη χώρα, έχει γίνει βάση των ΗΠΑ». Ο Ερντογάν υποστήριξε αργότερα ότι οι αμερικανικές βάσεις στην Ελλάδα εγκαταστάθηκαν όχι κατά της Ρωσίας αλλά κατά της Τουρκίας: «Εχουν εγκατασταθεί εννέα αμερικανικές βάσεις στην Ελλάδα. Ενάντια σε ποιους εγκαταστάθηκαν αυτές οι βάσεις; Η απάντησή τους είναι κατά της Ρωσίας… Δεν το καταπίνω αυτό το επιχείρημα» δήλωνε τον Ιούνιο του 2022.

Τον Αύγουστο του 2022 οι «New York Times» έδιναν την αμερικανική οπτική. Οτι η Αλεξανδρούπολη ανέλαβε πια κεντρικό ρόλο στην αύξηση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην Ανατολική Ευρώπη κι ότι η μεταμόρφωση του λιμανιού έχει εξοργίσει όχι μόνο τη Ρωσία αλλά και τη γειτονική Τουρκία.

πηγή: https://www.dimokratia.gr/politiki/565011/vomva-nees-vaseis-ton-ipa-sta-ellinika-nisia/

Ο κίνδυνος και η ευκαιρία

Αυτή την περίοδο συμβαίνει κάτι πολύ παράδοξο. Δεν υπάρχει αντιπολίτευση. Είναι κάτι που δεν έχει συμβεί στη μεταπολεμική ιστορία μας. Ακόμη και όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ήταν πανίσχυρος και κυρίαρχος, υπήρχε κάποιο αντίπαλον δέος, αν όχι ως άμεση εναλλακτική λύση, ως προοπτική στον ορίζοντα. Τώρα, δεν υπάρχει τίποτε απολύτως. Η αξιωματική αντιπολίτευση διανύει μια περίοδο μιζέριας και παρατεταμένης εσωστρέφειας, που δεν θα τελειώσει εύκολα με την ανάδειξη νέου ηγέτη. Η απουσία του κ. Τσίπρα αποκάλυψε τις δομικές και θεαματικές αδυναμίες του ΣΥΡΙΖΑ. Το ΠΑΣΟΚ απέχει επίσης πολύ από το να γίνει κόμμα που διεκδικεί την εξουσία.

Σκεφθείτε τις συζητήσεις στη Βουλή. Ποιον ή ποια ακριβώς θα περιμένετε με ενδιαφέρον να ακούσετε σε μια μεγάλη συζήτηση;

Θα μου πείτε ότι είναι σημάδια της εποχής μας. Την ίδια ακριβώς ένδεια ισχυρών πολιτικών προσωπικοτήτων και εναλλακτικών λύσεων βιώνουν μεγάλα κράτη με μακρές παραδόσεις πίσω τους.

Η απουσία αντιπολίτευσης δεν είναι, όμως, καλό πράγμα. Τη χρειάζονται η κοινωνία, η χώρα και –βέβαια– η κυβέρνηση. Η άμιλλα πάντα κάνει καλό, ανεβάζει το επίπεδο, λειτουργεί σαν αντίδοτο στις παραδοσιακές παθογένειες κάθε κυβέρνησης.

Και οι πολίτες θέλουν να νιώθουν ότι μπορούν να ακουμπήσουν κάπου όταν θυμώνουν, απογοητεύονται ή θέλουν να δοκιμάσουν κάτι διαφορετικό. Ο θυμός πολλαπλασιάζεται όταν νιώθεις ότι δεν έχεις εναλλακτική. Και το κυριότερο, γίνεται αντισυστημική οργή, διότι εδραιώνεται η πεποίθηση πως το «σύστημα» δεν προσφέρει λύσεις.

Η χώρα αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Ενα κομμάτι της κοινωνίας πιέζεται οικονομικά, καθώς όλα γύρω ακριβαίνουν και ενίοτε γίνονται απλησίαστα, όπως η στέγη. Λάθη και αστοχίες θα υπάρχουν, και αυτό είναι απολύτως φυσικό. Το ζήτημα είναι πού θα διοχετευθούν η κούραση και η αντίδραση.

Ο πρωθυπουργός έχει έξυπνα καλύψει το Κέντρο και τα δεξιά του. Η αντιπολίτευση είναι κατακερματισμένη. Ο υπερδεξιός χώρος, που μοιάζει να έχει έτοιμη πελατεία, δεν βρίσκει φυσικό ηγέτη ο οποίος θα μπορέσει να λειτουργήσει σαν μαγνήτης.

Η απουσία αντιπολίτευσης έχει πάντως και τα –εφήμερα– θετικά της. Προσφέρεται για γενναίες μεταρρυθμίσεις. Χωρίς καμία εμφανή πολιτική απειλή και χωρίς δύσκολους κάβους για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, αυτή η κυβέρνηση έχει μια μοναδική ευκαιρία να «σπάσει αυγά».

ΥΓ.: Στο άρθρο της περασμένης Κυριακής, έγραψα ότι η Ελλάδα δεν είναι μια «καθυστερημένη» χώρα. Ελαβα επιστολή από τον πατέρα μιας κοπέλας με νοητική αναπηρία, ο οποίος μου επισήμανε ότι η χρήση της φράσης αυτής εμπεριέχει ένα στίγμα. Εχει δίκιο, μαθαίνουμε και τον ευχαριστώ γι’ αυτό.

Αλέξης Παπαχελάς

πηγή:https://www.kathimerini.gr/opinion/562549546/o-kindynos-kai-i-eykairia-2/

 

Μονομαχία "γερόντων"

 Το σκηνικό που διαμορφώνεται ενόψει των αμερικανικών προεδρικών εκλογών του Νοεμβρίου 2024 έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας παραστάσεως «γκροτέσκ». Καθώς τα τελευταία δημοσκοπικά ευρήματα στις ΗΠΑ δείχνουν ότι το ποσοστό των Δημοκρατικών ψηφοφόρων που υποστηρίζουν την επανεκλογή του προέδρου Μπάιντεν ανέρχεται σε 45%. Και εκ παραλλήλου, ότι ο τέως πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προηγείται του εσωκομματικού του αντιπάλου με διαφορά 37%.

Η πολιτική συμπεριφορά των Αμερικανών πολιτών αφορά αυτούς και μόνον. Αξιολογικές και ηθικολογικές τοποθετήσεις επί του θέματος εντάσσονται σε άλλο χώρο, εκτός πολιτικού πλαισίου. Και αυτό είναι κάτι που ισχύει πάντοτε και παντού.

Αξιο παρατηρήσεως, ωστόσο, είναι ότι σε αυτή τη μεγάλη χώρα, που διακρίνεται για έναν αξιοθαύμαστο νεανικό δυναμισμό και τεχνολογική υπεροχή σε επίπεδο παγκόσμιο, την ηγεσία του «ελευθέρου κόσμου» διεκδικούν δύο «γέροντες», που επιδίδονται σε μια εξοντωτική μονομαχία μέχρις εσχάτων εκτός κάθε πλαισίου «πολιτικής ορθότητος».

Διεκτραγωδούν «σοφοί αναλυτές» την έλλειψη ηγεσίας στην Ευρώπη σε αυτή την κρισιμότατη περίοδο μιας επιχειρούμενης ανατροπής σε επίπεδο παγκόσμιο. Μόνο που η ούτως ειπείν ενωμένη Ευρώπη –το κέντρο ισορροπίας μεταξύ Ανατολής και Δύσεως– αποτελεί απλώς παρακολούθημα του εκάστοτε ενοίκου του Λευκού Οίκου.

Δεν έχει, συνεπώς, καμία σημασία εάν οι επόμενες εκλογές δώσουν τη νίκη στον κ. Τζο Μπάιντεν, στον κ. Ντόναλντ Τραμπ ή σε όποιον άλλον αναδείξει η κάλπη την πρώτη Τρίτη του Νοεμβρίου 2024. Η ισχύς θα εδρεύει πάντα στην Ουάσιγκτον, με τους ηγέτες της Ευρώπης να επιδίδονται σε κάθε φύσεως προσαρμογές. Το τίμημα της ανεξαρτησίας –όχι απλώς από άποψη οικονομική– είναι τεράστιο.

Υπάρχουν, βέβαια, και ορισμένοι που έχουν διαγνώσει συμπτώματα αποσυνθέσεως των ΗΠΑ. Παράλληλα, διαμορφώνονται νέες συσπειρώσεις, όπως αυτή των «Μπρικς», που αντιμετωπίζουν τις πρόσφατες μονοκρατορικές τάσεις της Ουάσιγκτον με απέχθεια. Αναμενόμενη και λογική η αντίδρασή τους.

Μόνο που, ιστορικώς, η παρακμή ισχυροτάτων αυτοκρατορικών δυνάμεων είναι μακρά διαδικασία. Και επιπλέον, καμία από τις αντιτιθέμενες δυνάμεις στην Ουάσιγκτον δεν επιθυμεί κατάρρευση των ΗΠΑ. Με πρόεδρο τον κ. Μπάιντεν, ή έστω και τον κ. Τραμπ, τα ουσιώδη θα κινούνται στην ίδια τροχιά. Και όπου μας οδηγήσει η ροή των γεγονότων.

πηγή:https://www.kathimerini.gr/opinion/562551358/monomachia-geronton/

Συντάξεις: - Το πολυπαιγμένο σίριαλ των "αναδρομικών", παραμένει στο προσκήνιο .. - Ποια αναδρομικά δεν επηρεάζει η απόφαση του ΣτΕ και ποια ποσά μπορούν να διεκδικήσουν οι συνταξιούχοι

Οριστικό τέλος σε κάθε δικαστική διεκδίκηση των «κομμένων» δώρων που καταβάλλονταν στους συνταξιούχους κάθε Χριστούγεννα και Πάσχα και του επιδόματος αδείας σε κύριες και επικουρικές συντάξεις, από τον Μάιο του 2016 και μετά, βάζει η πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. 

Ετσι, όσον αφορά το πολυπαιγμένο σίριαλ των «αναδρομικών», παραμένει στο προσκήνιο μόνο η δικαστική διεκδίκηση των δώρων και επιδομάτων κύριων και επικουρικών συντάξεων, για το διάστημα Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016, το γνωστό 11μηνο για το οποίο κρίθηκε άλλωστε αντισυνταγματική η περικοπή τους. Στην πράξη, όπως εξηγούν οι ειδικοί, η νέα απόφαση του ΣτΕ έκρινε αβάσιμη την προσφυγή περίπου 16.000 συνταξιούχων για την καταβολή αναδρομικών από το 2016, όταν και ψηφίστηκε ο νόμος Κατρούγκαλου και μετά, από περικοπές επικουρικών συντάξεων, δώρων και επιδομάτων. Και εκτιμούν πως δεν επηρεάζει την προσφυγή για τα αναδρομικά 11μήνου έως την έναρξη ισχύος του νόμου Κατρούγκαλου.

Αναλυτικά, οι σύμβουλοι Επικρατείας στο πλαίσιο πιλοτικής δίκης, με την υπ’ αριθμ. 1342/2023 απόφαση έκριναν ότι «δεν υφίσταται αγώγιμη αξίωση» για αναδρομικά επικουρικών συντάξεων, δώρων και επιδομάτων από 13-5-2016 και μετά, σύμφωνα με τις προβλέψεις του νέου ασφαλιστικού συστήματος (νόμος Κατρούγκαλου ή Ν. 4387/2016).

Η απόφαση εκδόθηκε έπειτα από προδικαστικό ερώτημα του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών και όπως εξηγεί μιλώντας στην «Κ» ο γνωστός νομικός Δημήτρης Μπούρλος, έκρινε εάν πρέπει ή όχι να καταβάλλονται, στο πλαίσιο των ρυθμίσεων του ν. 4387/2016, δηλαδή από 13-5-2016 και για το μέλλον, τα δώρα εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα, καθώς και το επίδομα αδείας, που είχαν καταργηθεί από το 2012 με τον ν. 4093/2012. 

Να σημειωθεί εδώ ότι η (τότε) κατάργησή τους είχε κριθεί αντισυνταγματική με αποφάσεις της Ολομέλειας του ΣτΕ. Η αγωγή, από την οποία προέκυψε το προδικαστικό ερώτημα και μετέπειτα η πρόσφατη απόφαση ΣτΕ, αφορούσε διεκδίκηση στο πλαίσιο των επικουρικών συντάξεων. Ο κ. Μπούρλος, όμως, σημειώνει πως παρότι έχουμε δει δημοσιοποιημένη μόνο μια μικρή περίληψη από την απόφαση, περιλαμβάνονται σκέψεις, αναφορικά με τα δώρα και το επίδομα και των κύριων συντάξεων. Η κρίση δε του δικαστηρίου είναι ότι η μη πρόβλεψη και η μη καταβολή δώρων και επιδόματος από τον νόμο Κατρούγκαλου, δεν παραβιάζει ούτε κάποια συνταγματική ρύθμιση ούτε κάποιο περιουσιακό δικαίωμα προστατευόμενο από το πρώτο πρόσθετο πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Λουκά Αποστολίδη, ο οποίος έχει αναλάβει την εκπροσώπηση περίπου 350.000 συνταξιούχων, η απόφαση του ΣτΕ δεν έχει καμία συνέπεια στις αξιώσεις των συνταξιούχων για επιστροφή αναδρομικών σε επικούρηση και δώρα σχετικά με το 11μηνο (2015-2016), δηλαδή διεκδικήσεις για το διάστημα πριν από την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου.

Μάλιστα, ο κ. Αποστολίδης καλεί την πολιτική ηγεσία των υπουργείων Εργασίας και Δικαιοσύνης να δώσουν άμεση λύση στο θέμα εξυπηρετώντας το δημόσιο συμφέρον με την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων και να αποδώσουν στους δικαιούχους αυτά που το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο έχει κρίνει, δεδομένου ότι για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα έχουν καταβληθεί τα αναδρομικά για τις περικοπές στις κύριες συντάξεις, βάσει προηγούμενης απόφασης του ΣτΕ.

πηγή:https://www.kathimerini.gr/economy/562551808/poia-anadromika-posa-mporoyn-na-diekdikisoyn-oi-syntaxioychoi/

Πρωθυπουργός στον Έντι Ράμα: - Η παραβίαση των δικαιωμάτων του Φρέντη Μπελέρη είναι καθοριστική για τη στάση της Ελλάδας απέναντι στην ένταξη της Αλβανίας στην Ε.Ε.

Η παραπομπή του νεοεκλεγέντος Δημάρχου Χειμάρρας Φρέντη Μπελέρη σε δίκη, μετά από τρίμηνη προφυλάκιση που συνεχίζεται, του στερεί το πολιτικό του δικαίωμα να ορκιστεί και να αναλάβει τα καθήκοντά του.

Η παραπομπή του σε δίκη από το Ειδικό Πρωτοδικείο Διαφθοράς και Οργανωμένου Εγκλήματος ουσιαστικά προεξοφλεί την έκβαση της διαδικασίας, παραβιάζοντας το δικαίωμα της δίκαιης δίκης και το τεκμήριο της αθωότητας που η Αλβανία, ως υποψήφια χώρα προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οφείλει να τηρεί απαρέγκλιτα.

Η ελληνική κυβέρνηση και σε ανώτατο επίπεδο ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από την πρώτη στιγμή όχι μόνο έχουν διεθνοποιήσει το ζήτημα αλλά το συνέδεσαν με την ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας. Ο Πρωθυπουργός έχει διαμηνύσει με σαφήνεια ότι η στήριξη της Ελλάδας στην πορεία της Αλβανίας προς την Ε.Ε. είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη λειτουργία του κράτους δικαίου στη χώρα, και η υπόθεση Μπελέρη είναι μία τρανταχτή περίπτωση κατάφωρης παραβίασης των ατομικών δικαιωμάτων.

 

 

Συντάξεις: - Ποια αναδρομικά παραμένουν "ζωντανά" - Ποιοι θα λάβουν το σύνολο των διεκδικήσεών τους

 Μόνο τα δώρα και των δύο συντάξεων (κύριων και επικουρικών) και τα όποια ποσά προκύπτουν από την κύρια και αφορούν στο 11μηνο (Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016), μπορούν να συνεχίσουν να διεκδικούν οι συνταξιούχοι. Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), έβαλε οριστικά τέλος σε κάθε είδους πρόσθετη διεκδίκηση αναδρομικών, από την περίοδο του Μαΐου του 2016 και μετά, δηλαδή μετά την έναρξη ισχύος του διαβόητου «νόμου Κατρούγκαλου» (ν.4387/16). Πρόκειται για μια απόφαση που ουσιαστικά «παραγγέλθηκε» από 16.000 συνταξιούχους του ΕΤΕΑΕΠ, αλλά επιδρά στις αγωγές που έχουν ασκήσει το σύνολο των περίπου 350.000 εν δυνάμει δικαιούχων.

Έτσι, σύμφωνα με έγκυρες πηγές της Κοινωνικής Ασφάλισης, όσοι είχαν υποβάλλει αγωγές από το 2017 έως το 2020 και ζητούσαν ποσά σε βάθος πενταετίας, θα πρέπει να συμβιβαστούν με το ανωτέρω 11μηνο, που έτσι και αλλιώς έχει επικυρωθεί σε παλαιότερη απόφαση. Μάλιστα, πρέπει να επισημανθεί ότι για να μπορέσουν οι ενδιαφερόμενοι να λάβουν τα ποσά που διεκδικούν θα πρέπει το 2015, να είχαν συμπληρώσει το 60ο έτος της ηλικίας τους, άρα να βρίσκονται σε φάση κατοχύρωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Διαφορετικά, πάλι θα μείνουν χωρίς να καρπωθούν κάτι από την δικαστική προσπάθεια που έχουν πραγματοποιήσει όλα αυτά τα έτη. Οι ανωτέρω αλλαγές αφορούν κύρια τους συνταξιούχους, οι οποίοι προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα και έχουν απευθυνθεί με αγωγές προς το ΣτΕ. 

Οι συνταξιούχοι του Δημοσίου Τομέα, χάνουν και τα 800 ευρώ από τη 13η και 14η σύνταξη που περικόπηκε το 2012 και λαμβάνουν μόνο την Εισφορά Αλληλεγγύης που αφορά την περίοδο έως το 2019.  Αυτό προκύπτει από ανάλογη απόφαση που έλαβε το Ελεγκτικό Συνέδριο, όπου τονίστηκε πως από το 2019 και μετά και η συγκεκριμένη εισφορά, θεωρείται ως Συνταγματική.

Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του γνωστού εργατολόγου, Λουκά Αποστολίδη,  ο οποίος επισημαίνει ότι είναι «διαχρονικό δίκαιο αίτημα των συνταξιούχων, που δικαιώθηκε από τέσσερις πιλοτικές δίκες της Ολομέλειας του ΣτΕ, να χορηγηθούν τα αναδρομικά του 11μηνου (2015-2016) για επικούρηση και δώρα εντόκως. Η επίλυση αυτού του μείζονος ζητήματος που αφορά χιλιάδες δικαιούχους θα αποσυμφορήσει  τα δικαστήρια και θα σταματήσει η ταλαιπωρία 350.000 δικαιούχων που αγωνίζονται δικαστικά από το 2015. Βέβαια το μήνυμα αναδρομικά σε όλους για το 11μηνο 2015-2016, είναι ένα ζήτημα που πιστεύουμε ότι η νέα πολιτική ηγεσία δεσμεύεται ηθικά, νομικά και πολιτικά να δώσει λύση».

Ουσιαστικά, μοναδικοί «τυχεροί» από το σύνολο  των συνταξιούχων που υπέστησαν τις μεγάλες περικοπές στα μνημονιακά έτη, είναι όσοι είχαν προλάβει  και είχαν υποβάλλει αγωγές πριν από τον Ιούνιο του 2015, δηλαδή πριν εκδοθεί η πρώτη απόφαση του ΣτΕ. 

Μόνο εκείνοι κατάφεραν ή διατηρούν το δικαίωμα να λάβουν το σύνολο των διεκδικήσεών τους. Ακολούθως, ήρθε ο «νόμος Κατρούγκαλου» τον Μάιο του 2016, με την εφαρμογή της προσωπικής διαφοράς και  με τον επανυπολογισμό των συντάξεων και  περιόρισε δραματικά τις όποιες διεκδικήσεις. Τώρα, με την σχετική απόφαση του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, κλείνει κάθε συζήτηση και για ενδεχόμενη διεκδίκηση αναδρομικών από το 2016 και μετά. 

Υπενθυμίζεται ότι η εν λόγω απόφαση πάρθηκε μετά από αίτημα που υπέβαλλε το Διοικητικό Πρωτοδικείο, καθώς εκκρεμούσαν δεκάδες αγωγές για να επιδικαστούν τα ανάλογα ποσά στους δικαιούχους. Επίσης, ως προς το  σκέλος των αγωγών, με ειδική διάταξη νόμου, απαγορεύτηκε η διαδικασία συνέχισης υποβολής τους, από το καλοκαίρι του 2020 και μετά. Ήταν η περίοδος που η κυβέρνηση της ΝΔ τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς, έδωσε αναδρομικά ποσά για περικοπές στην κύρια σύνταξη (ν. 4051 και 4092 του 2012), που όμως χορηγήθηκαν μόνο στο 40% του συνόλου των συνταξιούχων. Οι υπόλοιποι είτε δεν πληρούσαν το εισόδηματικό όριο, άρα δεν είχαν υποστεί περικοπές στην κύρια σύνταξη, άρα διεκδικούσαν ποσά μόνο από αντίστοιχες περικοπές σε επικουρική σύνταξη και σε δώρα κύριας και επικουρικής. Κάτι που τώρα περιορίζεται δραματικά και μόνο για ένα 11μηνο, χωρίς καταβολή πρόσθετων αναδρομικών ποσών.

πηγή:https://endisy.gr/%ce%b1%ce%bd%ce%b1%ce%b4%cf%81%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%ac-%cf%83%cf%85%ce%bd%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%b9%ce%bf%cf%8d%cf%87%cf%89%ce%bd-%cf%84%ce%b9-%cf%83%ce%b7%ce%bc%ce%b1%ce%af%ce%bd%ce%b5%ce%b9/

Αυτογκόλ του Πούτιν: - Πώς απέτυχε ο πόλεμος του φυσικού αερίου της Ρωσίας

 Του Szymon Kardaś

Το 2022, η Ρωσία, για πρώτη φορά στην ιστορία, αποφάσισε να μειώσει δραστικά τις προμήθειες φυσικού αερίου σε πελάτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στόχος της ήταν να επιδεινώσει την υπάρχουσα ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη και να ωθήσει τις ευρωπαϊκές χώρες να μειώσουν την πολιτική, στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη που παρείχαν στην Ουκρανία. Παραδόξως, ωστόσο, η εργαλειοποίηση των προμηθειών φυσικού αερίου από τη Μόσχα είχε, προς το παρόν, τις πιο σημαντικές επιπτώσεις στην ίδια τη Ρωσία.

Το κρίσιμο είναι ότι η Ρωσία έχει χάσει τη θέση της ως κύριος προμηθευτής φυσικού αερίου στην ΕΕ. Οι εξαγωγές φυσικού αερίου της μέσω αγωγών προς τους πελάτες της ΕΕ μειώθηκαν από σχεδόν 146 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) το 2021 σε μεταξύ 61 και 62 bcm το 2022. Το ρωσικό αέριο συνεχίζει να ρέει στην Ευρώπη μέσω αγωγών που διέρχονται από την Ουκρανία (βάσει συμφωνιών διαμετακόμισης που ίσχυαν μέχρι το τέλος του 2024) και μέσω Τουρκίας μέσω του αγωγού TurkStream, αλλά σε όλο και μικρότερες ποσότητες. Τους πρώτους πέντε μήνες του 2023, οι εξαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών λειτουργίας ανήλθαν σε μόλις 10 bcm, σε σύγκριση με 62 και 42 bcm αντίστοιχα για την ίδια περίοδο το 2021 και το 2022. Είναι πολύ απίθανο η Μόσχα και το Κίεβο να επεκτείνουν τη συμφωνία για τον αγωγό που διέρχεται από την Ουκρανία μετά το 2024 – και η Ρωσία έχει επανειλημμένα απειλήσει να διακόψει τις προμήθειες ακόμη και πριν λήξει – που σημαίνει ότι οι ποσότητες ρωσικού φυσικού αερίου που φθάνουν στην ΕΕ μέσω αγωγού πιθανότατα θα μειωθούν ακόμη περισσότερο.

Η δραστική πτώση των προμηθειών στην Ευρώπη ανάγκασε την Gazprom να μειώσει την παραγωγή φυσικού αερίου κατά 20% σε ετήσια βάση το 2022. Και ενώ τα έσοδα από τις εξαγωγές ήταν ακόμα σχετικά υψηλά το 2022 λόγω των πολύ υψηλών τιμών του φυσικού αερίου στην Ευρώπη (ειδικά το πρώτο εξάμηνο του 2022), η μείωση των εξαγωγών προς την ΕΕ θα επιβαρύνει σοβαρά τα έσοδα της Gazprom το 2023.

Για να χειροτερέψουν τα πράγματα για τη Μόσχα, οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν βρει νέους προμηθευτές, πράγμα που σημαίνει ότι η Gazprom ενδέχεται να μην ανακτήσει ποτέ το καθεστώς της ως ο κύριος προμηθευτής αερίου της ΕΕ. Μετά την εισβολή, τα κράτη μέλη της ΕΕ άρχισαν ή ενίσχυσαν τις προσπάθειες για διαφοροποίηση των πηγών φυσικού αερίου τους. Από τις 31 Μαρτίου 2023, οι συμφωνίες που σχετίζονται με την προμήθεια φυσικού αερίου από τρίτες χώρες αντιστοιχούσαν σε περισσότερες από τις μισές ενεργειακές συμφωνίες που είχαν συνάψει οι χώρες της ΕΕ από το ξέσπασμα του πολέμου. Σύμφωνα με την έρευνα του ECFR, οι 56 από τις 110 ενεργειακές συμφωνίες που είχαν υπογράψει μέχρι τότε αφορούσαν το φυσικό αέριο.

Ορισμένες από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αγορές της Ρωσίας πραγματοποίησαν ριζικές αλλαγές στην πολιτική τους για το φυσικό αέριο, κάτι που θα οδηγήσει σε ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες για τη Ρωσία μακροπρόθεσμα. Η Γερμανία, η οποία εισήγαγε το περισσότερο ρωσικό αέριο πριν από το ξέσπασμα του πολέμου, τώρα δεν εισάγει καθόλου ρωσικό αέριο μέσω αγωγών. Επιπλέον, οι γερμανικές αρχές αποφάσισαν να κατασκευάσουν αρκετούς τερματικούς σταθμούς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και να ενισχύσουν τη συνεργασία φυσικού αερίου με τη Νορβηγία, η οποία έγινε ο κύριος προμηθευτής αερίου της Γερμανίας το 2022. Η γερμανική εταιρεία SEFE υπέγραψε επίσης 20ετές συμβόλαιο με την αμερικανική εταιρεία Venture Global LNG τον Ιούνιο του 2023 για την προμήθεια φυσικού αερίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες στη Γερμανία. Η Ρωσία έχει επίσης χάσει τη δεσπόζουσα θέση της στην ιταλική αγορά – τη δεύτερη πιο σημαντική αγορά της μετά τη Γερμανία. Από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, η Ιταλία έχει υπογράψει τις περισσότερες συμφωνίες συνεργασίας για το φυσικό αέριο με τρίτες χώρες εταίρους από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Επιπλέον, η Gazprom έχει χάσει μάλλον ανεπανόρθωτα την πολωνική αγορά. Ομολογουμένως, η Πολωνία αποφάσισε να εγκαταλείψει το ρωσικό φυσικό αέριο το 2019, χρόνια πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αλλά αυτή η απόφαση αμφισβητήθηκε δημόσια από ορισμένους ενεργειακούς αναλυτές. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία εδραίωσε τη θέση της κυβέρνησης και είναι πλέον απίθανο να αναθεωρήσει την προσέγγισή της στο άμεσο μέλλον.

Η απώλεια της ευρωπαϊκής αγοράς αναγκάζει τη Ρωσία να αναζητήσει νέες αγορές, αλλά η εύρεση μιας γρήγορης και εξίσου ελκυστικής από οικονομική άποψη εναλλακτικής λύσης στην Ευρώπη φαίνεται προς το παρόν μη ρεαλιστική. Επί του παρόντος, η Gazprom δεν είναι σε θέση να ανακατευθύνει το φυσικό αέριο που εξορύσσεται από τα κοιτάσματα της δυτικής Σιβηρίας και αυτά στη χερσόνησο Γιαμάλ σε χώρες εκτός Ευρώπης και στην Τουρκία. Δεν υπάρχουν διασυνδέσεις φυσικού αερίου που θα της επέτρεπαν να εξάγει αυτούς τους όγκους σε ασιατικές αγορές όπως η Κίνα. Ο μόνος υφιστάμενος αγωγός μέσω του οποίου η Gazprom μπορεί να εξάγει φυσικό αέριο στην Κίνα είναι ο αγωγός που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2019, Power of Siberia, ο οποίος δεν είναι συνδεδεμένος με το δίκτυο φυσικού αερίου στη δυτική Ρωσία.

Η Gazprom σχεδιάζει να κατασκευάσει έναν νέο αγωγό εξαγωγής φυσικού αερίου από τη Ρωσία μέσω της Μογγολίας προς την Κίνα - Power of Siberia 2 - που θα επιτρέπει την εξαγωγή 30 bcm φυσικού αερίου ετησίως από κοιτάσματα της δυτικής Σιβηρίας. Ωστόσο, παρά τις προκαταρκτικές συμφωνίες που επετεύχθησαν με τη Μογγολία και την Κίνα για το θέμα, δεν υπάρχουν ακόμη δεσμευτικές συμφωνίες, ούτε σύμβαση για την προμήθεια φυσικού αερίου στην Κίνα μέσω αυτής της διαδρομής. Η δεύτερη υπάρχουσα σύμβαση για τις προμήθειες φυσικού αερίου από τη Ρωσία στην Κίνα, που ολοκληρώθηκαν τον Φεβρουάριο του 2022, αφορά μικρούς όγκους (10 bcm ετησίως) φυσικού αερίου που εξορύσσεται από το νησί Σαχαλίνη. Ακόμα κι αν η Ρωσία και η Κίνα καταφέρουν να υλοποιήσουν νέα έργα φυσικού αερίου, οι ευρωπαϊκοί φορείς χάραξης πολιτικής δεν χρειάζεται να πανικοβληθούν. Εάν η Κίνα αύξανε τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου, ενδέχεται να μειώσει τις αγορές της LNG από αλλού, παρέχοντας έτσι στους Ευρωπαίους πελάτες τη δυνατότητα να αυξήσουν τις αγορές LNG.  

Τα σχέδια της Gazprom για την οικοδόμηση μιας λεγόμενης συμμαχίας για το φυσικό αέριο με το Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν - μια πρόταση που υπέβαλε ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν τον Νοέμβριο του 2022 - έχουν επίσης μικρή σημασία. Αυτές οι χώρες έχουν τα δικά τους αποθέματα φυσικού αερίου, πράγμα που σημαίνει ότι οι εισαγωγές τους από τη Ρωσία πιθανότατα θα περιοριστούν σε μικρές ποσότητες. Αυτό επιβεβαιώνεται από μια διετή συμφωνία που υπογράφηκε τον Ιούνιο του 2023 μεταξύ της Gazprom και του υπουργείου Ενέργειας του Ουζμπεκιστάν για την προμήθεια μόλις 2,8 bcm ρωσικού φυσικού αερίου στο Ουζμπεκιστάν ετησίως. Ακόμα κι αν η Gazprom αύξησε την προσφορά μεταξύ 4 και 10 bcm κυβικά μέτρα ετησίως - κάτι που ορισμένοι Ρώσοι ειδικοί στον τομέα της ενέργειας θεωρούν πιθανό - τέτοιοι όγκοι είναι ασύγκριτοι με αυτούς που προμήθευε προηγουμένως στην Ευρώπη. Η Μόσχα συζητά επίσης να χρησιμοποιήσει το Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν ως χώρες διέλευσης για τις εξαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου προς την Κίνα, αλλά οι προοπτικές για αυτό είναι θολές. Οι χώρες της Κεντρικής Ασίας συνδέονται με τη Ρωσία μέσω του δικτύου αγωγών φυσικού αερίου Κεντρικής Ασίας-Κέντρου, αλλά η υποδομή είναι πολύ παλιά και έχει χρησιμοποιηθεί κυρίως για τη μεταφορά φυσικού αερίου από τις χώρες της περιοχής στη Ρωσία. Δεν είναι σαφές εάν θα ήταν τεχνικά βιώσιμο να χρησιμοποιηθεί ο αγωγός για αντίστροφες αποστολές από τη Ρωσία προς το Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν, και πιθανώς περαιτέρω προς την Κίνα.

Η Ρωσία διατηρεί σημαντικές εξαγωγές LNG προς την ΕΕ – οι οποίες αυξήθηκαν από 16 bcm το 2021 σε 22 bcm το 2022 και έχουν αυξηθεί το πρώτο εξάμηνο του 2023 – αλλά είναι απίθανο να αυξηθούν σημαντικά. Η Ρωσία διαθέτει επί του παρόντος δύο τερματικούς σταθμούς εξαγωγής LNG μεγάλης κλίμακας που λειτουργούν με πλήρη δυναμικότητα, το Yamal LNG στη χερσόνησο Γιαμάλ και το Sakhalin-2 στην Άπω Ανατολή, και μικρούς τερματικούς σταθμούς εξαγωγής στη δυτική Ρωσία, το Cryogas-Vysotsk και το εργοστάσιο KS Portovaya, το οποίο ξεκίνησε το φθινόπωρο του 2022. Αλλά το πιο πολλά υποσχόμενο έργο που βρίσκεται σε εξέλιξη, το εργοστάσιο LNG 2 στην Αρκτική, φαίνεται να καθυστερεί. Η Novatek, ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός φυσικού αερίου της Ρωσίας μετά την Gazprom, εγκαινίασε την πρώτη γραμμή παραγωγής του εργοστασίου τον Ιούλιο, αλλά δεν αναμένεται να φτάσει σε πλήρη παραγωγική ικανότητα μέχρι το επόμενο έτος. Ακόμη και όταν η πρώτη γραμμή λειτουργεί με πλήρη δυναμικότητα, το έργο προβλέπει δύο ακόμη γραμμές παραγωγής. Οι κυρώσεις της Δύσης μπορεί να είναι ο κύριος λόγος για τις καθυστερήσεις, καθώς η Ρωσία επί του παρόντος δεν διαθέτει δική της τεχνολογία για την κατασκευή εγκαταστάσεων LNG μεγάλης κλίμακας. Η Novatek ανακοίνωσε την ανάπτυξη της δικής της τεχνολογίας Arctic Mix, αλλά είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητά της σε αυτό το στάδιο.

Η απάντηση της Ευρώπης στον πόλεμο φυσικού αερίου της Μόσχας ήταν μέχρι στιγμής επιτυχής, προκαλώντας ανεπανόρθωτη ζημιά στο ρωσικό ενεργειακό εμπόριο. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα πρέπει να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για τη μόνιμη μείωση της εξάρτησής τους από τον ρωσικό εφοδιασμό φυσικού αερίου, σε συνεργασία με εναλλακτικούς προμηθευτές φυσικού αερίου και μείωση της συνολικής κατανάλωσης φυσικού αερίου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει τον κοινό μηχανισμό αγοράς φυσικού αερίου για να βοηθήσει σε αυτό. Οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει επίσης να διατηρήσουν, να σφραγίσουν, ακόμη και να ενισχύσουν τις κυρώσεις ενεργειακής τεχνολογίας κατά της Ρωσίας, περιορίζοντας ή τουλάχιστον παρεμποδίζοντας τα έργα LNG στη Ρωσία. Τέλος, θα πρέπει να ακολουθήσουν τις προτάσεις που περιλαμβάνονται στο σχέδιο συμπερασμάτων της πρόσφατης συνόδου κορυφής της G7 για την επιβολή κυρώσεων σε ενδεχόμενες εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω των αγωγών Yamal-Europe και Nord Stream 1 που τέθηκαν εκτός λειτουργίας μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

πηγή:https://www.capital.gr/cfr-org/3730592/autogkol-pos-apetuxe-o-polemos-tou-fusikou-aeriou-tis-rosias/