.jpg)
Μία ιδιαίτερα κρίσιμη δικαστική μάχη για χιλιάδες συνταξιούχους αναμένεται να διεξαχθεί στις 10 Ιουνίου 2026 στο Ελεγκτικό Συνέδριο, με επίκεντρο τον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Η απόφαση ενδέχεται να επηρεάσει άμεσα περίπου 400.000 συνταξιούχους, καθώς από την έκβασή της θα κριθεί αν θα μειωθούν οι κρατήσεις στις συντάξεις αλλά και αν θα δημιουργηθεί δικαίωμα διεκδίκησης αναδρομικών.
Η υπόθεση αφορά την εφαρμογή της ΕΑΣ και ειδικότερα το αν η κράτηση πρέπει να επιβάλλεται στο σύνολο της σύνταξης ή μόνο στο ποσό που υπερβαίνει τα 1.400 ευρώ.
Η κρίσιμη δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο
Η διαδικασία θα πραγματοποιηθεί με τη μορφή πρότυπης-πιλοτικής δίκης, έπειτα από πράξη που εξέδωσε στις 27 Απριλίου 2026 η πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, Σωτήρια Ντούνη.
Το βασικό νομικό ζήτημα που καλείται να εξετάσει το δικαστήριο είναι αν η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων πρέπει να εφαρμόζεται με ενιαίο συντελεστή επί ολόκληρου του ποσού της σύνταξης ή αν θα πρέπει πρώτα να αφαιρείται το ποσό των 1.400 ευρώ και η κράτηση να επιβάλλεται μόνο στο υπόλοιπο
Αν τελικά υιοθετηθεί η δεύτερη εκδοχή, τότε οι κρατήσεις για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους θα μειωθούν σημαντικά.
Το σενάριο που εξετάζεται για τις κρατήσεις
Σήμερα η εισφορά υπολογίζεται πάνω στο συνολικό ποσό της σύνταξης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, σε αρκετές περιπτώσεις, οι αυξήσεις που λαμβάνουν οι συνταξιούχοι να περιορίζονται ή ακόμη και να εξανεμίζονται εξαιτίας της μεγαλύτερης κράτησης ΕΑΣ.
Το σενάριο που εξετάζεται προβλέπει ουσιαστικά ένα πιο αναλογικό σύστημα, αντίστοιχο με τη φορολογική κλίμακα.
Για παράδειγμα, αν ένας συνταξιούχος λαμβάνει 2.000 ευρώ και θεωρηθεί ότι τα πρώτα 1.400 ευρώ εξαιρούνται από την εισφορά, τότε η ΕΑΣ θα επιβάλλεται μόνο στα υπόλοιπα 600 ευρώ.
Εφόσον εφαρμοστεί συντελεστής 15%, η κράτηση θα διαμορφώνεται στα 90 ευρώ. Με το σημερινό καθεστώς, όμως, η κράτηση υπολογίζεται στο σύνολο των 2.000 ευρώ και φτάνει τα 140 ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι η διαφορά μπορεί να αγγίζει ακόμη και τα 50 ευρώ τον μήνα για ορισμένους συνταξιούχους.
Παράθυρο για αναδρομικά
Η υπόθεση δεν αφορά μόνο τις μελλοντικές κρατήσεις αλλά ενδέχεται να ανοίξει και θέμα επιστροφών.
Σε περίπτωση που το Ελεγκτικό Συνέδριο κρίνει ότι ο σημερινός τρόπος υπολογισμού είναι λανθασμένος ή αντίκειται σε συνταγματικές αρχές, τότε ενδέχεται να δημιουργηθεί δυνατότητα διεκδίκησης αναδρομικών για τις διαφορές που έχουν ήδη παρακρατηθεί.
Η πιλοτική δίκη γίνεται με αφορμή αγωγή πολιτικού συνταξιούχου, ο οποίος ζητά να αναγνωριστεί η υποχρέωση του Δημοσίου να του επιστρέψει ποσά που, όπως υποστηρίζει, παρακρατήθηκαν εσφαλμένα μέσω της ΕΑΣ κατά το διάστημα από 1.1.2019 έως 30.9.2019.
Η θέση του Συνηγόρου του Πολίτη
Υπέρ ενός πιο αναλογικού τρόπου επιβολής της εισφοράς έχει ταχθεί και ο Συνήγορος του Πολίτη.
Σε σχετικό πόρισμά του προς το υπουργείο Εργασίας είχε υποστηρίξει ότι η ΕΑΣ θα πρέπει να εφαρμόζεται με σύστημα αντίστοιχο των φορολογικών κλιμάκων, δηλαδή με αφορολόγητο όριο και επιβολή εισφοράς μόνο στο υπερβάλλον ποσό.
Παρά τις εισηγήσεις αυτές, η πρόταση δεν υιοθετήθηκε μέχρι σήμερα.
Αντίθετα, επελέγη να αυξάνονται τα όρια των κλιμακίων της ΕΑΣ κάθε φορά που δίνονται αυξήσεις στις συντάξεις, ώστε οι κρατήσεις να ξεκινούν από υψηλότερα ποσά.
Το ενδεχόμενο να παραμείνει το σημερινό καθεστώς
Παρότι αρκετοί εκτιμούν ότι υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες αλλαγής του τρόπου υπολογισμού, παραμένει ανοιχτό και το ενδεχόμενο το δικαστήριο να διατηρήσει το ισχύον πλαίσιο.
Σε αυτή την περίπτωση, οι κρατήσεις θα συνεχίσουν να επιβάλλονται όπως σήμερα, χωρίς διαφοροποίηση στον τρόπο εφαρμογής της ΕΑΣ.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη εξέλιξη θεωρείται από αρκετούς νομικούς και ασφαλιστικούς κύκλους ως το λιγότερο πιθανό σενάριο, καθώς η συζήτηση γύρω από τη συνταγματικότητα και την αναλογικότητα της εισφοράς παραμένει ανοιχτή εδώ και χρόνια.
