Ανατροπή στα συνταξιοδοτικά δεδομένα: - Όταν οι χαμηλές συντάξεις συναντούν την υψηλή φτώχεια των συνταξιούχων

 

Πόσο μεγάλο μέρος του μισθού σας θα μπορούσε να αντικαταστήσει η σύνταξη όταν φτάσετε στην ηλικία συνταξιοδότησης;

Η απάντηση διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα, καθώς το ποσοστό αναπλήρωσης κυμαίνεται από περισσότερο από 80% έως και κάτω από 20%.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, που παρουσιάζει η Visual Capitalist μέσω της Dorothy Neufeld, η Ισπανία και η Ελλάδα βρίσκονται στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης ως προς το προβλεπόμενο ακαθάριστο ποσοστό αναπλήρωσης των συντάξεων.

Το ποσοστό αναπλήρωσης συγκρίνει τις συνταξιοδοτικές παροχές με τις αποδοχές πριν από τη συνταξιοδότηση, με τα δύο μεγέθη να υπολογίζονται πριν από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές.
Οι εκτιμήσεις αφορούν έναν εργαζόμενο με μέσες αποδοχές, ο οποίος εισέρχεται στην αγορά εργασίας σε ηλικία 22 ετών το 2024. Στους υπολογισμούς περιλαμβάνονται οι υποχρεωτικές δημόσιες και ιδιωτικές συντάξεις, ενώ δεν περιλαμβάνονται οι προαιρετικές ιδιωτικές αποταμιεύσεις για τη συνταξιοδότηση.

Η Ισπανία στην πρώτη θέση – Δεύτερη η Ελλάδα

Οι χώρες της Νότιας Ευρώπης κυριαρχούν στις πρώτες θέσεις της κατάταξης, με την Ισπανία, την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ιταλία να βρίσκονται στην πρώτη δεκάδα.
Η Ισπανία καταλαμβάνει την πρώτη θέση με ποσοστό αναπλήρωσης 80,4%, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται πολύ κοντά, στη δεύτερη θέση, με 79,6%.
Ακολουθούν το Λουξεμβούργο με 75,6%, η Κολομβία με 74,8%, η Ολλανδία με 74,7%, η Αυστρία με 74,1%, η Δανία με 72,7%, η Πορτογαλία με 72,4%, η Ιταλία με 70,6% και το Μεξικό με 69,6%.

Η πλήρης κατάταξη έχει ως εξής:

Θέση Χώρα Ποσοστό αναπλήρωσης σύνταξης
1 Ισπανία 80,4%
2 Ελλάδα 79,6%
3 Λουξεμβούργο 75,6%
4 Κολομβία 74,8%
5 Ολλανδία 74,7%
6 Αυστρία 74,1%
7 Δανία 72,7%
8 Πορτογαλία 72,4%
9 Ιταλία 70,6%
10 Μεξικό 69,6%
11 Τουρκία 69,1%
12 Κόστα Ρίκα 65,7%
13 Σουηδία 63,7%
14 Σλοβακία 58,0%
15 Φινλανδία 57,8%
16 Γαλλία 56,6%
17 Ουγγαρία 51,9%
18 Χιλή 49,7%
19 Νορβηγία 46,1%
20 Σλοβενία 45,9%
21 Ηνωμένο Βασίλειο 44,7%
22 Τσεχία 44,2%
23 Ισλανδία 43,9%
24 Βέλγιο 43,5%
25 Ισραήλ 42,8%
26 Ελβετία 42,4%
27 Γερμανία 42,1%
28 Αυστραλία 40,8%
29 ΗΠΑ 39,7%
30 Νέα Ζηλανδία 39,5%
31 Λετονία 38,7%
32 Καναδάς 37,1%
33 Ιαπωνία 36,5%
34 Νότια Κορέα 33,4%
35 Εσθονία 29,3%
36 Πολωνία 28,6%
37 Ιρλανδία 24,3%
38 Λιθουανία 17,4%

Ο μέσος όρος για τις χώρες του ΟΟΣΑ διαμορφώνεται στο 52%.

Πλούτος μιας χώρας δεν σημαίνει κατ' ανάγκη υψηλές συντάξεις

Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η οικονομική ευημερία μιας χώρας δεν αποτελεί ασφαλή δείκτη για το ύψος της αναπλήρωσης εισοδήματος που προσφέρει το συνταξιοδοτικό της σύστημα.
Ενδεικτικά, το Μεξικό και η Τουρκία βρίσκονται κοντά στο 70%, ενώ η Γερμανία περιορίζεται στο 42,1% και οι ΗΠΑ στο 39,7%.
Η μεγάλη αυτή απόκλιση αντανακλά κυρίως τις διαφορετικές δομές και τα χαρακτηριστικά των εθνικών συνταξιοδοτικών συστημάτων.

Στο άλλο άκρο της κατάταξης βρίσκεται η Λιθουανία, με ποσοστό αναπλήρωσης μόλις 17,4% – λιγότερο από το ένα τέταρτο του αντίστοιχου ποσοστού της Ισπανίας.
Χαμηλά στην κατάταξη βρίσκονται επίσης η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία, με ποσοστά 33,4% και 36,5% αντίστοιχα.

Όταν οι χαμηλές συντάξεις συναντούν την υψηλή φτώχεια των ηλικιωμένων

Το χαμηλό ποσοστό αναπλήρωσης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μια χώρα παρουσιάζει υψηλή φτώχεια μεταξύ των ηλικιωμένων. Ωστόσο, αρκετές από τις χώρες που βρίσκονται στις τελευταίες θέσεις της κατάταξης των συντάξεων εμφανίζουν παράλληλα υψηλά ποσοστά σχετικής εισοδηματικής φτώχειας στην τρίτη ηλικία.
Στη Λιθουανία, για παράδειγμα, περισσότερο από το 20% των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω ζουν σε συνθήκες σχετικής εισοδηματικής φτώχειας.
Η εικόνα επεκτείνεται και στις χώρες της Βαλτικής. Στην Εσθονία και τη Λετονία, το ποσοστό φτώχειας μεταξύ των ηλικιωμένων ξεπερνά το 30%, έναντι μέσου όρου 14,8% για τον ΟΟΣΑ.
Στις ΗΠΑ, το αντίστοιχο ποσοστό είναι επίσης ιδιαίτερα υψηλό, στο 22,9%.

Το παράδειγμα της Ολλανδίας

Στον αντίποδα, η Ολλανδία συνδυάζει υψηλό ποσοστό αναπλήρωσης 74,7% με εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό φτώχειας στην τρίτη ηλικία, μόλις 4,6%.
Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται στη Δανία, τη Φινλανδία και τη Νορβηγία, όπου τα ποσοστά φτώχειας των ηλικιωμένων βρίσκονται στο 5% ή χαμηλότερα.
Τα στοιχεία δείχνουν έτσι ότι η επάρκεια του συνταξιοδοτικού εισοδήματος δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ποσοστό αναπλήρωσης, αλλά και από το συνολικό κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο κάθε χώρας.

Η Ελλάδα στις κορυφαίες θέσεις

Η θέση της Ελλάδας στη δεύτερη θέση της κατάταξης, με ποσοστό αναπλήρωσης 79,6%, αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία της έρευνας.

Με βάση τη συγκεκριμένη μεθοδολογία του ΟΟΣΑ, ένας εργαζόμενος με μέσες αποδοχές που εισέρχεται στην αγορά εργασίας σε ηλικία 22 ετών αναμένεται να διατηρεί μέσω του συνταξιοδοτικού συστήματος σχεδόν το 80% των προ συνταξιοδότησης αποδοχών του.

Η επίδοση αυτή τοποθετεί την Ελλάδα πολύ πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, ο οποίος βρίσκεται στο 52%, και πάνω από χώρες όπως η Γερμανία, οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Ιαπωνία.

Ωστόσο, τα ποσοστά αναπλήρωσης αποτελούν μόνο μία παράμετρο της συνταξιοδοτικής ασφάλειας. Οι πραγματικές συνθήκες διαβίωσης των συνταξιούχων επηρεάζονται επίσης από το κόστος ζωής, τη φορολογία, τις ασφαλιστικές εισφορές, την ιδιωτική αποταμίευση και συνολικά από το επίπεδο κοινωνικής προστασίας.

Η σύγκριση του ΟΟΣΑ αποτυπώνει, πάντως, με χαρακτηριστικό τρόπο το πόσο διαφορετικά τα συνταξιοδοτικά συστήματα των χωρών αντικαθιστούν το εισόδημα των εργαζομένων μετά την έξοδο από την αγορά εργασίας.

Για την Ελλάδα, το στοιχείο που ξεχωρίζει είναι ότι βρίσκεται στη δεύτερη θέση παγκοσμίως ως προς το προβλεπόμενο ποσοστό αναπλήρωσης, παρά τις μεγάλες διαφοροποιήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στο ύψος των συντάξεων και στις συνθήκες διαβίωσης των συνταξιούχων.

www.bankingnews.gr

Κυβερνητικό Εκπρόσωπος: - Και εμείς θέλουμε τον 13ο μισθό, στους δημοσίους υπαλλήλους και τους συνταξιούχους αλλά δεν μας περισσεύουν χρήματα

 

Παρακαλώ για τις ερωτήσεις σας.

 

Μ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ: Καλό μεσημέρι Κύριε Υπουργέ, είδαμε χθες τον Αλέξη Τσίπρα να παρουσιάζει το πρόγραμμά του, το οποίο συνόδευσε και με μία κοστολόγηση. Γιατί αντιδράει έτσι η Κυβέρνηση από χθες και εσείς και το Υπουργείο Οικονομικών και από το πρωί βλέπουμε πάρα πολλά στελέχη να επιτίθενται στον Αλέξη Τσίπρα και να λένε ότι είναι ίδιος και απαράλλαχτος, ενώ εκείνος λέει ότι εγώ παρουσίασα το πρόγραμμά μου. Αυτό είναι το σχέδιο ανασυγκρότησης, όπως είχε πει και στο παρελθόν, χρησιμοποίησε και τις ίδιες λέξεις. Γιατί αντιδράτε έτσι;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Χθες ο κ. Τσίπρας σαν να μην πέρασε μια μέρα από το 2012, από το 2014, από το 2023. Πολύ περισσότερο όμως από εκείνο το φοβερό «πρόγραμμα Θεσσαλονίκης» του 2014, εμφανίστηκε ξανά και σκόρπισε υποσχέσεις στους πολίτες. Μοίρασε λεφτά, τα οποία ούτε είπε από πού θα τα βρει, καμία συγκεκριμένη κοστολόγηση δεν εμφάνισε και μπήκαμε στη διαδικασία, με τη συνδρομή του οικονομικού επιτελείου, να κοστολογήσουμε μόνο τις χθεσινές εξαγγελίες του κ. Τσίπρα, οι οποίες σε ετήσια βάση, δηλαδή κατά το έτος εφαρμογής τους, φτάνουν τα 13 δισεκατομμύρια ευρώ. Άρα, το πρώτο δεδομένο, το οποίο προκύπτει και από τη χθεσινή ομιλία του κυρίου Τσίπρα, είναι ότι δεν έχει αλλάξει τίποτα για εκείνον και συνεχίζει και μοιράζει ό,τι μπορεί να μοιράσει σε επίπεδο παροχών, χωρίς να τον ενδιαφέρει η στοιχειώδης αξιοπιστία όσων λέει. Θα σας κάνω μόνο μία άσκηση και θα το κάνω, το έκανα και πριν, ερχόμενος -γιατί είδα κάποιες διαρροές ότι τα μέτρα αυτά είναι κάπου 7 δισεκατομμύρια. Μίλησε ο κ. Τσίπρας για 50.000 νέες κατοικίες. Πήρα διάφορους φίλους μηχανικούς, τηλέφωνο. Είδα και χθες κάποιες αναρτήσεις ανθρώπων της αγοράς ή κάποιες αναρτήσεις που βασίζονταν σε ανθρώπους της αγοράς. Για να φτιάξεις ένα σπίτι -και δεν μιλάμε για τιμές Αττικής- το μέτρο δεν πρόκειται να σου ζητήσουν κάτω από 2.000 ευρώ. Ας θεωρήσουμε λοιπόν ότι είναι 2.000 ευρώ μία χαμηλή τιμή κατασκευής. Να πούμε λοιπόν, ότι τα σπίτια αυτά είναι 80 τετραγωνικών μέτρων για να μπορεί να μείνει μια οικογένεια και δεν μιλάμε για πολύτεκνες οικογένειες. Αν κάνουμε αυτόν τον πολλαπλασιασμό κατ’ ευθείαν μας βγαίνει 160.000 ευρώ, ένα χαμηλό σχετικά κόστος κατασκευής, αν το πολλαπλασιάσουμε το 160.000 επί 50.000 σπίτια, μόνο αυτό το μέτρο, είναι 8 δισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή δεν χρειάζεται πολύ ανάλυση, για να καταλάβει κάποιος. Και σας ξαναλέω, ότι στην κοστολόγηση που κάναμε, προβήκαμε σε κοστολόγηση των ανακοινώσεων για παροχές, για φοροελαφρύνσεις και αν δείτε το οικονομικό επιτελείο, έτσι έφτασε στα 13 δισεκατομμύρια ευρώ. Δεν χρειάζεται πολύ ανάλυση για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της κοροϊδίας. Θεωρώ ότι η μόδα αυτή, η οποία κράτησε δυστυχώς πολλές δεκαετίες στη χώρα, «του ποιος θα δώσει τα περισσότερα», είναι απολύτως ξεπερασμένη. Και το τέλος της, ήταν μαζί με το τέλος των ψευδαισθήσεων. Να θυμίσω, ούτως ή άλλως, ότι το 2023, ένα πρόγραμμα τετραετίας, το πολύ 9 δισεκατομμυρίων ευρώ, το πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη κέρδισε το τότε πρόγραμμα του κυρίου Τσίπρα πανηγυρικά, το οποίο ξεπερνούσε τα 40 δισεκατομμύρια ευρώ, σε βάθος τετραετίας. Το δεύτερο, το οποίο προκύπτει από τη χθεσινή ομιλία, είναι η έλλειψη αυτοκριτικής. Δεν χρειάζεται να πούμε τι και πώς. Ο κύριος Τσίπρας δεν βρήκε μία λέξη να πει για όλα όσα έκανε στη χώρα. Και το τρίτο είναι μία προσπάθεια να ξαναγράψει την ιστορία και να μας πει ότι ζούσαμε καλύτερα το 2019. Πρώτον, αν ζούσαμε, αυτό θα φαινόταν είτε στις εκλογές του ’19, είτε στις εκλογές του ’23, είτε έστω στις δημοσκοπήσεις, μετά από τόσα χρόνια, θα είχε μία παραπάνω αποδοχή ο κύριος Τσίπρας. Αυτό, θα το απαντήσουν οι 600.000 συμπολίτες μας που δεν είχαν δουλειά και βρήκαν, όσοι φορολογούνται σε αυτή τη χώρα και πολύ περισσότερο η μεσαία τάξη, που είδαν εκείνα τα χρόνια 30 φόρους αυξημένους ή νέους φόρους, περίπου 30, για να είμαι ακριβής και τα τελευταία χρόνια έχουν δει 83 φόρους, είτε να καταργούνται, είτε περισσότερο να μειώνονται. Καταλαβαίνω πού βασίζεται ο κύριος Τσίπρας. Βασίζεται στο ότι από το 2019 και μετά έχουν συμβεί όσα δεν είχαν συμβεί στην ανθρωπότητα αθροιστικά εδώ και πολλές δεκαετίες, πόλεμοι, πανδημία. Αλλά αυτή ακριβώς είναι η απάντηση σε αυτή την ψεύτικη σύγκριση, ότι τα χρόνια του κ. Τσίπρα στην Ευρώπη «έβρεχε ανάπτυξη» και εμείς είμαστε 27οι. «Έβρεχε επενδύσεις» και εμείς ήμασταν στο 10% του ΑΕΠ, ενώ η Ευρώπη ήταν στο 20% και τώρα έχουμε πάει στο 17,5%. Ενώ τα χρόνια αυτά, πρωτοφανών κρίσεων, μεγάλης πληθωριστικής κρίσης, η ελληνική οικονομία, παρά τις κρίσεις, παρά τα προβλήματα, είναι πολύ πιο ανθεκτική και έχει τις δυνατότητες, με την παραπάνω ανάπτυξη, με την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής να αντιμετωπίζει αυτές τις καταστάσεις. Στο τέλος της ημέρας, λοιπόν, το συμπέρασμα είναι ένα: Δεν άλλαξε τίποτα και νομίζω ότι αυτό το αντιλαμβάνεται και ο κόσμος.

 

Μ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ: Αν μου επιτρέπουν οι συνάδελφοι μια ερώτηση επιπλέον, μπορεί να είπε ο κ. Τσίπρας για φοροελαφρύνσεις, αλλά μίλησε και για την πατριωτική εισφορά. Έχει ξαναπεί για αυτό. Πώς το σχολιάζει η Κυβέρνηση αυτό; Ευχαριστώ!

 

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Και εδώ, για να είμαστε συγκεκριμένοι, ζητήθηκαν τα δεδομένα από το οικονομικό επιτελείο. Αν μου επιτρέπετε, να βρω το σχετικό υπολογισμό. Ο κύριος Τσίπρας προσπαθώντας να ρίξει ένα πυροτέχνημα για το από πού θα βρει τα λεφτά, γιατί αντιλαμβάνεται ότι αυτή η κοστολόγηση μπορεί να μην γίνεται από το δικό του επιτελείο ή να την αποφεύγει το δικό του επιτελείο, αλλά εμείς θα την κάνουμε. Γιατί, ποια είναι η διαφορά;  Ότι ό,τι ανακοινωθεί το Σάββατο από τον Πρωθυπουργό, επειδή στη συνέχεια θα γίνει νόμος του κράτους και θα περάσει και από τον προϋπολογισμό, υποχρεωτικά θα περάσει από κοστολόγηση και από το Γενικό Λογιστήριο και από τη Βουλή. Ο κ. Τσίπρας σου λέει: «Εγώ θα πω, ό,τι είναι να πω, δεν θα το περάσω από κάποια κοστολόγηση», ενώ θα έπρεπε. «Άρα, θα πετάξω και ένα υποτιθέμενο αντίμετρο, ούτως ώστε να προσπαθήσω να μοιράσω “σανό”». Τι είπε λοιπόν ο κ. Τσίπρας; «Θα πάρουμε το 1% των πιο πλούσιων αυτής της χώρας και για κάθε 100 ευρώ που βγάζουν θα τους πάρουμε 1 ευρώ. Άρα 1% φόρος, από το 1% των πιο πλούσιων». Πάμε να δούμε αρχικά πόσοι είναι αυτοί, με βάση τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων του 2024 που είναι μια πλήρης χρονιά που έχουν ολοκληρωθεί και τα εκκαθαριστικά και όλα, αυτά είναι 67.000 φυσικά πρόσωπα. Ποιο είναι το φορολογητέο εισόδημα των ανθρώπων αυτών; 14,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Ποιο είναι το 1% αυτών των 14,5 δισεκατομμυρίων ευρώ; 145 εκατομμύρια ευρώ. Άρα χθες, ήρθε ο κ. Τσίπρας στην αγαπημένη του Θεσσαλονίκη, που δεν φταίει κάτι η Θεσσαλονίκη που δυστυχώς ο κύριος Τσίπρας εμφανίζεται κάθε τόσο και εξαπολύει το ένα ψέμα μετά το άλλο και είπε στον κόσμο, ότι θα του δώσει 13 δισεκατομμύρια παραπάνω το χρόνο και για να πετάξει ένα πυροτέχνημα, εμφάνισε ένα φόρο που δεν τον ανέλυσε, αλλά με βάση τα επίσημα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων αντιστοιχεί σε 145 εκατομμύρια ευρώ. Και να πω εγώ, ότι επειδή από το 2024 μέχρι σήμερα η χώρα μας αναπτύσσεται, να έχει γίνει αυτό το ποσό και 200 εκατομμύρια ευρώ, που δεν προκύπτει από επίσημα στοιχεία, να έχει γίνει και 200 εκατομμύρια ευρώ. Τα υπόλοιπα παραπάνω από 12,5 δισ. από πού θα τα βρει ο κύριος Τσίπρας; Θα ήθελα, τέλος, να αναφερθώ και σε κάτι άλλο, το οποίο έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Πολλές από τις εξαγγελίες του κυρίου Τσίπρα είναι πράγματα τα οποία ο ίδιος δεν τα έκανε και έχουν ήδη προχωρήσει και έχουν ολοκληρωθεί. Χαρακτηριστικότερη η περίπτωση του κατώτατου μισθού. Είπε ο κύριος Τσίπρας; Κατώτατος μισθός 1.000 ευρώ. Ο πρωθυπουργός που άφησε τον κατώτατο μισθό στα 650, εγκαλεί την Κυβέρνηση, που τον έχει πάει ήδη στα 920 και όπως έχουμε δεσμευθεί, θα είναι τουλάχιστον 950 το 2027, δηλαδή σε λίγους μήνες. Είναι κι άλλα. Είναι οι κινητές μονάδες υγείας, οι οποίες έχουν ήδη ολοκληρωθεί. Είναι πράγματα, δηλαδή, τα οποία ήδη γίνονται. Κατήργησε ή εξήγγειλε την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, που για τα φυσικά πρόσωπα τις ατομικές επιχειρήσεις καταργήθηκε από τη δική μας Κυβέρνηση. Ξέχασε να μας πει αν θα καταργήσει, δεν το είδα, αν δεν κάνω λάθος, τον ΕΝΦΙΑ, προφανώς γιατί θεωρεί ο ίδιος ότι τον έχει καταργήσει από το 2014, ενώ λίγα χρόνια μετά τον αύξησε. 

 Δ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Παρακαλώ επειδή είπατε για τις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού, στο οποίο βέβαια θα μας παραπέμψετε κ.τλ. για το Σάββατο. Θα υπάρξουν οριζόντιες παρεμβάσεις από την πλευρά της Κυβέρνησης υπέρ κοινωνικών ομάδων ή επαγγελματικών, οριζόντιες, δηλαδή χωρίς όρους και προϋποθέσεις για όλους;

 Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Ναι, θα υπάρξουν. Και όλες οι παρεμβάσεις, όπως και οι περσινές και οι περσινές, θα είναι μόνιμου χαρακτήρα. Δεν θα είναι, δηλαδή, ένα επίδομα για μια φορά, όπως συνέβαινε στο παρελθόν, από άλλες κυβερνήσεις. Ό,τι ακουστεί και φέτος από τον Πρωθυπουργό θα είναι μόνιμα μέτρα, τα οποία θα ισχύουν από το έτος υλοποίησής τους το 2027 και στο εξής.

 Δ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Οριζόντιες, είπαμε, με συγχωρείτε…

 Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Οριζόντιες. 

 Δ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Μάλιστα.

 Ν. ΧΙΔΙΡΟΓΛΟΥ: Κύριε Εκπρόσωπε, η Χαριλάου Τρικούπη βάλλει κατά του Αλέξη Τσίπρα, κάνοντας λόγο για copy paste του 80% του προγράμματος του ΠΑΣΟΚ. Τελικά, κύριε Εκπρόσωπε, ο Αλέξης Τσίπρας έκανε copy paste της version του, εκείνης του 2014 ή έκανε copy paste το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ; Και αν μοιάζουν τόσο πολύ τα προγράμματα του ΠΑΣΟΚ και του κόμματος Τσίπρα, τι λέει αυτό στην Κυβέρνηση για την αντιπολίτευση και για τη συνέχεια;

 Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Λέει και πάρα πολλά, αλλά δεν λέει και τόσα πολλά, ούτως ώστε εμείς να θεωρήσουμε ότι η επιτυχία ή η αποτυχία εξαρτάται από την αντιπαράθεση είτε με τον κ. Τσίπρα, είτε με το ΠΑΣΟΚ. Εντάξει, η χθεσινοβραδινή ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ ήταν μια ευχάριστη νότα μιας απαιτητικής ημέρας, λόγω του ότι είναι και η εβδομάδα που προηγείται, εννοώ, της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Γιατί η Χαριλάου Τρικούπη, όπως είπατε, μέσα στην ίδια ανακοίνωση, κατηγόρησε τον κύριο Τσίπρα για αυταπάτες και ταυτόχρονα είπε, ότι υιοθέτησε το 80% του προγράμματος. Άρα, ένας πολιτικός αρχηγός, που κατηγορείται για αυταπάτες… Αυταπάτες μπορεί να πει κανείς ότι έχει κάποιους πριν κυβερνήσει, μετά τη διακυβέρνησή του, οι αυταπάτες γίνονται «απάτες», πολιτικές για να μην παρεξηγηθώ, αλλά εν πάση περιπτώσει, να δεχθούμε το «αυταπάτες» του ΠΑΣΟΚ. Δεν μπορεί κάποιος να πολιτεύεται με βάση τις αυταπάτες του και ταυτόχρονα να τον κατηγορείς ότι σε αντιγράφει. Αν σε αντιγράφει, έχεις κι εσύ αυταπάτες. Άρα, ας κοιταχτεί στον καθρέφτη το ΠΑΣΟΚ, μήπως δει κάτι άλλο από αυτό που ήταν όταν -με τις πολύ μεγάλες διαφορές που είχαμε- μαζί με τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, κρατούσε την Ελλάδα στην Ευρώπη.

 ΧΡ. ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ: Ανώτερο στέλεχος της ΕΥΠ κατέθεσε μήνυση καταγγέλοντας κατασκοπεία σε βάρος του και σε βάρος της χώρας μέσω του Predator. Ζητά να διερευνηθεί αν υπάρχουν αυτουργοί που είναι άγνωστοι μέχρι σήμερα και, επίσης, ζητά να μάθει πού κατέληξαν οι πληροφορίες που είπε ότι υπεκλάπησαν. Δηλαδή, στέλεχος της ΕΥΠ εν ενεργεία καταγγέλλει κατασκοπεία και κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια. Η ΕΥΠ υπάγεται στον Πρωθυπουργό απευθείας. Ο κ. Μητσοτάκης έχει ζητήσει ενημέρωση από τον Διοικητή της ΕΥΠ για τη συγκεκριμένη μήνυση και για όσα καταγγέλλονται; Κι αν έχει ζητήσει ενημέρωση τι γνωρίζει για όλα αυτά; Ποιος παρακολουθούσε στέλεχος της Υπηρεσίας, για λογαριασμό ποιου και πού κατέληξαν οι πληροφορίες που εκλάπησαν; 

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Τυχαίνει και το γνωρίζω λόγω της επαγγελματικής μου ιδιότητας. Η Εισαγγελία, στην οποία μπορεί κάποιος, που έχει έννομο συμφέρον, να λάβει ενημέρωση για μηνύσεις, δεν είναι εδώ, αναλόγως μάλιστα και τη φύση της υπόθεσης υπάρχουν και πάρα πολλά κτίρια στην παλιά σχολή Ευελπίδων και πλέον υπάρχει και η δυνατότητα ηλεκτρονικής ενημέρωσης για τις μηνύσεις. Προφανώς κάνετε λάθος, εδώ είναι η ενημέρωση πολιτικών συντακτών. Υπάρχει διάκριση των εξουσιών. Δεν σχολιάζουμε εν εξελίξει δικαστικές υποθέσεις, μηνύσεις που κατατίθενται και ως προς την εποπτεία στην οποία αναφέρεστε, η εποπτεία αυτή δεν έχει καμία σχέση με την παρέμβαση στο έργο της Δικαιοσύνης. Για την υπόθεση αυτή καθαυτή ευρύτερα έχουμε μέχρι τώρα μια σειρά από διατάξεις ανώτατων δικαστικών λειτουργών, οι οποίες μάλιστα προέρχονται από ανθρώπους που ήταν υπόδειξη της Δικαιοσύνης στην Κυβέρνηση. Δηλαδή, δεν ήταν κάποιοι που όρισε από μόνη της η Κυβέρνηση. Και ως προς το σκέλος των ιδιωτών, υπάρχει μια απόφαση πρώτου βαθμού, στην οποία έχει ασκηθεί έφεση και επίκειται η εκδίκασή της στο δεύτερο βαθμό. Όλα αυτά, λοιπόν, θα τα λύσει η Δικαιοσύνη. Ας μάθουμε να σεβόμαστε στις δικαστικές αποφάσεις. Δικαίωμα κάθε πολίτη να κάνει μήνυση. Από εκεί και πέρα, υπάρχουν πτυχές σε αυτή την υπόθεση και υπηρεσιακές στις οποίες εγώ δεν θέλω να αναφερθώ. Δεν είναι δική μας δουλειά να ασχολούμαστε με μηνύσεις, με δικαστικές υποθέσεις. Αν κάποιος θέλει να αφήσει την πολιτική ή την δημοσιογραφία, γιατί υπάρχει μία μειοψηφία και στον Τύπο τηλεδικαστών και να μεταπηδήσει στον δικαστικό κλάδο -υπάρχουν και ηλικιακοί περιορισμοί – καλή επιτυχία και να πάνε να δώσουν εξετάσεις και να ασχοληθούν με το δικαστικό Σώμα. 

ΧΡ. ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ: Πάντως, δεν σας ρωτήσαμε αν η Κυβέρνηση θα παρέμβει στο έργο της Δικαιοσύνης. Σας ρωτάμε τι έχει κάνει ο Πρωθυπουργός ως πολιτικός προϊστάμενος της ΕΥΠ. Είναι πολύ σοβαρό θέμα. Ένα στέλεχος της ΕΥΠ καταγγέλλει ότι μέσω της παγίδευσής του με Predator, τελέσθηκε κατασκοπεία σε βάρος της χώρας. Αυτό δεν δημιουργεί ένα ζήτημα εθνικής ασφάλειας για την Κυβέρνηση; Ανεξάρτητα από την ποινική έρευνα, ο Πρωθυπουργός έχει ζητήσει από την ΕΥΠ πλήρη ενημέρωση για το τι συνέβη; Και αν διέρρευσαν διαβαθμισμένες πληροφορίες; Έχει ζητήσει αυτή την ενημέρωση; Ναι ή όχι;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Έχουμε απαντήσει δεκάδες φορές και αν αθροίσω και τις απαντήσεις των υπόλοιπων κυβερνητικών στελεχών και των βουλευτών της Ν.Δ. εκατοντάδες φορές για τις πολύ σημαντικές, θεσμικές και νομοθετικές παρεμβάσεις που ελήφθησαν από το 2022 που ξεκίνησε το ευρύτερο ζήτημα, μετά τις παραιτήσεις τις οποίες είχαμε τότε και τις οποίες παρεμβάσεις και πρωτοβουλίες έλαβε η Κυβέρνηση, αυξήθηκαν τα φίλτρα ασφαλείας. Το νομοθετικό πλαίσιο το οποίο διέπει τη λειτουργία της Υπηρεσίας αναγνωρίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ετήσια έκθεση για το Κράτος Δικαίου. Άρα, όχι απλά έχουν αυξηθεί τα φίλτρα ασφαλείας και δεν απειλείται η εθνική ασφάλεια, συμβαίνει κάτι περισσότερο από αυτό. Άρα, είναι ένα ζήτημα η διοικητική υποστήριξη, οι νομοθετικές αλλαγές, όλα όσα έπρεπε να γίνουν και έγιναν, η ανάληψη πολιτικής ευθύνης σε ένα επίπεδο, όπως ακριβώς ανελήφθη πριν από κάποια χρόνια και είναι εντελώς άλλο θέμα ο χειρισμός μιας μήνυσης, μιας δικαστικής υπόθεσης, που είναι αποκλειστικό θέμα της Δικαιοσύνης.

ΑΝΤ. ΚΟΤΖΑΪ: Κύριε Εκπρόσωπε, παραμονές της έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς, ακόμα 33 σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης βάζουν λουκέτο στην Ήπειρο, καθώς 11 δημοτικά και 22 νηπιαγωγεία δεν θα δεχθούν φέτος μαθητές. Απασχολεί την Κυβέρνηση το ζήτημα της ερήμωσης της περιφέρειας; Θα πάρετε κάποια μέτρα; Γιατί είναι πολύ ανησυχητικά τα στοιχεία που βγαίνουν. 

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Καταρχάς να πούμε ότι ως προς τα σχολεία και την έναρξη της σχολικής χρονιάς, για άλλη μια χρονιά έχουμε τους διορισμούς και όχι μόνο σε αριθμό αλλά και σε επίπεδο χρόνου για την έγκαιρη τοποθέτηση των καθηγητών. Έγινε μια αναλυτική παρουσίαση από την Υπουργό Παιδείας, είμαστε η Κυβέρνηση των περισσότερων διορισμών εκπαιδευτικών και η πρώτη Κυβέρνηση που έκανε μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής, με αφορμή το ερώτημά σας. Τώρα, το ερώτημά σας αγγίζει δυο πολύ μεγάλα προβλήματα, το δημογραφικό και το ζήτημα της ενίσχυσης της ελληνικής περιφέρειας, λόγω της ερήμωσης πολλών περιοχών. Γιατί έχει δύο αιτίες αυτό το οποίο περιγράφετε. Υπάρχει πολιτική η οποία εφαρμόζεται για την περιφερειακή ανάπτυξη. Μάλιστα και ειδική ομάδα υπό τον Θανάση Κοντογεώργη στο Μέγαρο Μαξίμου ασχολείται με έργα στήριξης της περιφέρειας. Αποφάσεις της Κυβέρνησης, όπως ο μηδενισμός του ΕΝΦΙΑ σε περιοχές και δήμους, μέχρι και 1.500 κατοίκων, έχουν μία στόχευση: την ενίσχυση της περιφέρειας, όπως και κάποιες απαλλαγές στο νόμο για τα τεκμήρια. Προφανώς, αυτό δεν θα αντιστραφεί μόνο από κάποιες αποφάσεις ή από κάποιες πολιτικές μόνες τους. Χρειάζεται ενίσχυση, περισσότερη στήριξη και είναι και κάτι που θεωρώ ότι πρέπει να τονωθεί πολύ περισσότερο ενόψει και του προγράμματος της επόμενης τετραετίας. Τώρα, για το δημογραφικό, δεν χρειάζεται να σας πω, το έχω πει και σε προσωπικό επίπεδο, ότι ακόμα και όλα τα προβλήματα να λυνόντουσαν -έχουν και άλλες χώρες πρόβλημα, αλλά εμείς ασχολούμαστε με τη δική μας χώρα- αν δεν μειωθούν οι συνέπειες αυτού, τότε τίποτα από τα υπόλοιπα δεν θα έχει σημασία. Και εδώ υπάρχουν πολλές πολιτικές. Η περσινή φορολογική μεταρρύθμιση ήταν στοχευμένη στην αντιμετώπιση αυτής της τεράστιας κρίσης του δημογραφικού. Και, προφανώς για εμένα, το έχω πει πάρα πολλές φορές, είναι και οικονομικοί οι λόγοι, οικονομικής διάστασης θέμα, αλλά δεν είναι μόνο οικονομικοί. Αντιλαμβάνεστε ότι δεν είναι ο χώρος για να κάνουμε μια ανάλυση ενός τόσο σημαντικού προβλήματος. Άρα, προφανώς μας απασχολεί, προφανώς μας ανησυχεί και πρέπει να κάνουμε ό,τι παραπάνω μπορούμε για να μειώσουμε τις συνέπειες αυτού του πολύ προβληματικού φαινομένου.

ΜΗΝ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Κύριε εκπρόσωπε, στα όσα μας είπατε προηγουμένως για την παρουσίαση του προγράμματος της ΕΛ.Α.Σ. σας έχει απαντήσει πως αθροίζεται το κόστος του προγράμματος τετραετίας. Δεν υπολογίζετε τα έσοδα και σε κάθε περίπτωση αποδέχεται την πρόταση του για την κοστολόγηση από το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, με ενιαία μεθοδολογία, δημοσιευμένες παραδοχές και πλήρη στοιχεία. Εσείς απορρίπτετε συλλήβδην το πρόγραμμα απ’ ό,τι καταλαβαίνουμε. Την ίδια ώρα ακούμε όλο το καλοκαίρι να προστίθενται μέτρα από πλευράς Κυβέρνησης στην ομιλία του Πρωθυπουργού και σήμερα, από χτες, ακούμε για μισό 13ο μισθό. Να μας πείτε πρώτον αν ισχύει και η πληροφορία ότι αναζητά ο Πρωθυπουργός επιπλέον χρήματα για επιπλέον παροχές. Και τι συμβαίνει; Δεν αναγνωρίζετε στην αντιπολίτευση το δικαίωμα να καταθέσει ένα δικό της πρόγραμμα διαφορετικό από το δικό σας;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Ποιος είπε ότι δεν αναγνωρίζουμε το δικαίωμα; Δεν το αμφισβητούμε αυτό. Δεν χρειάζεται να το αναγνωρίσουμε εμείς. Κάθε κόμμα μπορεί να κάνει ό,τι πρόταση θέλει, να την κοστολογήσει απλά εμείς ζητάμε, για να ξέρει ο κόσμος το λογαριασμό. 13ος μισθός: Επί της αρχής θα θέλαμε το 13ο μισθό. Κανένας δεν είναι αντίθετος. Κοστίζει 1,5 δις. Δεν έχουμε 1,5 δις, ακόμα και αν το 1 δις και κάτι, το οποίο φαίνεται ότι υπάρχει ως περιθώριο για το 2027, συν όποια χρήματα μένουν από το 2026, άθροιζαν 1,5 δις, που κάπου εκεί κοντά είναι, για να δώσουμε 13ο μισθό, δεν θα πρέπει να δώσουμε σε κανέναν άλλον τίποτα άλλο. 

Καμία φοροελάφρυνση για τις οικογένειες, καμία στήριξη στις επιχειρήσεις, καμία στήριξη στους συνταξιούχους, τίποτα. Άρα όποιος προτείνει το 13ο μισθό -που ο ένας μισθός είναι 1,5 δις και η μία σύνταξη είναι 2,5 δις, γιατί κάθε μήνα το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους όταν πληρώνει τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων, δίνει 1,5 δις. άρα ένας μισθός είναι 1,5 δις -λέει στον κόσμο, τον υπόλοιπο, ότι δεν θα πάρει τίποτα. 

Γιατί υπάρχουν οροφές δαπανών. Πάνω από αυτό το ποσό δεν μπορεί να δοθεί τίποτα. Συγγνώμη, μπορεί να δοθεί. Αν όποιος το προτείνει, προτείνει έναν άλλον φόρο, όχι τον πατριωτικό, των 140 εκατομμυρίων του κυρίου Τσίπρα. Μόνιμο φόρο, προσέξτε, όχι έκτακτη φορολόγηση. Δηλαδή μπορεί να βγει κάποιος και να πει «φορολογώ για παράδειγμα την x κοινωνική ομάδα. Τα έσοδα αυτής της φορολόγησης είναι 1 δισεκατομμύριο, ένας πολύ μεγάλος φόρος κάπου, σε κάποιους «κακούς» ανθρώπους», όπως ο πολιτικός χώρος αυτός κατά καιρούς κατηγορεί το επιχειρείν ή οτιδήποτε άλλο «και το δίνω στο 13o μισθό». Αυτό επιτρέπεται. Εμείς λοιπόν δεν έχουμε σκοπό να βάλουμε κανέναν τέτοιο φόρο. Άρα δεν έχουμε τα λεφτά για το 13ο μισθό. Τι λένε λοιπόν από τον κύριο Τσίπρα; Ότι αυτό είναι κόστος σε βάθος τετραετίας. Δεν θα σας επαναλάβω το παράδειγμα των 50.000 κατοικιών, γιατί αυτό είναι μια ξεχωριστή κοστολόγηση πέραν της κοστολόγησης που έχει γίνει για όλα τα υπόλοιπα. Πάμε να δούμε λοιπόν αν είναι ετήσιο ή του κόστους τετραετίας. Παίρνω το πρώτο, παίρνω το σημείωμα του Υπουργείου Οικονομικών. Αύξηση της τάξης των 500 ευρώ κατά μέσο όρο για τους ιατρούς, τους νοσηλευτές του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Αυτό κοστίζει, γιατί είναι 86.881, 630 εκατομμύρια ευρώ. Θα τα πάρουνε μία φορά ή θα τα παίρνουνε κάθε χρόνο; Αν τα παίρνουνε μία φορά, αυτό δεν το είπε ο κύριος Τσίπρας, εμείς καταλαβαίνουμε ότι η αύξηση σημαίνει ότι ήρθε για να μείνει. Άρα ετήσιο κόστος. Απαλλαγή από το κόστος εισιτηρίου στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Απαλλαγή, που σημαίνει ότι κάποια έσοδα που υπάρχουν δεν θα υπάρχουν όχι για μία χρονιά, αλλά για όλα τα χρόνια, 200 εκατομμύρια ευρώ. Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος. Τα έσοδα από το τέλος επιτηδεύματος το κράτος δεν θα τα απωλέσει για μία χρονιά. Προφανώς αναφέρεται στα νομικά πρόσωπα, γιατί για τα φυσικά το έχουμε καταργήσει ήδη. Εγώ καλή τη πίστη λέω για τα νομικά πρόσωπα. Άρα, και αυτό είναι κάθε χρόνο το κόστος. Το μόνο, το οποίο δεν το αποσαφήνισε για το αν, για να είμαστε δίκαιοι, άρα όλα όσα είπε έχουν ετήσιο κόστος αθροιστικά 13 δισεκατομμύρια, με εξαίρεση την προκαταβολή φόρου, που όσο εξήγγειλε ότι θα μειωθεί, δηλαδή από το 80% στο 50%, κοστίζει 2,1 δισεκατομμύρια ευρώ. Και τότε θα μπορούσε να πει κανείς ότι δεν θα είναι ίδιο το δημοσιονομικό κόστος αν εφαρμοστεί, αυτά τα 2,1 δις, εφαρμοστούν με τη μία, την πρώτη χρονιά. Άρα, είναι 13 δις κατά το χρόνο υλοποίησής τους, όπως ακριβώς το έγραψα χθες και τουλάχιστον 11 δις για κάθε χρόνο επιπλέον. Και σε όλα αυτά, το ξαναλέω, δε βάζουμε κάποιες σκόρπιες αναφορές που έχει κάνει και το προηγούμενο χρονικό διάστημα και κατά τη χθεσινή του ομιλία. Αξίζει τον κόπο να δει κάποιος την κοστολόγηση και μακάρι να πάνε να τα κοστολογήσουν σε κάποια αρχή αξιόπιστη, για να δουν και οι ίδιοι ότι αυτά που λένε δε βγαίνουν. Το ξαναλέω, όλοι μας θέλουμε να πάρει ο κόσμος όσα παραπάνω γίνεται να πάρει, αλλά με αυτή τη λογική του μαξιμαλισμού, της πλειοδοσίας, των ανέξοδων υποσχέσεων, η χώρα καταστράφηκε.

ΜΗΝ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Ευχαριστώ για την απάντηση. Μόνο να επιμείνω για το μισθό, 13ο, επειδή γράφτηκε σήμερα. Σας ρωτάω και ως Εκπρόσωπο της Κυβέρνησης, αν επιβεβαιώνετε ένα επίδομα στους δημόσιους υπαλλήλους ή το διαψεύδετε ότι δεν υπάρχει περίπτωση επειδή δεν υπάρχουν τα χρήματα;

 

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Αρχικά με ρωτήσατε για 13ο τρίτο μισθό. Σας είπα ότι χωρίς να γνωρίζω…

ΜΗΝ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Μπορεί να το είπα λίγο μπερδεμένα. Θα δείτε στην απομαγνητοφώνηση ότι αναφέρθηκα στις πληροφορίες τις σημερινές…

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Ναι, ναι, δεν λέω ότι φταίτε εσείς… Καταρτίζεται το πρόγραμμα. Σας λέω λοιπόν με ασφάλεια ότι 13ος μισθός δεν μπορεί να δοθεί, γιατί δεν υπάρχει 1,5 δις και ακόμα και αν δίναμε όλα τα μέτρα εκεί, δεν θα το κάναμε, γιατί θα πρέπει να στηρίξουμε και τις υπόλοιπες κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες. Από κει και πέρα, δεν γνωρίζω κάτι παραπάνω για τα μέτρα και για να είμαι και ειλικρινής, κάποια πράγματα γνωρίζω, δεν μπορώ να τα πω λίγες ημέρες πριν. Λίγη υπομονή μέχρι το Σάββατο.

ΧΡ. ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ: Συμπληρώθηκαν τρία χρόνια από τη νύχτα που ο Κωστής Μανιουδάκης έχασε τη ζωή του στα χέρια αστυνομικών. Οι τέσσερις αστυνομικοί αντιμετωπίζουν κατηγορία για ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο, σε ήρεμη ψυχική κατάσταση και από κοινού, δηλαδή για δολοφονία. Οι αστυνομικοί που κατηγορούνται για δολοφονία του Κωστή Μανιουδάκη εξακολουθούν να υπηρετούν στην Ελληνική Αστυνομία και να φέρουν υπηρεσιακό όπλο, ναι ή όχι;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Ρωτήστε την αστυνομία. Θα ρωτήσω κι εγώ. Όποιος πάρει πρώτος απάντηση, αν είμαι εγώ αυτός, θα σας το βάλω και δεν ξέρω και κατά πόσον κάτι τέτοιο μπορεί να απαντηθεί δι’ εμού.

ΧΡ. ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ: Να ενημερώσω μόνο για την αλληλεπίδρασή σας με την Ελληνική Αστυνομία και τον κύριο Χρυσοχοΐδη ότι ήδη ρωτήσαμε. Έχουμε στείλει e-mail, αλλά όπως και στις περιπτώσεις του Βασίλη Μάγγου δεν μας έχει απαντήσει.

 

ΑΝΤ. ΚΟΤΖΑΙ: Κύριε εκπρόσωπε, βλέπουμε τις τελευταίες μέρες την αντιπαράθεση με τον κύριο Σαμαρά. Εάν η κυβέρνηση δεν βγάλει αυτοδυναμία, μπορείτε να συγκυβερνήσετε με τον κύριο Σαμαρά;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Την έχω δώσει αυτή την απάντηση και δεν την έχω δώσει εκπροσωπώντας τον εαυτό μου, αλλά τον Πρωθυπουργό και την κυβέρνηση. Οι θέσεις που έχουν εκφραστεί κατά καιρούς από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, γιατί για εμάς «κόμμα Σαμαρά» θα υφίσταται όταν ανακοινωθεί, εφόσον ανακοινωθεί, έτσι προαναγγέλλεται, άρα αναφέρομαι στα κόμματα που υπάρχουν, αλλά με αυτόν τον τρόπο νομίζω απαντώ και στην ερώτησή σας. Οι θέσεις που έχουν εκφραστεί, η στάση τους σε διάφορα θέματα, καθιστούν την αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας, τη μόνη αυτή τη στιγμή ρεαλιστική πρόταση διακυβέρνησης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εξαρτάται από εμάς. Μόνος κριτής όλων είναι ο ελληνικός λαός, οι Έλληνες πολίτες. Δεν μπορώ να φανταστώ πώς γίνεται να κάτσουν στο ίδιο τραπέζι κόμματα ή να κάτσουμε εμείς με κόμματα στο ίδιο τραπέζι που θεωρούν μειοδοτική μια εξωτερική πολιτική που έχει καταφέρει όσα δεν έγιναν όλες τις προηγούμενες δεκαετίες. Η πολιτική και ειδικά σε αυτό το επίπεδο, δεν είναι μια διαδικασία του να μοιράσεις θέσεις και καρέκλες για να βρεθεί μια άκρη και να βγει μια κυβέρνηση. Πάνω απ’ όλα, απαιτεί προγραμματική και πολιτική συμφωνία. Μια κυβέρνηση λοιπόν που, ειδικά σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, έχει καταφέρει όσα δεν έγιναν όλα τα προηγούμενα χρόνια, δεν θα βάλει νερό στο κρασί της, γιατί αυτή η πολιτική που ακολουθούμε, που κάποιοι κατηγορούν, θεωρώ ότι έχει πάει τη χώρα μπροστά, την έχει ισχυροποιήσει στην πιο δύσκολη γεωπολιτική συγκυρία.

ΜΗΝ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Είδαμε τον πρώην Πρωθυπουργό και το περιβάλλον του να επιτίθεται στη σημερινή Νέα Δημοκρατία για σημιτικό ΠΑΣΟΚ με ολίγον ΛΑΟΣ. Την ίδια ώρα βλέπουμε τα πυρά να απαντώνται από τον κύριο Φλωρίδη, τον κύριο Πλεύρη, τον κύριο Γεωργιάδη, τον κύριο Βορίδη, κατά βάση. Τα πιο επιθετικά. Γιατί δεν βλέπουμε παραδοσιακά στελέχη του κόμματος στην πρώτη γραμμή απέναντι στον πρώην Πρωθυπουργό; Υπάρχει τέτοια συζήτηση εντός Νέας Δημοκρατίας; Υπάρχει άρνηση;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Δεν θα συμφωνήσω. Πολλοί βουλευτές μας έχουν απαντήσει. Ο ομιλών, δεν θυμάμαι να είμαι έστω και μία μέρα σε κάποιο άλλο κόμμα. Οι απαντήσεις που έχουν δοθεί όποτε έχουν ερωτηθεί και οι υπόλοιποι υπουργοί, προ ημερών είδα τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, τον Κωστή Χατζηδάκη, να απαντάει, τη Σοφία Ζαχαράκη να απαντάει. Και ο κύριος Χατζηδάκης και η κυρία Ζαχαράκη και ο ομιλών από την ΟΝΝΕΔ ξεκινήσαμε. Εγώ και ο κύριος Χατζηδάκης, ο κύριος Χατζηδάκης και εγώ, να πάμε με τη χρονική σειρά, είχαμε την τιμή να είμαστε και Πρόεδροι της νεολαίας της Νέας Δημοκρατίας. Βουλευτές μας, η κυρία Βούλτεψη… Τώρα σκέφτομαι ανθρώπους που έχω δει να απαντάνε. Απαντάνε και δεν απαντάνε επιθετικά. Το θέμα δεν είναι να απαντήσεις επιθετικά, δεν υπάρχει κάποια βεντέτα, για όνομα του Θεού. Το θέμα είναι να απαντήσεις πολιτικά. Τώρα, ως προς τον κύριο Γεωργιάδη, τον κύριο Πλεύρη και τον κύριο Βορίδη, ήταν, νομίζω, οι κατεξοχήν αρμόδιοι, οι πιο κατάλληλοι, να το πω πιο σωστά, να απαντήσουν. Γιατί τα στελέχη αυτά θυμούνται, όπως και όλοι οι υπόλοιποι, ότι ήρθαν στη Νέα Δημοκρατία επί των ημερών του Αντώνη Σαμαρά. Στη συνέχεια, οι επιλογές αυτές του κυρίου Σαμαρά επιβεβαιώθηκαν από τους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας, γιατί τους εξέλεξαν και βουλευτές και όχι μία φορά, παραπάνω από μία φορές βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας. Θεωρώ – το ξαναλέω – εξαιρετικά παρωχημένη, ξεπερασμένη και αδιάφορη για την κοινωνία, αλλά και για τα μέλη της Νέας Δημοκρατίας, αυτή την κριτική. Πρώτον, γιατί όλα τα πρόσωπα και για μένα, βασικά για να είμαι σωστός, όσο το δυνατόν περισσότερα κρίνονται από τους ψηφοφόρους. Όσοι ήδη έχουν εκτεθεί στο σταυρό και όσοι θα εκτεθούν στη συνέχεια μαζί με εμάς που ήμασταν στη Νέα Δημοκρατία, θα μας κρίνουν οι ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας, εκείνοι που θα ψηφίσουν Νέα Δημοκρατία. Και δεύτερον, γιατί οι πολιτικές νοιάζουν τον κόσμο. Η Νέα Δημοκρατία βασίζεται σε μία ιδρυτική διακήρυξη, σε μία ιδεολογία. Κάθε μέρα διακυβέρνησης επιβεβαιώνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης πόσο συνεπής είναι σε αυτή την ιδρυτική διακήρυξη, η οποία από μόνη της λέει ότι πρέπει να προσαρμοζόμαστε και στο χρόνο και να συντηρούμε όσα ο χρόνος συντηρεί. Μια κυβέρνηση που έχει μειώσει 83 φόρους είναι μια φιλελεύθερη κυβέρνηση, προφανώς πρέπει να μειωθούν κι άλλοι. Μια κυβέρνηση η οποία προστατεύει τα σύνορά της, έχει μια συνεπή πολιτική σε αυτή την ατζέντα. Μια κυβέρνηση που εξοπλίζει τη χώρα, που συνάπτει συμφωνίες που δεν είχαν συναφθεί όλα αυτά τα χρόνια. Μια κυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας, που σε αντίθεση με τη φοβικότητα του παρελθόντος, εισβάλλει η αστυνομία στα πανεπιστήμια, εφαρμόζει το νόμο και συλλαμβάνει τους «μπαχαλάκηδες» και τους εγκληματίες. Μια κυβέρνηση η οποία μετά από δεκαετίες αδράνειας βρίσκει λύση έστω και σε επίπεδο παραρτημάτων για τα μη κρατικά πανεπιστήμια. Νομίζω ότι όλα αυτά, όποιος έχει παρακολουθήσει την ιστορία της Νέας Δημοκρατίας, καταλαβαίνει ότι είναι η καλύτερη απάντηση σε αυτές τις παρωχημένες θεωρίες που, το ξαναλέω, τον κόσμο δεν τον ενδιαφέρουν καθόλου.

ΜΗΝ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Να ρωτήσω κάτι; Με αφορμή την αντιπαράθεση με τον κύριο Σαμαρά για το… ακαθόριστο φύλο του ΕΟΠΥΥ. Αρχικά είδαμε μετά την παρέμβαση του Υπουργού να αλλάζει η πλατφόρμα και να λέτε ότι θα αλλάξουν και οποιεσδήποτε άλλες. Είναι ζητήματα πρωτοκόλλου σε έναν τέτοιο φορέα, ζήτημα υπουργού; Και δεύτερον, ένα κοινωνικό ζήτημα, γιατί βλέπουμε την αντιπαράθεση και το λόγο που χρησιμοποιείται με προορισμό το δεξιό ακροατήριο κατά βάση, αν μου επιτρέπετε. Έχετε συναίσθηση ότι ένας τέτοιος λόγος μπορεί να τραυματίζει ψυχικά και να στοχοποιεί άτομα, κανονικά μέλη της κοινωνίας μας;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ:  Δεν υπάρχει κανένας τέτοιος στόχος και κανένας τέτοιος σκοπός και όλα τα ζητήματα πρέπει να αντιμετωπίζονται με τη δέουσα σοβαρότητα. Αλλά, όπως δεν αμφισβητεί κανείς ότι έξω είναι μέρα, κανείς δεν αμφισβητεί και δεν το λέω πολιτικά, αυτό είναι και δεδομένο και επιστημονικά,  ότι τα φύλα είναι δύο. Αν κάποιος έχει τη διάθεση να δηλώνει κάτι άλλο, μπορεί ο ίδιος για τον εαυτό του να λέει ό,τι θέλει. Αλλά ως προς την αναγνώριση των φύλων από το κράτος, από επίσημα κρατικά έγγραφα, από όλα τα έγγραφα των υπηρεσιών, τα φύλα είναι δύο. Τελεία. Αυτό δεν μπορεί να το αλλάξει κανείς όχι γιατί θέλουμε να «χαϊδέψουμε» ακροατήρια όπως είπατε, γιατί αυτό επιτάσσει η κοινή λογική, η επιστημονική αλήθεια, η πραγματικότητα. Άρρεν, θήλυ. Τελεία.

 

ΜΗΝΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Για τη πλατφόρμα αν θέλετε, μου απαντάτε.

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Πολύ σωστά άλλαξε…

ΜΗΝΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Είναι ζήτημα παρέμβασης υπουργού; Δεν υπάρχουν άλλες διαδικασίες;

Π.ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Όταν κάτι δεν γίνεται σωστά, όχι με σκοπό εφαρμογής της… Ξέρετε το πρόβλημα σε αυτήν την υπόθεση και γι’ αυτό και νομίζω ότι δεν κατέληξε πολύ καλά για τους συνεργάτες του κυρίου Σαμαρά δεν είναι η ανάδειξη από μια εφημερίδα, ενός ζητήματος. Είναι ο τρόπος ανάδειξης στη συνέχεια από κάποια πολιτικά πρόσωπα.

Κακώς η εταιρεία η οποία είχε αναλάβει την πλατφόρμα αυτή, δεν παρατήρησε ότι η εφαρμογή του ISO δημιουργούσε αυτό το πρόβλημα, γιατί ο τρόπος δήλωσης ήταν αντίθετος στην πραγματικότητα. Αλλά κάποιοι απέδωσαν σε μια τέτοια ιστορία κίνητρα εφαρμογής woke ατζέντας. Δεν υπάρχει καμία τέτοια διάθεση, βούληση, πρόθεση ή πολιτική που να μοιάζει έστω με woke ατζέντα απ’ την κυβέρνηση αυτή. Άρα ο τρόπος ανάδειξης ήταν προβληματικός. Βγήκαν στη συνέχεια στοιχεία από το 2013 από δύο, μάλιστα, οργανισμούς του Υπουργείου Υγείας που έδειχναν ότι η ίδια αστοχία είχε συμβεί και τότε, και νομίζω ήταν και η καλύτερη απάντηση για τα κίνητρα, το ξαναλέω, γιατί το θέμα υπαρκτό ήταν ως προς την αστοχία της πλατφόρμας, γι’ αυτό και πολύ σωστά διορθώθηκε.

ΧΡ. ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ: Μιας και είχαμε και εχθές μια συνέντευξη Τύπου, «βράζει ο τόπος» για την Εγνατία Οδό. Έχετε κάποια ενημέρωση;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Ναι, έχω μια ενημέρωση. Αναφέρεστε σε ποιο τμήμα; Λέτε για το τμήμα Παλαιοφάρσαλος – Κραννώνας, αυτό είναι; Θα σας το επισυνάψω. 

****** Πρόκειται για μέτρο οδικής ασφάλειας, μέσω μείωσης των λωρίδων κυκλοφορίας, το οποίο αποτελεί προπαρασκευαστικό στάδιο για την εκτέλεση των εργασιών για την πιστοποίηση των σηράγγων. Οι εργασίες αυτές προκύπτουν ως συμβατική υποχρέωση του παραχωρησιούχου.

Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στο στάδιο έγκρισης των μελετών για να ξεκινήσουν οι εργασίες το συντομότερο δυνατόν.

ΜΗΝΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Κύριε εκπρόσωπε, έχουν έρθει στη δημοσιότητα πληροφορίες για την επίσκεψη Καλίν στην Αθήνα. Έχετε να μας δώσετε κάποιες απαντήσεις; Γράφτηκε και ότι συνάντησε τον Πρωθυπουργό.

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Όχι, δεν έχω να πω κάτι.

ΧΡ. ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ: Μετά την ερώτηση που σας κάναμε, δεκάδες αναπληρώτριες και αναπληρωτές μας έστειλαν μηνύματα στα οποία περιγράφουν τη στέρηση βασικών δικαιωμάτων. Επιτρέψτε μας να σας διαβάσουμε μόνο δύο από τα δεκάδες. Μια δασκάλα μας έγραψε «οι αναπληρώτριες δεν δικαιούμαστε εννεάμηνη άδεια στην πιο παραγωγική ηλικία, χιλιάδες γυναίκες πρακτικά δεν μπορούν να κάνουν παιδιά γιατί δεν έχουν πού να τα αφήσουν. Αθλιότητα». Και μια άλλη αναπληρώτρια ανέφερε τα εξής: «αναγκαζόμαστε να μην δουλέψουμε έναν χρόνο γιατί θηλάζουμε το τριών μηνών μωρό μας και μετά στους πίνακες πέφτουμε 300 θέσεις. Είναι γελοίο». Στις 8 Ιουλίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέπεμψε την Ελλάδα στο δικαστήριο, ακριβώς για τη δυσμενέστερη μεταχείριση των αναπληρωτών εκπαιδευτικών σε σχέση με τους μόνιμους και αναφέρει και συγκεκριμένα την άδεια μητρότητας και την αναρρωτική άδεια. Μιας και λέτε ότι νοιάζεστε για το δημογραφικό, έχει κάνει κάτι η Κυβέρνηση, ώστε και οι αναπληρωτές να έχουν ίσα εργασιακά δικαιώματα με τους μόνιμους εκπαιδευτικούς;

 

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Σας έδωσα μια απάντηση και νομίζω σε δύο ερωτήσεις στην προηγούμενη ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, γιατί δεν γίνεται να εξομοιωθεί ένας αναπληρωτής, είτε αναπληρωτής εκπαιδευτικός, είτε γενικότερα ένας συμβασιούχος στο Δημόσιο -αυτή την απάντηση την έχω δώσει με αφορμή και άλλες ερωτήσεις- με έναν μόνιμο υπάλληλο. Αυτό που μπορεί να γίνει είναι το κράτος να βγάζει όσο παραπάνω θέσεις μπορεί μέσω διαδικασιών ΑΣΕΠ, για να έχει όσο γίνεται παραπάνω μόνιμο προσωπικό σε ευαίσθητους κλάδους, όπως η εκπαίδευση. Και γι’ αυτό είμαστε Κυβέρνηση των περισσότερων από 50.000 διορισμών, μόνιμων διορισμών στην εκπαίδευση. Άρα, είναι άλλο το νομικό καθεστώς που διέπει έναν μόνιμο δημόσιο υπάλληλο, είναι άλλο το νομικό καθεστώς που διέπει έναν αναπληρωτή, συμβασιούχο, όπως είναι οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί, τους οποίους σεβόμαστε, τιμούμε, η προσφορά τους είναι ανεκτίμητης αξίας. Χωρίς εκείνους δεν θα μπορούσαν να καλυφθούν πολύ σημαντικά κενά και θέσεις στην εκπαίδευσή μας, πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μπορεί νομικά το κράτος να εξομοιώσει τους μόνιμους με τους αναπληρωτές. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι όσο μπορούμε να στηρίζουμε με επιδόματα, με διάφορα μέτρα τα οποία λαμβάνουμε και καλύπτουν περισσότερα εξ αυτών και τους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς. Αλλά όποιος τάζει στους ανθρώπους αυτούς ότι μπορούν να έχουν την ίδια νομική αντιμετώπιση από το κράτος με τους μόνιμους, τους κοροϊδεύει. 

 

ΧΡ. ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ: Η Κομισιόν σας έστειλε αιτιολογημένη γνώμη ήδη από τον Μάιο του ΄25. Έχουν περάσει πάνω από 15 μήνες, η Κυβέρνηση δεν έλυσε το πρόβλημα και τον Ιούλιο η Ελλάδα παραπέμφθηκε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Εσάς προσωπικά σας φαίνεται λογικό μια αναπληρώτρια να μην μπορεί να πάρει άδεια και να μείνει έγκυος να κάνει παιδάκι; Επίσης, σήμερα μια αναπληρώτρια που κάνει την ίδια δουλειά με μια μόνιμη εκπαιδευτικό, δεν έχει τα ίδια δικαιώματα στη μητρότητα και στην ασθένεια. Θα εξισώσετε αυτά τα δικαιώματα, τουλάχιστον αυτά τα δύο; Ναι ή όχι;

 

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Καταρχάς, το αν μας φαίνεται λογικό ή όχι είναι μια υποκειμενική άποψη σε ανθρώπινο επίπεδο για κάθε εργαζόμενο, είτε στο Δημόσιο, είτε στον ιδιωτικό τομέα. Αυτό το οποίο επιθυμώ και εγώ και κάθε συμπολίτης μας, είναι να έχει όσο το παραπάνω δυνατόν στη ζωή του. Αλλά δεν μπορεί να υπάρξει εξομοίωση. Εξομοίωση δεν μπορεί να υπάρξει, γιατί αυτό δεν το επιτρέπει η νομοθεσία μας, το Σύνταγμα. Είναι άλλη η φύση της δουλειάς του ενός, άλλη του άλλου. Ο αναπληρωτής έχει μια σύμβαση ορισμένων μηνών για να εκπληρώσει ένα καθήκον για κάποιους μήνες. Από εκεί και πέρα, το αρμόδιο Υπουργείο μπορεί να δει όλα αυτά τα οποία λέτε και να εξαντλήσει την επιείκεια  και τέλος πάντων τις δυνατότητες που έχει -δεν είναι θέμα επιείκειας, για να είμαι πιο σωστός- ούτως ώστε να βοηθήσει όσο παραπάνω μπορεί την κατηγορία αυτή των εργαζομένων.

 

Σας ευχαριστώ πολύ.

«Επανάσταση», «συμμοριτοπόλεμος», «εμφύλιος»: Τι μαθαίνουν σήμερα τα παιδιά για την Ελληνική τραγωδία;

 

 

Αθανάσιος Γκότοβος
τ. Καθηγητής Παιδαγωγικής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Ανάμεσα στις απαγορευμένες λέξεις που προέκυψαν από το 1981 και μετά στην Ελλάδα είναι και η λέξη «συμμοριτοπόλεμος». Ήταν μέχρι τότε η επίσημη ονομασία της σύγκρουσης μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων του ελληνικού κράτους και των ένοπλων τμημάτων που διέθετε και διηύθυνε το κομμουνιστικό κόμμα και που με τεχνική και πολιτική στήριξη από το τότε παγκόσμιο καθοδηγητικό κέντρο του σοσιαλισμού, επιχείρησε να υλοποιήσει δια των όπλων σοσιαλιστική δημοκρατία παρόμοια με αυτές που είχαν ήδη ιδρυθεί σε όλες τις γειτονικές βαλκανικές χώρες και στην ανατολική Ευρώπη. Κυρίως με αμερικανική βοήθεια η ένοπλη αυτή σύγκρουση που άρχισε την άνοιξη του 1943 και κορυφώθηκε το 1948 και 1949 έληξε με τη νίκη των κυβερνητικών δυνάμεων τον Αύγουστο του 1949.

Έχουν γραφεί εκατοντάδες βιβλία γύρω από τη σύγκρουση αυτή, η οποία στα πλαίσια της λεγόμενης «εθνικής συμφιλίωσης» (1981 και 1989) ονομάζεται πλέον υποχρεωτικά «εμφύλιος».Υπάρχει, επίσης, για το ίδιο θέμα αρκετό αρχειακό υλικό. Εν μέρει απαγορευμένο με αποφάσεις δημοκρατικών κυβερνήσεων, λόγω του «αντιδραστικού» του χαρακτήρα, εφόσον δεν συνάδει με το πνεύμα της «εθνικής συμφιλίωσης» (επίσημα στρατιωτικά αρχεία του ελληνικού κράτους). Εν μέρει μυστικό, διότι δεν θα πρέπει οι «μη-μυημένοι» να μάθουν με ντοκουμέντα ποια ήταν η πολιτική του ΚΚΕ κατά τη διάρκεια του εμφυλίου και πώς αυτή εφαρμοζόταν στην πράξη. Εν μέρει σκοπίμως κατεστραμμένο στο βωμό της εθνικής συμφιλίωσης. Εν μέρει ακόμη άγνωστο που περιμένει τον ερευνητή στα κρατικά αρχεία άλλων χωρών με εμπλοκή στον κατοχικό και μετακατοχικό εμφύλιο.

Ήδη από τον χαρακτηρισμό αρχειακού υλικού ως «απαγορευμένου» - διότι δεν είναι προσαρμοσμένο στην πολιτική ορθότητα που επεκράτησε μετά το 1981 για την ένοπλη σύγκρουση – και από την προστασία άλλου υλικού από τη δημοσιότητα – για να μην εκτεθεί το κομμουνιστικό κόμμα για τις προγραμματικές «ακρότητες» -  φαίνεται καθαρά ότι παρά τη ρητορική περί εθνικής συμφιλίωσης, συμφιλίωση με το πρόσφατο οδυνηρό παρελθόν της χώρας δεν υπήρξε ακόμη. Ούτε στην φερόμενη ως ακαδημαϊκή, αλλά ούτε και στη λεγόμενη δημόσια Ιστορία υπάρχει στοιχειώδης συναίνεση για τη φύση αυτής της σύγκρουσης από τη στιγμή που ξεκίνησε, μέσα στην ιταλο-γερμανική κατοχή, μέχρι τη λήξη της τον Αύγουστο του 1949, με ενδιάμεσο σταθμό τα Δεκεμβριανά της Αθήνας, αλλά και άλλα «Δεκεμβριανά» στην επαρχία που παραμένουν άγνωστα ή ξεχασμένα. Να θυμίσω ότι η τελευταία μαζική σφαγή «αντιδραστικών» γυναικοπαίδων από τον ΕΛΑΣ στην Ήπειρο έγινε στο τέλος Ιανουαρίου του 1945, όταν η λεγόμενη «μάχη της Αθήνας» είχε ήδη κριθεί.

Και ενώ ο πόλεμος της Ιστορίας για τον εμφύλιο καλά κρατεί, κανένα από τα δεσπόζοντα αφηγήματα που θα ακούσουμε και θα διαβάσουμε τις μέρες αυτές δεν περιγράφει την πραγματική φύση της σύγκρουσης. Βεβαίως υπάρχουν και αξιόλογα μειοψηφικά αφηγήματα για τον εμφύλιο, πολύ πιο ρεαλιστικά, αλλά με πολύ περιορισμένη εμβέλεια. Μπορεί να είναι πιο έγκυρα, αλλά είναι ενοχλητικά και σε πολλούς δεν αρέσουν. Αντιθέτως, τα αφηγήματα για τον εμφύλιο που αρέσουν είναι επιστημονικά αφελή και ιδεολογικά έντονα φορτισμένα.

Υπεύθυνοι για τον εμφύλιο, σύμφωνα με το πρώτο, είναι κάποια δαιμονοποιημένα όντα, οι κομμουνιστές, φύσει προδότες, που δεν πιστεύουν στο έθνος αλλά στον διεθνισμό και έστρεψαν τα όπλα εναντίον της χώρας προκειμένου να υπηρετήσουν τα σχέδια της Μόσχας, λέει το πρώτο αφήγημα.Μέχρι το 1981 αυτό ήταν το δεσπόζον αφήγημα για τον εμφύλιο και οι φορείς του δεν ήταν το κράτος της «Δεξιάς», όπως λέγεται, αλλά όλες οι μη-κομμουνιστικές ή μη-κομμουνιστογενείς πολιτικές παρατάξεις. Ο πολιτικός του θάνατος ήρθε με την κατάρρευση του καθεστώτος που το χρησιμοποίησε κατά κόρον και καταχρηστικά ως ιδεολογικό όπλο από το 1967 μέχρι το 1974.

Παρεμφερές είναι το αφήγημα που βλέπει «ξένο δάκτυλο» πίσω από τον εμφύλιο. Οι «ξένοι» είχαν αντικρουόμενα συμφέροντα στην Ελλάδα που για να τα προωθήσουν προκάλεσαν μια αιματηρή σύγκρουση, ενώ οι Έλληνες απλά παγιδεύτηκαν σ΄ αυτήν χωρίς πραγματικά να καταλάβουν τι κάνουν.

Ένα τρίτο αφήγημα θέλει τον εμφύλιο να είναι προϊόν του εθνικού χαρακτήρα των Ελλήνων. Υποθέτουν ότι πάγιο χαρακτηριστικό του Έλληνα, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, είναι η διχόνοια. Στην πιο πρωτόγονη εκδοχή η μήτρα της ελληνικής διχόνοιας είναι βιολογική, ενώ στην πιο ήπια μορφή το επιχείρημα παραπέμπει στην πολιτισμική συνέχεια των Ελλήνων και επομένως στην πολιτισμικά κληρονομούμενη διχόνοια.

Ένα ακόμη αφήγημα θέλει τον εμφύλιο να είναι αποτέλεσμα μιας «παρεξήγησης». Οι αστικές δυνάμεις της χώρας δεν μπόρεσαν να κατανοήσουν ότι το κομμουνιστικό κόμμα αποδεχόταν το κοινοβουλευτικό παιχνίδι και απλά ήθελε να φτάσει στον σοσιαλισμό με εκλογές. Ακραίοι και από τις δύο πλευρές συνετέλεσαν με τις πράξεις τους να δημιουργηθεί διχαστικό κλίμα, να χαθεί η εμπιστοσύνη, να εκμηδενιστούν τα περιθώρια μιας συμβιβαστικής λύσης για να αποφευχθεί ή έστω να λήξει νωρίτερα η σύγκρουση. Στον πυρήνα του συμψηφιστικού αυτού αφηγήματος υπάρχουν δύο λέξεις κλειδιά: «λάθος» και «αμοιβαιότητα». Για τη σύγκρουση φταίνε και οι μεν και οι δε. Μια παραλλαγή του αφηγήματος αυτού αφαιρεί από το κάδρο τον κατοχικό εμφύλιο και τα Δεκεμβριανά και εμφανίζει την ένοπλη σύγκρουση από το 1946 και μετά ως κλιμάκωση της αυτοάμυνας ομάδων του ΕΛΑΣ ή παρεμφερών οργανώσεων του ΕΑΜ και του ΚΚΕ που ενώ στην Κατοχή έκαναν αντίσταση κατά του κατακτητή, αμέσως μετά την απελευθέρωση έπεσαν θύματα της  «λευκής τρομοκρατίας» και του «μοναρχοφασισμού». Το ΚΚΕ, λένε, γλίστρησε από την οργάνωση της αυτοάμυνας των καταδιωκόμενων αγωνιστών στον γενικευμένο εμφύλιο χωρίς ουσιαστικά να το επιδιώκει προγραμματικά.

Τις τελευταίες δεκαετίες, με τη σχετική χρονική απόσταση από την κατάρρευση των  καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού στα Βαλκάνια και την ανατολική Ευρώπη, έχει αρχίσει να κυκλοφορεί και ένα ενδιαφέρον αφήγημα για τον εμφύλιο, ότι τελικά η σύγκρουση ήταν «αγώνας» για τη δικαιοσύνη και την ισότητα, για έναν καλύτερο κόσμο χωρίς εκμετάλλευση και καταπίεση. Ενδιαφέρον, διότι έχει καταπληκτικές ομοιότητες με το αφήγημα των ίδιων των πρωταγωνιστών του κατοχικού και μετακατοχικού εμφυλίου από την πλευρά της Αριστεράς. Δεν ήταν, λένε, εμφύλιος, αλλά επανάσταση με στόχο τη λαοκρατία, για να πάρει ο ίδιος ο λαός τις τύχες στα χέρια του.

Το αφήγημα αυτό είναι και για έναν ακόμη λόγο ενδιαφέρον. Είναι το πιο ρεαλιστικό αφήγημα από τη σκοπιά της Αριστεράς (κομμουνιστικής ή άλλης) για τον εμφύλιο που λέει τα πράγματα με το όνομά τους, μόνο που τα αξιολογεί πολιτικά με έναν συγκεκριμένο, και αναμενόμενο, τρόπο. Διότι ο εμφύλιος – και αυτό είναι το πιο ρεαλιστικό αφήγημα για την ένοπλη σύγκρουση, αλλά για διάφορους λόγους δεν αρέσει σε πολλούς – όπως προκύπτει από τη μελέτη όλων των μέχρι τώρα διαθέσιμων στοιχείων δεν ήταν ούτε το έργο αδιόρθωτων προδοτών, ούτε αποτέλεσμα παρεξήγησης, ούτε ξένος δάκτυλος, ούτε κλιμάκωση της αυτοάμυνας των καταδιωκόμενων αγωνιστών, ούτε προϊόν της απουσίας συμβιβαστικής διάθεσης εκ μέρους των αντιμαχομένων. Ήταν μια συνειδητή προσπάθεια της ελληνικής Αριστεράς της δεκαετίας του ’40 για καθεστωτική αλλαγή. Η προσπάθεια αυτή ξεκίνησε λίγο μετά την κατάληψη της Ελλάδας από τον ιταλικό και γερμανικό στρατό, υπήρξε μεθοδική, επίμονη και συνεχής και έληξε το 1949 με αποτυχία.

 Έχουν διατυπωθεί πολλές και μεταξύ τους αντικρουόμενες θεωρίες για τα αίτια της αποτυχίας τόσο στην αρχική φάση (κατοχικός εμφύλιος), όσο και στην τελική (1946-1949). Ειδικά μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού ορισμένοι από τους πρωταγωνιστές της «επανάστασης» αισθάνθηκαν πιο ελεύθεροι να αποκλίνουν από την κομματική γραμμή και διατύπωσαν δημόσια τη θέση ότι η όλη προσπάθεια για την εγκαθίδρυση «λαοκρατίας» που κόστισε πολύ αίμα και από τις δύο πλευρές ήταν ένα πελώριο πολιτικό σφάλμα του ΚΚΕ. Όσο συμπαθείς κι αν είναι οι φωνές αυτές, η αλήθεια είναι κάπως διαφορετική. Με βάση την προϊστορία του στα ελληνικά πολιτικά πράγματα το κόμμα που οργάνωσε και διηύθυνε την απόπειρα καθεστωτικής αλλαγής στη δεκαετία του ’40 δεν θα μπορούσε να αποφύγει αυτό το «λάθος», όπως δεν το απέφυγαν  τα αδελφά κόμματα στη γειτονική Αλβανία και τη Γιουγκοσλαβία με διαφορετική έκβαση του πειράματος. Εκείνη την εποχή ένα κομμουνιστικό κόμμα που θα είχε αμφιβολίες για το στόχο και τα μέσα επίτευξής του δεν θα ήταν κομμουνιστικό κόμμα.

Με αυτή την έννοια ο  εμφύλιος δεν ήταν ούτε λάθος του ΚΚΕ που αποφάσισε την ένοπλη ρήξη με το καθεστώς, ούτε λάθος των δυνάμεων του κοινοβουλευτισμού που αποφάσισαν να απαντήσουν με τα όπλα στην πρόκληση. Ήταν μια τραγωδία μάλλον αναπόφευκτη μετά τη διάλυση από τις κατοχικές δυνάμεις της οικονομίας αλλά και των κοινοβουλευτικών θεσμών και των μηχανισμών τους και τη δημιουργία στο ΚΚΕ της βάσιμης ελπίδας ότι η καθεστωτική αλλαγή είναι εφικτή. Το ίδιο ισχύει και για τη δεύτερη και εξίσου αιματηρή φάση του εμφυλίου, αν ληφθεί υπόψη ότι οι μηχανισμοί του κράτους που κλήθηκαν να ματαιώσουν την «επανάσταση» μόλις είχαν οικοδομηθεί από τα ερείπια της Κατοχής και ότι η τεχνική και πολιτική στήριξη του «επαναστατικού» στρατού από το κομμουνιστικό στρατόπεδο ήταν ιδιαίτερα σημαντική και διατηρούσε ζωντανή την ελπίδα ότι το παιχνίδι μπορεί να γυρίσει υπέρ της λαοκρατίας.

Από τα έξι αφηγήματα για τον εμφύλιο, τα πρώτα τέσσερα θα κυριαρχήσουν ξανά στη δημόσια σφαίρα αυτές τις μέρες, όπως είναι σύνηθες. Τα δύο τελευταία δεν πρόκειται να συγκινήσουν πολλούς. Το αφήγημα της «επανάστασης» απευθύνεται εκ των πραγμάτων σε πολύ περιορισμένο ακροατήριο - παρά τις φιλότιμες προσπάθειες του ΚΚΕ να οργανώνει κάθε χρόνο κατασκηνώσεις, πορείες και «δρώμενα» στους τόπους του «αγώνα» - που πιστεύει ακόμη στο παγκόσμιο επαναστατικό «κίνημα», αγνοώντας τις πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις στην ανατολική Ευρώπη και αλλού. 

Το τελευταίο αφήγημα – ο εμφύλιος ως τραγωδία που προέκυψε από τη βούληση της ηγεσίας του ΚΚΕ για καθεστωτική αλλαγή με όλα τα μέσα, και από την απόφαση της νόμιμης κυβέρνησης να αποτρέψει αυτή την αλλαγή – μπορεί να συγκινήσει μόνο ανθρώπους που δεν εμφανίζουν αλλεργικά σύνδρομα από τη νεκροψία μιας αποτυχημένης ένοπλης εξέγερσης στη δεκαετία του ’40 με στόχο την αλλαγή καθεστώτος. Η στιγμή που η δημοσιότητα - ακαδημαϊκή και άλλη - θα σκέφτεται, θα μιλά και θα ακούει για τον εμφύλιο χωρίς μίσος, χωρίς πάθος και χωρίς πολιτική υστεροβουλία δεν έχει έρθει ακόμη και δεν μπορούμε να γνωρίζουμε πόσο χρόνο ακόμη θα χρειαστεί μέχρι να φτάσει. Οι μάχες του εμφυλίου σταμάτησαν πριν από εβδομήντα χρόνια στο Γράμμο, αλλά οι ιδεολογικές μάχες για την ιστορία του εμφυλίου συνεχίζονται, αγνοώντας σαρκαστικά το Diktat της εθνικής συμφιλίωσης.

Τι μαθαίνουν σήμερα τα παιδιά στο σχολείο γι αυτή την τραγωδία; 

Ελάχιστα σε ό,τι αφορά τα ίδια τα γεγονότα, αλλά αρκετά σε ό,τι αφορά ένα λανθασμένο πολιτικό μήνυμα σκοπιμότητας για να υπηρετηθεί ο στόχος της εθνικής συμφιλίωσης μέσω αποσιωπήσεων, λήθης και συμψηφισμών. Τα παιδιά μαθαίνουν στο σχολείο ότι για τον εμφύλιο φταίνε και οι δύο πλευρές και ότι αν είχαν αποφευχθεί τα λάθη που έκαναν και οι δύο αντιμαχόμενοι δεν θα είχαμε φτάσει στην ένοπλη σύγκρουση. Αυτό ονομάζεται εθνική συμφιλίωση μέσω συμψηφισμού. Το ευτύχημα είναι ότι ακόμη δεν έχουν κυκλοφορήσει ανάλογα αφηγήματα για το Δίστομο, τα Καλάβρυτα και το Κομμένο ενόψει της ευρωπαϊκής συμφιλίωσης. Ορισμένοι φαίνεται ότι δεν έχουν αντιληφθεί ότι ο μόνος τρόπος για την εθνική συμφιλίωση είναι να μπορεί να δει κανείς τα γεγονότα κατά πρόσωπο και όχι μεταμφιεσμένα. Εκτός αν η ιδέα της εθνικής συμφιλίωσης είναι ένα ακόμη τέχνασμα για την άντληση κομματικού οφέλους και τίποτε περισσότερο.

πηγή:https://www.huffingtonpost.gr/entry/epanastase-semmoritopolemos-emfelios-ti-mathainoen-semera-ta-paidia-yia-ten-ellenike-trayodia_gr_5d65ad48e4b063c341f7422d?utm_hp_ref=gr-homepage