Πόσο μεγάλο μέρος του μισθού σας θα μπορούσε να αντικαταστήσει η σύνταξη όταν φτάσετε στην ηλικία συνταξιοδότησης;
Η απάντηση διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα, καθώς το ποσοστό αναπλήρωσης κυμαίνεται από περισσότερο από 80% έως και κάτω από 20%.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, που παρουσιάζει η Visual Capitalist μέσω της Dorothy Neufeld, η Ισπανία και η Ελλάδα βρίσκονται στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης ως προς το προβλεπόμενο ακαθάριστο ποσοστό αναπλήρωσης των συντάξεων.
Το ποσοστό αναπλήρωσης συγκρίνει τις συνταξιοδοτικές παροχές με τις αποδοχές πριν από τη συνταξιοδότηση, με τα δύο μεγέθη να υπολογίζονται πριν από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές.
Οι εκτιμήσεις αφορούν έναν εργαζόμενο με μέσες αποδοχές, ο οποίος εισέρχεται στην αγορά εργασίας σε ηλικία 22 ετών το 2024. Στους υπολογισμούς περιλαμβάνονται οι υποχρεωτικές δημόσιες και ιδιωτικές συντάξεις, ενώ δεν περιλαμβάνονται οι προαιρετικές ιδιωτικές αποταμιεύσεις για τη συνταξιοδότηση.
Η Ισπανία στην πρώτη θέση – Δεύτερη η Ελλάδα
Οι χώρες της Νότιας Ευρώπης κυριαρχούν στις πρώτες θέσεις της κατάταξης, με την Ισπανία, την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ιταλία να βρίσκονται στην πρώτη δεκάδα.
Η Ισπανία καταλαμβάνει την πρώτη θέση με ποσοστό αναπλήρωσης 80,4%, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται πολύ κοντά, στη δεύτερη θέση, με 79,6%.
Ακολουθούν το Λουξεμβούργο με 75,6%, η Κολομβία με 74,8%, η Ολλανδία με 74,7%, η Αυστρία με 74,1%, η Δανία με 72,7%, η Πορτογαλία με 72,4%, η Ιταλία με 70,6% και το Μεξικό με 69,6%.
Η πλήρης κατάταξη έχει ως εξής:
Θέση Χώρα Ποσοστό αναπλήρωσης σύνταξης
1 Ισπανία 80,4%
2 Ελλάδα 79,6%
3 Λουξεμβούργο 75,6%
4 Κολομβία 74,8%
5 Ολλανδία 74,7%
6 Αυστρία 74,1%
7 Δανία 72,7%
8 Πορτογαλία 72,4%
9 Ιταλία 70,6%
10 Μεξικό 69,6%
11 Τουρκία 69,1%
12 Κόστα Ρίκα 65,7%
13 Σουηδία 63,7%
14 Σλοβακία 58,0%
15 Φινλανδία 57,8%
16 Γαλλία 56,6%
17 Ουγγαρία 51,9%
18 Χιλή 49,7%
19 Νορβηγία 46,1%
20 Σλοβενία 45,9%
21 Ηνωμένο Βασίλειο 44,7%
22 Τσεχία 44,2%
23 Ισλανδία 43,9%
24 Βέλγιο 43,5%
25 Ισραήλ 42,8%
26 Ελβετία 42,4%
27 Γερμανία 42,1%
28 Αυστραλία 40,8%
29 ΗΠΑ 39,7%
30 Νέα Ζηλανδία 39,5%
31 Λετονία 38,7%
32 Καναδάς 37,1%
33 Ιαπωνία 36,5%
34 Νότια Κορέα 33,4%
35 Εσθονία 29,3%
36 Πολωνία 28,6%
37 Ιρλανδία 24,3%
38 Λιθουανία 17,4%
Ο μέσος όρος για τις χώρες του ΟΟΣΑ διαμορφώνεται στο 52%.
Πλούτος μιας χώρας δεν σημαίνει κατ' ανάγκη υψηλές συντάξεις
Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η οικονομική ευημερία μιας χώρας δεν αποτελεί ασφαλή δείκτη για το ύψος της αναπλήρωσης εισοδήματος που προσφέρει το συνταξιοδοτικό της σύστημα.
Ενδεικτικά, το Μεξικό και η Τουρκία βρίσκονται κοντά στο 70%, ενώ η Γερμανία περιορίζεται στο 42,1% και οι ΗΠΑ στο 39,7%.
Η μεγάλη αυτή απόκλιση αντανακλά κυρίως τις διαφορετικές δομές και τα χαρακτηριστικά των εθνικών συνταξιοδοτικών συστημάτων.
Στο άλλο άκρο της κατάταξης βρίσκεται η Λιθουανία, με ποσοστό αναπλήρωσης μόλις 17,4% – λιγότερο από το ένα τέταρτο του αντίστοιχου ποσοστού της Ισπανίας.
Χαμηλά στην κατάταξη βρίσκονται επίσης η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία, με ποσοστά 33,4% και 36,5% αντίστοιχα.
Όταν οι χαμηλές συντάξεις συναντούν την υψηλή φτώχεια των ηλικιωμένων
Το χαμηλό ποσοστό αναπλήρωσης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μια χώρα παρουσιάζει υψηλή φτώχεια μεταξύ των ηλικιωμένων. Ωστόσο, αρκετές από τις χώρες που βρίσκονται στις τελευταίες θέσεις της κατάταξης των συντάξεων εμφανίζουν παράλληλα υψηλά ποσοστά σχετικής εισοδηματικής φτώχειας στην τρίτη ηλικία.
Στη Λιθουανία, για παράδειγμα, περισσότερο από το 20% των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω ζουν σε συνθήκες σχετικής εισοδηματικής φτώχειας.
Η εικόνα επεκτείνεται και στις χώρες της Βαλτικής. Στην Εσθονία και τη Λετονία, το ποσοστό φτώχειας μεταξύ των ηλικιωμένων ξεπερνά το 30%, έναντι μέσου όρου 14,8% για τον ΟΟΣΑ.
Στις ΗΠΑ, το αντίστοιχο ποσοστό είναι επίσης ιδιαίτερα υψηλό, στο 22,9%.
Το παράδειγμα της Ολλανδίας
Στον αντίποδα, η Ολλανδία συνδυάζει υψηλό ποσοστό αναπλήρωσης 74,7% με εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό φτώχειας στην τρίτη ηλικία, μόλις 4,6%.
Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται στη Δανία, τη Φινλανδία και τη Νορβηγία, όπου τα ποσοστά φτώχειας των ηλικιωμένων βρίσκονται στο 5% ή χαμηλότερα.
Τα στοιχεία δείχνουν έτσι ότι η επάρκεια του συνταξιοδοτικού εισοδήματος δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ποσοστό αναπλήρωσης, αλλά και από το συνολικό κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο κάθε χώρας.
Η Ελλάδα στις κορυφαίες θέσεις
Η θέση της Ελλάδας στη δεύτερη θέση της κατάταξης, με ποσοστό αναπλήρωσης 79,6%, αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία της έρευνας.
Με βάση τη συγκεκριμένη μεθοδολογία του ΟΟΣΑ, ένας εργαζόμενος με μέσες αποδοχές που εισέρχεται στην αγορά εργασίας σε ηλικία 22 ετών αναμένεται να διατηρεί μέσω του συνταξιοδοτικού συστήματος σχεδόν το 80% των προ συνταξιοδότησης αποδοχών του.
Η επίδοση αυτή τοποθετεί την Ελλάδα πολύ πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, ο οποίος βρίσκεται στο 52%, και πάνω από χώρες όπως η Γερμανία, οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Ιαπωνία.
Ωστόσο, τα ποσοστά αναπλήρωσης αποτελούν μόνο μία παράμετρο της συνταξιοδοτικής ασφάλειας. Οι πραγματικές συνθήκες διαβίωσης των συνταξιούχων επηρεάζονται επίσης από το κόστος ζωής, τη φορολογία, τις ασφαλιστικές εισφορές, την ιδιωτική αποταμίευση και συνολικά από το επίπεδο κοινωνικής προστασίας.
Η σύγκριση του ΟΟΣΑ αποτυπώνει, πάντως, με χαρακτηριστικό τρόπο το πόσο διαφορετικά τα συνταξιοδοτικά συστήματα των χωρών αντικαθιστούν το εισόδημα των εργαζομένων μετά την έξοδο από την αγορά εργασίας.
Για την Ελλάδα, το στοιχείο που ξεχωρίζει είναι ότι βρίσκεται στη δεύτερη θέση παγκοσμίως ως προς το προβλεπόμενο ποσοστό αναπλήρωσης, παρά τις μεγάλες διαφοροποιήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στο ύψος των συντάξεων και στις συνθήκες διαβίωσης των συνταξιούχων.
www.bankingnews.gr
